Türkçe
English
العربية
Español
Aslinda Turk halki bir anlamda darbelere aliskindi, 27 Mayis 1960 darbesi ile 12 Mart 1971 muhtirasini yasamisti...
Ozellikle 70'li yillarda baslayan sag ve sol goruslu gruplar arasi gerginlik durdurulamaz bir boyuta gecmis, hukumetler ve devlet gerginligi yatistirmada yetersiz kalmisti.
1980'e yaklasildiginda hemen hemen her gun olum haberleri geliyordu. Ulke adeta bolunmus, kamplasma doruk noktaya ulasmisti.DARBEYE DOGRU ADIM ADIM...1 Subat 1979:
Milliyet Gazetesi Genel Yayin Yonetmeni Abdi Ipekci 1 Subat 1979 gecesi Istanbul Macka'daki evinin yakinlarinda arabasinda iken Mehmet Ali Agca tarafindan olduruldu.
Mehmet Ali Agca verdigi ifadede Abdi Ipekci'ye 5 - 6 el ates ettigini soyledi. Fakat olay yerinde 9 mermi ele gecirildi. Bu da bir ikinci kisinin oldugunu ihtimalini guclendirdi. Daha sonra Oral Celik ve Mehmet Sener'in suikasti beraber planladigi ve Mehmet Ali Agca'yi da tetikci olarak sonradan aralarina aldiklari ogrenildi.
10 Eylul 1979:
Turkiye Isci Partisi Adana eski Il Baskani Ceyhun Can, yazihanesinde olduruldu.
Ayni gun bir diger isim Cukurova Universitesi Rektor Vekili Fikret Unsal da evinin onunde olduruldu.
19 Eylul 1979:
Malatya Ulku Ocaklari eski baskani Mursel Karatas Istanbul Sultanahmet'te olduruldu.
3 Aralik 1979:
Fedai Dergisi sahibi MHP'li yazar Kemal Fedai Coskuner Izmir Agora semtinde alisveris yaptigi pazar yerinden donerken kursunlanarak olduruldu.
7 Aralik 1979:
Istanbul Universitesi Iktisat Fakultesi ogretim uyelerinden Cavit Orhan Tutengil 7 Aralik 1979'da evinden universiteye giderken silahli saldiriya ugradi ve olduruldu. Tutengil uzun yillar Cumhuriyet gazetesinde denemeler yazmisti.
11 Nisan 1980:
TRT Istanbul Radyosu produktorlerinden Umit Kaftancioglu, 1980'de evinin onunde ugradigi silahli saldiri sonucu olduruldu.
27 Mayis 1980:
MHP Genel Baskan Yardimcisi Gun Sazak, esi ile gittigi bir ziyaretten donup arabadan esyalarini indirirken Devrimci Sol militanlari tarafindan capraz atese alinarak olduruldu.
24 Haziran 1980:
MHP Gaziosmanpasa Ilce Baskani Ali Riza Altinok evinde ve kiziyla birlikte olduruldu.
15 Temmuz 1980:
CHP Istanbul milletvekili Abdurrahman Koksaloglu Istanbul Sisli'deki isyerinde olduruldu.
19 Temmuz 1980:
Eski Basbakan Nihat Erim Istanbul Dragos'taki evinin yakininda Mahir Cayan ve arkadaslarinin intikaminin alinmasi adina Dev-Sol militanlari tarafindan suikaste ugradi.
22 Temmuz 1980:
Maden-Is Sandikasi genel Baskani Kemal Turkler Istanbul Merter semtinde silahli saldiri sonucu olduruldu.
VE 12 EYLUL 1980...Iste boyle gergin bir ortamda Turk Silahli Kuvvetleri 12 Eylul 1980 gunu emir komuta zinciri icinde gerceklestirdigi askeri mudahale ile yonetime el koydu.
Donemin Genelkurmay Baskani daha sonra yargilanmasi gundeme gelen ve bircok tartismaya neden olan Kenan Evren'di...
Evren, Milli Guvenlik Konseyi Baskanligi'nin yani sira Devlet Baskanligi gorevini de ustlendi.
12 Eylul 1980 Cuma gunu saat 03.59'da Turkiye radyolari (TRT) Istiklal Marsi'nin calinmasiyla birlikte yayina gecti. Daha sonra anons yapilmadan Harbiye Marsi calindi. Marsin bitiminde Genelkurmay ve Milli Guvenlik Konseyi Baskani Orgeneral Kenan Evren imzasiyla yayinlanan Milli Guvenlik Konseyi'nin bir numarali bildirisi okunmaya baslandi. Bu bildiriyi 5 bildiri daha izledi.
