Mısır ile İsrail arasında 35 milyar dolarlık doğalgaz anlaşması

Mısır, İsrail ile şimdiye kadarki en büyük doğalgaz alım sözleşmesini imzalayarak enerji politikasında yeni bir döneme girdi. Yaklaşık 35 milyar dolar değerindeki anlaşma, İsrail’in Leviathan sahasından Mısır’a yapılacak gaz sevkiyatını ciddi ölçüde artırıyor ve İsrail açısından da tarihinin en büyük ihracat anlaşması olarak öne çıkıyor.

İsrailli enerji şirketi NewMed tarafından duyurulan anlaşma kapsamında, Leviathan açık deniz sahasından çıkarılacak 130 milyar metreküp doğalgazın 2040 yılına kadar boru hatlarıyla Mısır’a ulaştırılması planlanıyor. Sahadaki ortaklardan biri olan NewMed, rezervlerin yaklaşık yüzde 45’ine sahip. Diğer ortaklar ise Ratio ve Chevron.

Bu yeni sözleşme, iki ülke arasında 2018 yılında yapılan ve Mısır’a yıllık sınırlı miktarda gaz akışını öngören mevcut anlaşmanın çok ötesine geçiyor. Gazze’deki savaşın başlamasından sonra İsrail’in sevkiyatları zaman zaman durdurmasına rağmen, Kahire yönetimi artan iç talep ve kendi üretimindeki düşüş nedeniyle ithalata yönelmeye devam ediyor. Mevcut anlaşmanın süresi on yılın sonunda dolacak.

Son üç yılda Mısır’ın doğalgaz üretiminde yaşanan gerileme, özellikle yaz aylarında elektrik kesintilerine yol açtı ve kamuoyunda tepkilere neden oldu. Hükümet, bu açığı kapatmak için sıvılaştırılmış doğalgaz ithalatını hızla artırdı. LNG alımlarının bu yıl 19 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Veri kuruluşlarına göre İsrail hâlihazırda Mısır’ın toplam gaz tüketiminin beşte birine yakınını karşılıyor. Yeni anlaşmayla bu oranın daha da yükselmesi bekleniyor. İsrail tarafı, boru hatlarıyla gelen gazın LNG’ye kıyasla daha düşük maliyetli olduğunu savunurken, Mısır basınında yer alan haberlere göre Kahire, önceki sözleşmeye kıyasla yaklaşık yüzde 15 daha yüksek bir bedeli kabul etmiş durumda.

Anlaşmanın uygulanması ise bazı teknik koşullara bağlı. İlk aşamada 2026 başında 20 milyar metreküp gazın sevk edilmesi hedefleniyor. Bunun için Leviathan sahasına yeni bir boru hattı ile Aşdod–Aşkelon arasındaki hattın genişletilmesi gerekiyor. Gazze savaşı nedeniyle bu projelerde gecikmeler yaşanıyor.

Kalan gaz miktarının aktarılması ise İsrail’den Mısır sınırındaki Nitzana bölgesine uzanacak yeni kara hattı ve ek ihracat altyapısının kurulmasına bağlı. NewMed, bu yatırımların zamanında tamamlanacağına dair kesin bir güvence olmadığını da duyurdu.

Sözleşme, Mısır’da hükümetin Gazze kuşatması konusundaki tutumuna yönelik artan toplumsal tepki ortamında imzalandı. Refah Sınır Kapısı’nın kapalı tutulması ve Kahire’nin İsrail ile enerji iş birliğini sürdürmesi, ülke içinde protestolara yol açtı.

Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ise Mısır’ın Gazze’de yaşananlardan sorumlu olduğu yönündeki iddiaları reddediyor. Kahire’de yaptığı son açıklamalarda, uluslararası toplumun krizlere yaklaşımını eleştiren Sisi, Mısır’ın İsrail’in saldırılarındaki rolüne ilişkin suçlamaları kabul etmedi.