Veliaht Prens Bin Selman'ın Washington ziyareti İsrail'le bir normalleşme anlaşması mı getiriyor?
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın 18 Kasım'da Washington'a yapacağı ziyaret, gözleri yeniden Riyad-Tel Aviv hattına çevirdi. Ancak diplomatik kaynaklara göre, ziyaretten İsrail ile bir normalleşme anlaşması çıkması beklenmiyor.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın 18 Kasım’da Washington’a yapacağı ziyaret, gözleri yeniden Riyad-Tel Aviv hattına çevirdi. Ancak diplomatik kaynaklara göre, ziyaretten İsrail ile bir normalleşme anlaşması çıkması beklenmiyor.
Körfez kaynakları, Suudi Arabistan’ın tutumunun net olduğunu belirtiyor: Filistin devleti kurulmadan İsrail’le diplomatik ilişkiler mümkün değil. Riyad, hem Washington’a hem de Tel Aviv’e bu mesajı çeşitli kanallardan iletti.
ABD Başkanı Donald Trump, son aylarda yaptığı açıklamalarda “Suudi Arabistan’ın yakında İbrahim Anlaşmalarına katılacağını” öne sürse de, Reuters’ın haberine göre bu ihtimal kısa vadede masada değil.
Yetkililere göre Veliaht Prens’in Beyaz Saray’daki görüşmeleri daha çok savunma işbirliği, teknoloji transferi ve yatırımlar üzerine yoğunlaşacak. Riyad ve Washington, şu anda tam bir ittifak anlaşması niteliğinde olmayan ancak iki ülke arasındaki güvenlik bağlarını güçlendirecek özel bir savunma mutabakatı üzerinde çalışıyor.
Bu mutabakatın, Katar’la mevcut ABD düzenlemelerine benzer şekilde, Kongre onayına ihtiyaç duymadan başkanlık kararıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor. Suudi tarafı ise anlaşmaya, gelecekte tam kapsamlı bir savunma ittifakına dönüşebilecek maddelerin eklenmesini istiyor.
Washington Enstitüsü araştırmacısı David Makovsky, bu gelişmeyi “gelecekteki daha büyük bir anlaşmanın ilk adımı” olarak değerlendirirken, “Suudiler istediklerinin tamamını alamasalar da, bu anlaşma iki tarafın stratejik bağlarını derinleştirecek,” dedi.
Cidde’deki Körfez Araştırmaları Merkezi Başkanı Abdülaziz es-Sager, Gazze’deki savaşın Suudi-Amerikan temaslarını önemli ölçüde etkilediğini belirtti. Sager’e göre Riyad artık ulusal güvenlik çıkarlarıyla Filistin meselesini birbirinden ayırmaya çalışıyor.
Yine de uzmanlar, Suudi Arabistan’ın Filistin devletine dair şartını koruduğunu vurguluyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun iki devletli çözüme karşı duruşu, kısa vadede bir diplomatik atılımın önünde en büyük engel olarak görülüyor.
Sonuç olarak, Bin Selman’ın ziyareti sırasında imzalanacak kapsamlı bir savunma anlaşması ihtimali zayıf, ancak bu temasların Washington-Riyad ilişkilerini yeniden tanımlayacak yeni bir dönemin başlangıcı olabileceği değerlendiriliyor.