Kakao Krizinde Alarm Sinyalleri: El Niño ve Yasadışı Madencilik Gana'nın Üretimini Tehdit Ediyor
Küresel çikolata endüstrisinin en önemli tedarikçilerinden Gana'da, elverişsiz hava koşulları, tarlalara zarar veren yasadışı madencilik faaliyetleri ve kauçuk plantasyonlarının hızla genişlemesi nedeniyle yaklaşan 2026-2027 hasat sezonunda üretimde büyük bir düşüş bekleniyor.
Akra — Küresel çikolata endüstrisinin en önemli tedarikçilerinden Gana'da, elverişsiz hava koşulları, tarlalara zarar veren yasadışı madencilik faaliyetleri ve kauçuk plantasyonlarının hızla genişlemesi nedeniyle yaklaşan 2026-2027 hasat sezonunda üretimde büyük bir düşüş bekleniyor.
Yerel çiftçiler ve sektör yetkilileri, iklim krizinin ve kontrolsüz tahribatın tarım alanlarını vurmasıyla birlikte rekoltede ciddi kayıplar yaşanacağı konusunda uyarılarda bulunuyor.
Hava Koşulları ve Mantar Hastalığı Üretimi Vuruyor
Ülkenin yıllık kakao üretiminin yarısından fazlasını karşılayan Batı ve Kuzeybatı bölgelerinde etkili olan aşırı ve sürekli yağışlar, ağaçlardaki kakao meyvesi sayısında ciddi azalmaya yol açtı. Güçlenen El Niño iklim fenomeni nedeniyle normalin üzerine çıkan yağış oranları, verimliliği altüst eden ve kakao kabuğu çürümesine yol açan mantar hastalıklarının hızla yayılmasına zemin hazırladı.
Gana'nın önde gelen kakao üreticilerinden Kwame Alex, CNBC Africa'ya yaptığı açıklamada, kötü hava koşulları nedeniyle tarlalarının bitme noktasına geldiğini belirterek gelecek sezon hasadının 35 çuvaldan 10 çuvala kadar düşeceğini ifade etti. Benzer şekilde, komşu Fildişi Sahili'ndeki yetkililer de 2026-2027 sezonunda üretimde %10'dan fazla düşüş beklediklerini açıkladı.
2023-2024 sezonunda da benzer iklim krizleri yaşanmış, bu durum küresel kakao fiyatlarının rekor kırarak üç katına çıkmasına yol açmıştı.
Yasadışı Madencilik ve Tarım Arazilerinin Yıkımı
İklim krizinin yanı sıra insan eliyle yaratılan tahribat da kakao geleceğini tehdit eden bir diğer büyük unsur olarak öne çıkıyor. Madencilik faaliyetleri ve karlı alternatifler sunan kauçuk plantasyonlarına yer açmak amacıyla verimli tarım arazilerinin yok edilmesi, kakao ağaçlarının kalıcı olarak devre dışı kalmasına neden oluyor.
Çiftçi Derneği Başkanı Nana Obwadi Boateng Bonsu, mevcut cezaların yasadışı arazi tahliyelerini durdurmak için yetersiz kaldığını vurguladı.
Gana Kakao Kurulu'ndan Yeni Yasal Hamle
Sektörün düzenleyicisi konumundaki Gana Kakao Kurulu, üreticileri ve tarlaları korumak adına sert tedbirler içeren yeni bir yasal düzenleme için baskı yapıyor. Taslak halinde sunulan yeni mevzuat şu kritik yaptırımları öngörüyor:
Tarlaların izinsiz şekilde yıkılması durumunda daha ağır cezai yaptırımlar,
Sorumluların, yok ettikleri her 1 dönüm arazi karşılığında 3 dönüm araziyi yeniden dikme zorunluluğu,
Mağdur olan çiftçilere ödenen tazminatların artırılması.
Gana Ticaret Odaları ve ilgili birlikler, küresel pazarda yeni bir fiyat şokuna ve tedarik krizine kapı aralayabilecek bu tehditlere karşı acil önlem alınması çağrısında bulunuyor.