Tansiyon dustu, trajedi suruyor

Gecici Kirgiz yonetimi, taraflari baristirmak icin caba sarf ediyor. BM, on binlerce Ozbek'in evini terk etmek zorunda kaldigi bolgede yasanan trajedinin felakete donusmemesi icin uluslararasi topluma acil yardim cagrisinda bulundu. Kirgizistan'in guney bolgesinde 11 Haziran'dan bu yana devam eden catismalarda tansiyon kismen dustu. Os ve Celalabad'da bir kisim isyerleri acilirken, insanlarin ihtiyaclarini karsilamak uzere sokaga ciktiklari bildiriliyor. Kirgiz haber ajansi Akipress, olu sayisinin 187'ye, yarali sayisinin da 2 bine ulastigini duyurdu. Ozbekler cenazelerini defnederken, uluslararasi kuruluslar bolgeye insani yardim ulastirmaya calisiyor. Etnik catismadan kacan yuz bine yakin Ozbek, siniri gecerek Ozbekistan'da olusturulan multeci kamplarina yerlestirildi. Siniri gecmek icin mucadele eden on binlerce insana Ozbek askerleri mudahale etmezken, bolgede gida ve suya ihtiyac var. BM Multeciler Yuksek Komiseri Antonio Guterres, uluslararasi topluma, yasanan trajedinin felakete donusmemesi icin cagrida bulunarak, bolgeye baris gucu askeri gonderilmesine sicak baktigini soyledi. Bolgede barisin saglanmasinin zorunlu olduguna deginen BM yetkilisi, her turlu yardimin bolgeye ulastirilmasi icin calistiklarini belirtti. Kirgizistan eski Basbakani Feliks Kulov da Russia Today'e yaptigi degerlendirmede, Os kentinde gece boyunca bazi caddelerde sessizligin goruldugunu, ancak bunun olaylarin yatistigi anlamina gelmedigini kaydetti. Kulov, "Insanlar su, elektrik, ilac ve ekmek gibi asgari ihtiyaclarini karsilayamiyor. Sokakta insanlar ellerinde silahlarla dolasiyor. Ozbeklerin evleri yandi, yuz binlercesi multeci konumunda. Insani yardimlar, bu insanlarin eline ulasmiyor. Burada yeniden baris ve istikrarin saglanmasi icin her turlu cabanin ortaya konulmasi gerekiyor. Aksi durumda tam bir felaket olacak." uyarisinda bulundu. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ile gorusen Ozbekistan Cumhurbaskani Islam Kerimov'un, genel sekretere olaylarla ilgili bilgi verdigi aciklandi. Uza ajansi haberine gore, Kerimov, gorusmede ulkeye gonderilen yardimlarin bizzat bolgede sikinti yasayan insanlara ulastirilmasi gerektigini belirtirken, Ban de insani yardim faaliyetlerini bizzat kendisinin takip ettigini soyledi. Gecici hukumet, devrik Kirgiz lider Kurmanbek Bakiyev'in akrabalarini olaylari organize etmekle suclarken, BM'den yasanan surecin planli bir hareket oldugu aciklamasi geldi. Anayasa referandum surecinin iptal edilmesi yonunde girisimlerin devam edebilecegi uyarisinda bulunan uzmanlar, catismalarin temelinde bolgede yasanan askeri us pazarliklarinin olduguna da dikkat cekiyor. Avrasya'nin stratejik noktalarindan Biskek'in cevresinde Manas Amerikan askeri ussu ve Kant Rus askeri ussu bulunuyor. Financial Times gazetesinin iddiasina gore gecici yonetimin Disisleri Bakani Ruslan Kazakpayev, ulkedeki ABD ussunun durumunu gozden gecirebileceklerini soyledi. Rusya kendi nufuz alani icinde gordugu Kirgizistan'da ABD ussu istemediginden, ussun kapatilmasi karsiliginda gecici hukumete Kolektif Guvenlik Anlasmasi Orgutu bunyesinde baris gucu destegi saglayacak. Ozellikle insani yardimlarin zor durumda olanlara ulastirilmasi icin de Rusya ile ortak calisma yurutulmesi planlaniyor. Ote yandan Kazakistan Disisleri Bakanligi, Ozbek uyruklu Kirgiz vatandaslarinin Kazak sinirinda engellendigi haberlerini yalanladi. Yapilan aciklamada, Kirgizistan'dan Kazakistan'a gelmek isteyenlerin normal prosedurlerle ulkeye girebildikleri kaydedildi.Ikinci kafile de Istanbul'a geldi Kirgizistan'in guneyinde, Kirgizlarla Ozbekler arasinda baslayan catismalar arasinda kalan Turkiye vatandaslari, yurda donmeye devam ediyor. Disisleri Bakanligi'nin, bolgedeki Turk vatandaslarinin tahliyesi icin tahsis ettigi ikinci ucak, biri hafif yarali 151 yolcusuyla dun Ataturk Havalimani'na indi. Ozbek zannedilerek bicaklanan universite ogrencisi Sedat Tokay da Istanbul'a getirilen Turk vatandaslari arasindaydi. Havalimaninda bekleyen yolcu yakinlari, gelen yolculari alkislarla karsiladi. Kimi yolcu yakinlari gozyaslarina boguldu. Vatandaslar, bolgede olaylarin duruldugunu, ancak gida sikintisina bagli olarak aclik yasanabilecegine dikkat cekti. Celalabad Iktisat ve Girisimcilik Universitesi'nde 2 yillik ogrenci olan Ibrahim Kalkan, Turklere karsi herhangi bir saldiri olmadigini ifade ederken, "Nadir de olsa ekmek almak icin sokaga ciktigimizda yolumuzu keserek Ozbek olup olmadigimizi soruyorlardi. Turk oldugumuzu ogrenince dokunmuyorlardi." dedi. Kirgizistan'daki Turk okullarinda ogretmenlik yapan Bunyamin Yildiz da yasananlara ragmen olaylarin ardindan Kirgizistan'a donmeyi dusundugunu bildirdi.Turk ogretmenler donmuyor Kirgizistan'in guneyinde yasanan kanli olaylara ragmen Os ve Celalabad'da bulunan 4 Turk okulunda gorev yapan 20'den fazla ogretmen ve idarecinin, gorevlerini terk etmedigi bildirildi. Zaman'a konusan Kirgizistan Sebat Egitim Kurumlari Yonetim Kurulu Baskani Orhan Inandi, ogretmenlerin okulda kalmaya devam ettiklerini soyledi. Ogretmenlerin ailelerinin ise Kirgiz velilerin israri uzerine yakinlarda bulunan koylerde misafir edildigini kaydetti. Turk ailelerin bir kisminin da ayni zamanda okul aile birligi baskani da olan Os milletvekili Abdulvahap Nurbayev'in koyunde kaldigi ogrenildi. Olaylarin Ozbek-Kirgiz catismasi olmadigini ifade eden Inandi, maskeli provokatorlere karsi bazi bolgelerde Kirgiz ve Ozbeklerin dayanisma icinde hareket ettiklerini anlatti. Os Kiz Lisesi Muduru Yurtsever Karasoy da okuldaki bazi Ozbek ogrencilerin evleri uzakta oldugu icin olaylar basladigi gunden bu yana Kirgiz arkadaslarinin evlerinde kaldiklarini aktardi. Bu arada Kimse Yok mu Dernegi dun Kirgizistan icin yardim kampanyasi baslatti. Dernekten yapilan aciklamada ozellikle tibb