Hayalet Şehir Gazze: Serbest Kalan Filistinliler Yıkım ve Yasla Karşılandı

Yaklaşık iki yıldır İsrail hapishanelerinde tutulan yüzlerce Filistinli tutuklu, Pazartesi günü serbest bırakılmalarının ardından hatırladıkları Gazze’ye değil, kül, yıkıntı ve hayaletlerle dolu bir toprak parçasına döndüler.

Hamas ile İsrail arasında varılan ateşkes anlaşması uyarınca özgürlüklerine kavuşan tutukluların sevinci, Gazze’de savaşın yol açtığı yıkımı gördüklerinde şok ve derin bir üzüntüye dönüştü. Birçoğu, kavuşmayı hayal ettikleri yakınlarının artık hayatta olmadığını öğrenince yıkıldı.

Güneydeki Han Yunus kentinden olan Abdullah Farhan, İsrail sınırını geçtikten sonra gördüğü manzarayla sarsıldığını söyledi:

“Gazze kelimenin tam anlamıyla yıkıntıya dönmüş,” dedi The National gazetesine. “Burası bıraktığım Gazze değil. Bu bir hayalet şehir.”

Farhan, İsrail’deki 20 aylık tutukluluğu boyunca dış dünyadan tamamen kopuk yaşadığını anlattı:

“Gazze’de neler olup bittiğini hiç bilmiyorduk — ne bir haber, ne bir ses, hiçbir şey,” dedi.

Serbest bırakıldıktan sonra birçok arkadaşının, akrabasının ve komşusunun öldüğünü öğrendi. Bunlar arasında amcası ve en yakın dostu Muhammed de vardı:

“O benim kardeşim gibiydi. Her şeyi birlikte yapardık,” dedi.

Han Yunus’taki Nasser Hastanesi önünde, serbest bırakılan tutukluları karşılamak için kalabalıklar toplandı. Farhan, tutuklanmasına neden olacak hiçbir şey yapmadığını söyledi:

“Hiçbir fraksiyona üye değilim, hiçbir direniş eylemine katılmadım,” dedi. “Sadece bir akrabamı hastaneye götürüyordum.”

Farhan, hapishanede dövüldüğünü, hakarete uğradığını ve aşağılandığını anlattı. Ayrıca kendisi ve diğer tutukluların, Gazze’deki rehinelerin yakınlarının önüne çıkarılarak onların bağırmalarına ve hakaretlerine maruz bırakıldığını söyledi.

Gazze’de serbest bırakılan 1.718 Filistinli tutuklunun çoğunun sağlık durumu kötüydü. Serbest kaldıktan sonra hastanede muayeneden geçirildiler ve ardından aileleriyle buluştular.

İsrail güçleri tarafından yaklaşık iki yıl önce tutuklandığında Gazze’nin kuzeyindeki El-Avda Hastanesi’nin direktörü olan Dr. Ahmed Mohanna, annesiyle yeniden kavuşmanın tarif edilemez bir mutluluk olduğunu söyledi:

“O benim tüm hayatım, mutluluğumun kaynağı,” dedi. “Hapiste geçirdiğim her gün onu düşündüm. Onu yeniden kucaklayacağım anı bekledim. Ailemden uzak her dakika bir işkenceydi.”

Ancak herkesin hikayesi böyle mutlu bitmedi. Haysem Salem için özgürlük acı doluydu. Serbest bırakılmasından bir ay önce eşi İhlas ve üç çocuğu İman, Lian ve Bara, İsrail’in Han Yunus’taki insani bölge sayılan El-Mavasi’deki çadırlarını vurması sonucu hayatını kaybetti:

“Bu, aklın kavrayamayacağı bir şey,” dedi.

Salem, kızı Lian’ın 18 Ekim’deki doğum gününü sayarak günleri geçtiğini anlattı:

“Hapisteyken onun için bir bileklik yapmıştım. Kendi ellerimle vermeyi hayal etmiştim,” dedi.

Ancak şimdi özgürlük onun için bir anlam taşımıyordu:

“Haberleri duyduğumda özgürlüğümün anlamı kalmadı. Keşke hapisten hiç çıkmasaydım, böylece öğrenmezdim,” diye konuştu.

“Onlar sadece çocuktu. Neden öldürüldüler? Çünkü İsrail kanı ve ölümü seviyor. Bizi tamamen yok etmek istiyorlar. Onları asla affetmeyeceğim — ne bu suçu, ne de bu savaşı.”