Türkiye'ye F-35 verilmesi İsrail için yeni bir çatışma riskini büyütüyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın, F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye satışını gündeme alarak Ankara’yı Moskova’dan uzaklaştırmayı ve Washington’a daha fazla yaklaştırmayı hedeflediği öne sürülüyor. Ancak bu yaklaşımın, Hamas’a açık destek veren ve İsrail’e karşı sert söylemleriyle dikkat çeken bir ülkeye ileri teknoloji savaş uçakları sağlanması anlamına geldiği vurgulanıyor. Eleştirilere göre bu adım, İsrail’i gelecekte doğrudan hedef alabilecek yeni bir savaş ihtimalini güçlendiriyor.

Trump ile Türkiye arasındaki sorunlar, ilk başkanlık döneminde Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasıyla derinleşmişti. Bu gelişme üzerine ABD, Türkiye’yi F-35 programından çıkarmıştı. S-400’lerin, özellikle F-35’leri etkisiz hale getirmek üzere tasarlanmış olması, Washington’un tepkisini sertleştirmişti.

Son dönemde ise Trump’ın bu tutumunu yumuşattığına dair işaretler bulunuyor. Bunun arkasında, Türkiye’nin Hamas’ı Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik ABD planına yaklaştırdığına dair değerlendirmeler ve Ankara’nın ileride Abraham Anlaşmaları sürecine dahil olabileceği beklentisi yer alıyor.

Trump, ateşkes sürecinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın rolünü öne çıkararak, onun etkili bir aktör olduğunu ve sürece ciddi katkı sunduğunu dile getirmişti. Bu açıklamaların ardından Erdoğan’ın, Washington’daki bu olumlu havayı siyasi avantaja çevirmeye çalıştığı ifade ediliyor.

Buna karşın Erdoğan’ın Hamas yönetimine verdiği güçlü destek ve İsrail’e yönelik sert çıkışları, Batı’da ve özellikle İsrail’de ciddi endişe yaratıyor. Erdoğan’ın geçmişte, Türkiye ile İsrail arasında bir savaşın ihtimal dışı olmadığını dile getirmesi, bu kaygıları daha da artırmış durumda.

Aralık ayı başında Türkiye’de düzenlenen ve Kudüs temalı bir toplantıda, İsrail ile normalleşmeye karşı durulması ve Filistin direnişinin desteklenmesi yönünde çağrılar yapıldı. Benzer etkinliklerde, silahlı direnişin meşru olduğu vurgulanırken, İsrail’in bölgedeki varlığının sona ermesi gerektiği yönünde sert mesajlar verildi.

Eylül ve Ekim aylarında Erdoğan’ın yaptığı konuşmalarda da İsrail’e karşı açık tehditler içeren ifadeler yer aldı. Bu söylemler, Ankara’nın İsrail’le gelecekte askeri bir çatışmaya girebileceği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

Tüm bu tabloya rağmen Trump’ın, Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesini değerlendirdiği belirtiliyor. ABD’li yetkililere göre, Ankara’nın Rus yapımı S-400 sistemlerinden vazgeçmesi karşılığında bu satış mümkün olabilir.

Son dönemde İsrail ile İran arasında yaşanan askeri gerilimde Rus hava savunma sistemlerinin etkisiz kalması, Türkiye’nin S-400’lerden vazgeçme ihtimalini artıran bir unsur olarak görülüyor. Bu gelişme, Ankara’nın yeniden ABD yapımı savaş uçaklarına yönelmesini kolaylaştırabilir.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Türkiye’nin S-400 meselesini çözmeye her zamankinden daha yakın olduğunu ve önümüzdeki aylarda bu sorunun aşılabileceğini düşündüğünü ifade etti. Ancak Barrack’ın, Erdoğan’ın İsrail’e yönelik sert açıklamalarını olduğundan hafif yansıttığı yönünde eleştiriler de bulunuyor.

İsrail cephesinde ise Türkiye’nin F-35’lere sahip olma ihtimali ciddi bir güvenlik tehdidi olarak algılanıyor. İsrail Hava Kuvvetleri tarafından da kullanılan bu uçakların, ileride Türkiye ile yaşanabilecek bir kriz ya da çatışmada İsrail’e karşı kullanılabileceği endişesi dile getiriliyor.

İsrailli güvenlik yetkilileri, özellikle Erdoğan görevde kaldığı sürece bu satışın riskli olduğunu savunuyor. Ankara’nın Suriye başta olmak üzere bölgedeki etkisini artırarak İsrail’i çevrelemeye yönelik uzun vadeli bir strateji izlediği iddiaları da bu kaygıları besliyor.

Gazze savaşının en yoğun dönemlerinde Erdoğan’ın, İsrail’e karşı askeri seçenekleri ima eden açıklamaları ve Hamas’a verdiği güçlü destek, Türkiye’nin Gazze için planlanan uluslararası istikrar gücünde yer almasının önündeki en büyük engel olarak görülüyor.

Ayrıca Türkiye ve Katar’ın, Hamas’ın silahsızlandırılmasına yönelik girişimleri zayıflatmaya çalıştığı yönünde iddialar bulunuyor. Hamas ise silah bırakmayı reddederek, bu konunun Filistinliler arasında yapılacak görüşmelerle ele alınması gerektiğini savunuyor.

İsrailli yetkililer, ateşkes sonrası Hamas’ın Gazze’de hızla yeniden güç kazandığını ve örgütsel yapısını toparladığını belirtiyor. Bu durum, ABD’nin öncülüğünde yürütülen barış planlarının geleceği açısından da soru işaretleri doğuruyor.

Öte yandan İsrail güvenlik kurumları, Türkiye merkezli olduğu öne sürülen ve Hamas’a finansman sağladığı iddia edilen gizli para transfer ağlarını da gündeme getirdi. Bu ağlar aracılığıyla, yüz milyonlarca dolarlık kaynağın Hamas’a aktarıldığı ileri sürülüyor.

Birleşik Arap Emirlikleri ise Türkiye ve Katar’ın Gazze’de Hamas lehine izlediği politikaları eleştirerek, bu ülkelerin örgütün varlığını sürdürmesine katkı sağladığını savunuyor. Bu nedenle BAE, Gazze için planlanan uluslararası güvenlik girişimlerine mesafeli duruyor.

Tüm bu gelişmeler ışığında, Türkiye’ye F-35 satılmasının ABD açısından ciddi stratejik riskler barındırdığı ifade ediliyor. Eleştirilere göre böyle bir karar, İsrail’i, müttefik olarak görülen bir ülkeyle yeni ve tehlikeli bir çatışma ihtimaliyle karşı karşıya bırakabilir.