Milli Guvenlik Konseyi'nin 1 Numarali bildirisi soyleydi:
Yuce Turk Milleti;
Buyuk Ataturk'un bize emanet ettigi ulkesi ve milletiyle bu butun olan, Turkiye Cumhuriyeti Devleti, son yillarda, izlediginiz gibi dis ve ic dusmanlarin tahriki ile, varligina, rejimine ve bagimsizligina yonelik fikri ve fiziki haince saldirilar icindedir.
Devlet, baslica organlariyla islemez duruma getirilmis, anayasal kuruluslar tezat veya suskunluga burunmus, siyasi partiler kisir cekismeler ve uzlasmaz tutumlariyla devleti kurtaracak birlik ve beraberligi saglayamamislar ve luzumlu tedbirleri almamislardir. Boylece yikici ve bolucu mihraklar faaliyetlerini alabildigine arttirmislar ve vatandaslarin can ve mal guvenligi tehlikeye dusurulmustur.
Ataturkculuk yerine irticai ve diger sapik ideolojik fikirler uretilerek, sistemli bir sekilde ve haince, ilkokullardan universitelere kadar egitim kuruluslari, idare sistemi, yargi organlari, ic guvenlik teskilati, isci kuruluslari, siyasi partiler ve nihayet yurdumuzun en masum koselerindeki yurttaslarimiz dahi saldiri ve baski altinda tutularak bolunme ve ic harbin esigine getirilmislerdir. Kisaca devlet gucsuz birakilmis ve acze dusurulmustur.
Aziz Turk Milleti:
Iste bu ortam icinde Turk Silahli Kuvvetleri, Ic Hizmet Kanunu'nun verdigi Turkiye Cumhuriyeti'ni kollama ve koruma gorevini yuce Turk Milleti adina emir ve komuta zinciri icinde ve emirle yerine getirme kararini almis ve ulke yonetimine butunuyle el koymustur.
Girisilen harekatin amaci, ulke butunlugunu korumak, milli birlik ve beraberligi saglamak, muhtemel bir ic savasi ve kardes kavgasini onlemek, devlet otoritesini ve varligini yeniden tesis etmek ve demokratik duzenin islemesine mani olan sebepleri ortadan kaldirmaktir.
Parlamento ve Hukumet feshedilmistir. Parlamento uyelerinin dokunulmazligi kaldirilmistir.
Butun yurtta sikiyonetim ilan edilmistir.
Yurt disina cikislar yasaklanmistir.
Vatandaslarin can ve mal guvenligini suratle saglamak bakimindan saat 05.00'den itibaren ikinci bir emre kadar sokaga cikma yasagi konulmustur.
Bu kollama ve koruma harekati hakkinda teferruatli aciklama bugun saat 13.00'deki Turkiye Radyolari ve Televizyonun haber bulteninde tarafimdan yapilacaktir. Vatandaslarin sukunet icinde radyo ve televizyonlari basinda yayinlanacak bildirileri izlemelerini ve bunlara tam uymalarini ve bagrindan cikan Turk Silahli Kuvvetleri'ne guvenmelerini beklerim.?DEMIREL HUKUMETI FESHEDILDI...Bu mudahale ile 6. Suleyman Demirel hukumeti ve Turkiye Buyuk Millet Meclisi feshedildi, sendika ve derneklerin faaliyetleri durduruldu ve genel sikiyonetim ilan edildi.
1970 sonrasinda degistirilen 1961 Anayasasi tamamen rafa kaldirildi ve bir askeri donem basladi. Bu donem yaklasik 9 yil surdu.
12 Eylul 1980 darbesinin ardindan partiler lagvedildi, parti liderleri once askeri uslerde gozetim altinda tutuldu, ardindan yargilandi.
Liderler icin Hamzakoy ve Uzunada donemi...Darbenin gece 03.00'te ilanindan sonra ayni gun sabah saat 05.30'da Suleyman Demirel, Bulent Ecevit ve Necmettin Erbakan'a Genelkurmay Baskani Evren tarafindan birer teblig gonderildi.
Tum tebliglerde, "TSK yonetime el koymustur. Hukumetiniz feshedilmis, parlamento uyeliginiz dusmustur. Talimati getiren subayin ikazlarina uyunuz" ifadesi kullanildi, liderlere gidecekleri adresler de belirtiliyordu.
Bulent Ecevit ve Suleyman Demirel icin Hamzakoy Gelibolu adresi belirtilirken, Necmettin Erbakan'a ise Uzunada Izmir adres olarak gosterildi.
Ecevit ve Demirel esleriyle birlikte ayni ucakla Hamzakoy'a goturuldu. Yaklasik bir ay
