Trump "Barış Kurulu"nu devreye soktu, Gazze süreci belirleyici olacak
ABD Başkanı Donald Trump, yeni oluşturulan 'Barış Kurulu'nu resmen duyurdu. Kurulun ilk etapta Gazze'de kırılgan şekilde devam eden ateşkesi sağlamlaştırmayı hedeflediği, ancak ilerleyen dönemde küresel ölçekte çatışmaların çözümünde daha geniş bir misyon üstlenmesinin planlandığı belirtildi. Trump, yapının Birleşmiş Milletler ile eşgüdüm içinde çalışacağını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, yeni oluşturulan “Barış Kurulu”nu resmen duyurdu. Kurulun ilk etapta Gazze’de kırılgan şekilde devam eden ateşkesi sağlamlaştırmayı hedeflediği, ancak ilerleyen dönemde küresel ölçekte çatışmaların çözümünde daha geniş bir misyon üstlenmesinin planlandığı belirtildi. Trump, yapının Birleşmiş Milletler ile eşgüdüm içinde çalışacağını ifade etti.
Kurulun başkanlığını bizzat üstlenecek olan Trump, çok sayıda ülke liderini yapıya katılmaya davet etti. Trump, kurulun faaliyete geçmesiyle birlikte diplomatik girişimlerin daha etkin yürütülebileceğini savunurken, Birleşmiş Milletler’in bugüne kadar sahip olduğu kapasiteyi yeterince kullanamadığını ileri sürdü.
Yeni oluşum, özellikle Batılı müttefikler arasında bazı çekinceleri de beraberinde getirdi. Trump’ın karar alma sürecindeki ağırlığı ve kalıcı üyelik için ülkelerden yüksek mali katkı talep edilmesi, Barış Kurulu’nun BM’nin uluslararası diplomasideki temel rolünü zayıflatabileceği yönünde eleştirilerin dile getirilmesine yol açtı.
Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi bölgesel aktörlerin yanı sıra Endonezya ve Fas da kurula katılan ülkeler arasında yer aldı. Birçok Arap ve Müslüman ülke, bu girişimin Gazze’de kalıcı bir ateşkese zemin hazırlayabileceği ve İsrail’in sert politikalarına karşı denge oluşturabileceği beklentisiyle plana destek verdi. Buna karşın bazı küresel güçler ve ABD’nin geleneksel müttefikleri sürece temkinli yaklaştı.
Uluslararası Kriz Grubu’ndan Richard Gowan, Barış Kurulu’nun inandırıcılığı açısından Gazze’nin belirleyici bir sınav olacağını belirterek, bölgede yaşanacak olası bir çöküşün kurulun küresel etkisini zayıflatacağını dile getirdi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise kurulun önceliğinin Gazze’de üzerinde uzlaşılan barış adımlarının hayata geçirilmesi olacağını, bunun diğer çatışma bölgeleri için de örnek teşkil edebileceğini söyledi.
Trump yönetimi, Dünya Ekonomik Forumu kapsamında Gazze için öngörülen kapsamlı yeniden yapılanma vizyonunu da kamuoyuna sundu. Trump, büyük yıkıma uğrayan Gazze’yi ekonomik potansiyeli yüksek bir alan olarak tanımlarken, bölgenin yeniden inşasının “izlenmeye değer bir başarı hikâyesine” dönüşeceğini savundu.
Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner, Gazze’nin yeniden ayağa kaldırılması için en az 25 milyar dolarlık yatırım planlandığını açıkladı. Kushner’e göre, on yıl içinde bölgenin ekonomik üretimi ciddi biçimde artacak, tam istihdam sağlanacak ve hane gelirleri önemli ölçüde yükselecek.
Barış Kurulu çerçevesinde Gazze’nin idaresiyle görevlendirilen Filistinli teknokrat komitenin başındaki Ali Şaath, Mısır’ın öncülüğünde hazırlanan yeniden inşa planının kendi çalışmalarının temelini oluşturduğunu söyledi. Bu plan, Arap ülkeleri tarafından desteklenmiş ve Avrupa Birliği’nin de olumlu yaklaşımıyla karşılanmıştı.
Ateşkes sürecinin bir sonraki aşamasında yeniden inşa için finansman sağlanması ve Hamas’ın silahsızlandırılması gibi zor başlıkların ele alınması bekleniyor. Kushner, Hamas’ın silah bırakmaması halinde sürecin ilerlemesinin zorlaşacağını belirtti. Önümüzdeki dönemde insani yardım, barınma ve uygulamaya odaklanılacağı vurgulandı.
Gazze’nin dış dünyaya açılan en önemli noktası olan Refah Sınır Kapısı’nın gelecek hafta yeniden açılacağı da açıklandı. Ekim ayında varılan ateşkes anlaşması, tarafların karşılıklı suçlamaları ve aralıklı çatışmalar nedeniyle sık sık aksadı.
ABD dışında, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinden henüz hiçbiri kurula resmen katılmadı. Rusya teklifi incelediğini bildirirken, Fransa katılmayacağını açıkladı. İngiltere süreci izlemeyi tercih ederken, Çin henüz resmi bir tutum ortaya koymadı.
Barış Kurulu’nun kurulması, Trump’ın Gazze barış girişiminin bir parçası olarak BM Güvenlik Konseyi kararıyla da onaylandı. İsrail, Arjantin ve Macaristan gibi Trump’a yakın ülkeler kurula katılacaklarını duyurdu. Kurulda ayrıca Marco Rubio, Jared Kushner, ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ve eski İngiltere Başbakanı Tony Blair gibi isimler de yer alıyor.