Türkçe
English
العربية
Español
Tarihsel süreçte önemli medeniyetlere evsahipliği yapan Suriye’de
yaşanan iç savaş 3'üncü yılını geride bırakırken, ülkedeki birçok önemli tarihi zenginlik yok oldu. UNESCO tarafından "Dünya Mirası"
listesinde olan 6 tarihi mekanda savaş nedeniyle hasar meydana geldi. İç savaşın başladığı 15 Mart 2011'de bu yana yaklaşık 1000 cami yıkıldı
veya zarar gördü Savaşlar nedeniyle, insan veya ekonomik
kayıpların yanı sıra ülkelerin binlerce yıllık birikimle oluşturdukları
tarihsel zenginlikler de yok oluyor. AA muhabirinin derlediği
bilgiye göre, iç savaşın şiddetlenmesiyle zarar gören tarihi mekanlar
arasında en çok camiler bulunuyor. İç savaşta korunmak için
karargah haline getirilen camiler arasında en göze çarpanı, İslam
tarihinin en eski ve büyük camilerinden biri olan Halep’teki Emevi
Camisi. Geçen yıl nisan ayında rejim güçlerinin saldırıları
sonucu, 8. yüzyılda inşa edilen caminin 13. yüzyılda yeniden yapılan
minaresi yerle bir oldu. Esed güçlerinin, cami ile çevresindeki tarihi çarşıların bulunduğu bölgeye tank, havan topu ve roketlerle
yaptığı saldırılar sonucu caminin doğu duvarı yıkıldı. Camideki
paha biçilemeyen birçok el yazması Kur'an-ı Kerim kaybolurken, cami
çeşitli yerlerinden aldığı hasarlarla ibadet edilemez hale geldi. Halep’te bombalardan nasibini alan bir diğer tarihi cami ise Hz. Zekeriya Camisi oldu. İçerisinde Hz. Zekeriya'nın türbesinin yanı sıra, Hz. Muhammed'in
sakal-ı şerifi ve dişinin de bulunduğu kutsal emanetler ile, İslam
tarihi açısından kıymet biçilemeyen çok sayıda el yazması ve Kur'an-ı
Kerim’in yer aldığı caminin bin yıllık minaresi, saldırılar sonucu
yıkıldı. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür
Örgütü'nün (UNESCO) ''Dünya Mirası'' listesindeki Şam, Bosra,
Halep kentleri, Palmira tarihi bölgesi, Halep Kalesi ve ülkenin
kuzeyindeki tarihi köyler bulunuyor. Tarih boyunca bölgede hüküm sürmüş çeşitli medeniyetlerin eserlerini yansıtan bu 6 mekan, üç
yıllık savaş döneminde zarar görerek UNESCO tarafından "Tehlike
Altındaki Dünya Mirası” listesine alındı. Uzmanların yaptıkları uyarılara rağmen, iç savaşın başladığı 2011 Mart'tan bu yana yaklaşık 1000 cami yıkıldı veya zarar gördü. Camilerin yanı sıra çok sayıda türbe, müze, çarşı ve ev de harabeye dönmüş durumda. Halep Kalesi'nin surları zarar gördü Rejime ait savaş uçaklarının saldırıları sonucu, Busra el Şam
bölgesindeki Dera kentinde bulunan ve Hz. Ömer döneminde yapılan Hz.
Ömer Camisi, moloz yığınına döndü.
Humus'un Halidiye bölgesinde, İslam tarihinde önemli bir yeri olan ve
"Seyfullah” (Allah'ın kılıcı) namıyla bilinen Halid bin Velid'in ebedi
istirahatgahının bulunduğu Halid Bin Velid Camisi'nin kubbesi
ve minaresi büyük hasara uğradı. Havan topu ve roketler sonucunda cami
içerisindeki Halid Bin Velid türbesi tamamen yıkıldı. Orta
Çağ’ın en önemli kalelerinden biri olarak kabul edilen ve çevresi sık
sık çatışmalara sahne olan Halep Kalesi'nin girişi, atılan top
mermileri nedeniyle zarar gördü. Selahaddin Eyyubi’nin
1188’de Haçlılardan aldığı ve günümüzde "Selahattin Kalesi” olarak
bilinen kalenin surları da bölgede açılan ateş sonucu yıkıldı.
Tarihi MÖ 3000'li yıllara kadar uzanan ve birçok medeniyet ve uygarlığa
ev sahipliği yaptığı bilinen tarihi Halep Çarşısı'nda 2012 Ekim ayında
atılan havan mermisi nedeniyle çıkan yangında, ahşap dükkanlar yanarak
kül haline geldi. Arkeolojik zenginlik büyük darbe aldı Suriye’deki iç savaş bir taraftan da arkeolojik yağmalara neden
oluyor. UNESCO, ülkedeki sayısız arkeolojik kazı alanının organize
silahlı gruplarca yağmalandığını, çıkarılan tarihi eserlerin ülke dışına kaçırıldığını bildirdi. Yağmacı grupların sadece Suriyelilerden oluşmadığı belirtiliyor. Deyr ez Zor, Halep, Dera, Hama, Rakka ve İdlib’deki kazı alanlarından
çıkarılan birçok tarihi eser çalınarak ülke dışına çıkarıldı. "Çölün
Gelini" denilen Palmira antik kenti de roket, tank ve hafif silahlar
nedeniyle hasar gördü. Ülkede çeşitli yüzyıllarda inşa edilen ve antik Yunan, Roma, Bizans ve erken İslam dönemlerinden eserleri
sergileyen birçok müze de yağma ve hava saldırıları nedeniyle zarar
gördü. UNESCO, Rakka Müzesi, Hama Müzesi, Halep’teki Folklor
Müzesi ve Maaret Müzesi’ni çeşitli saldırı ve yağmalara maruz kalmış
müzeler arasında gösteriyor. Ortadoğu’nun en büyük mozaik koleksiyonunun bulunduğu İdlib'teki Alma Arra Müzesi de savaştan etkilenen müzeler arasında.
AA
AA
