'Liderler savasi onlemek icin harekete gecti'

Ingiliz The Independent Gazetesi Ortadogu Muhabiri Robert Fiks Suriye ve Arabistan liderlerinin savasi onlemek icin harekete gectigini yazdi. Fiks ozel haberinde liderlerin bir araya gelisini ve detaylari aktardi

Beklenmeyen Arap isbirligi Lubnan'daki kargasa'nin endiselerini ortaya koyuyor. Suriye geri dondu. Baskan Esad Beser dun Arabistan'in yasli krali Abdullah ile Beyrutta Lubnan Baskani, bakanlari ve parlamento uyeleri ile biraraya geldi. Gorusme sadece bir kac saat surdu ama oneminin arz edilemeyecek kadar buyuk oldugu kuskusuzdu. Lubnan'daki kaos ortami bir kez daha Suriye'nin yardimi olmadan cozulemeyecegini gosterdi. Suriye ordusu degil, ama Esad'in babasi Hafiz Lubnan sinirina bir ziyarette bulundu. 40 yildan fazla bir suredir ilk defa Suriye halifesi Beyrut'un kutsal topraklarina girmis oldu. Teorik olarak, Iran ve Suriye'nin muttefiki olan Hizbullah tarafindan tetiklenmis bir problemi cozmek uzere iki lider biraraya geldiler. Ama aslinda her iki tarafta krizin kaynaginin Hizbullah oldugundan supheli. Bu suphe de iki devlet reisini biraraya getirmeye yetti. Lubnan Basbakan'i Saad Hariri bir zamanlar babasinin katili oldugunu dusundugu Suriye Basbakani Esad'i havaalaninda karsiladi. Bu acidan her iki tarafinda farkli acilardan yadedebilecegi tarihi bir an oldu. Suriye Lubnan'a yuzunu dondu ve Lubnan'da comertlik gosterip bu donuse sirtini cevirmedi. Peki ne oldu da bu duruma gelindi? Hizbullah'in lideri Nasrallah, Israil'in parmagi oldugunu dusundugu 4 ajanin Hariri suikasti ile ilgisini dile getirdi. 4 ajan hikayenin kolay kismiydi. Lubnan askeri istihbarat teskilati 4'unu de 6 aylik bir sure zarfindan sonra yakaladi. Bunlarin Israil icin calisan, isin ilginc ve ciddi yani, Lubnandaki mobil telefon sirketi alfada calisan 4 ajan oldugu tesbit edildi. 4'u de simdi hapiste. Hizbullah genel sekreteri Hasan Nasrallah, 4'unun de idamini emretti. Henuz idam edilmediler ama 2006 Hizbullah-israil savasinda Israil'e bilgi sizdirdiklari Hizbullah tarafindan dogrulandi. Bu savasta da hatirlarsaniz cogu sivil 1.300 Lubnanli ve cogu asker olan 100'den fazla Israilli oldu. Hemen hemen ayni zamanlarda Alman Haber Dergisi Der Spiegel Hizbullah'in Hariri suikastinden sorumlu oldugunu yazmis ve Nasrallah'in her zaman reddettigi ve Israil'i sorumlu tuttugu bu sucu Hizbullah'in uzerine yikmak istemisti. Bir cok Lubnanli bu olayin Suriye istihbaratinin destegi ile gerceklestirildigine inaniyordu. Bi anlamda Suriye'nin de muttefiki olan Hizbullah'in, bu kirli suikastte parmagi oldugu soyleniyordu. Birlesmis Milletler Hariri suikastini bir gorgu tanigi ile isbat etmeye calissa da, daha sonra bu gorgu taniginin Hizbullah aleyhinde yalan soyledigi ortaya cikti ve Hariri oldurulmeden once bir cok telefon konusmasi yapildigi da ortaya cikarilan gercekler arasindaydi. Sonrasinda, Lubnan'in onde gelen askeri kominikasyon iletisim uzmani Wisam-El Hac arabasinda havaya ucuruldu. Boylece Birlesmis Milletler'in en saglam kaynagini yok etmislerdi. Ama iki hafta oncesinde, Nasrallah olayi farkli bir boyuta cekerek, Iletisim sisteminin Israil tarafindan kontrol edildigini one surmustu. Ve telefon sistemlerini kitleyerek, sabote ederek Hariri suikastini Israil'in hizbullah uzerine yikmaya calistigini iddia etmisti. Bu olaydan sonra hakli olarak Hizbullah ne Guney Lubnanda 12.000 askeri olan Birlesmis Milletler ne de herhangi Uluslar arasi bir kurulusun herhangi bir olayla ilgili sehadetini kabul etmedi. Nasrallah'in konusmalarina bakilirsa, Hariri'nin oglu Saad Birlesmis Milletler'in on gordugu projeyi destekliyor. Ve bu proje Israil yanlisi bir proje. Bu durumda Lubnan meclis kabinesinin bir cogu Israil projesini desteklemis oluyr. Nasrallah bu projenin tamamen bir Israil projesi oldugunu ima ediyor. Anlasilamaz bir sekilde ayni koalisyon meclisinde hizbullahinda uyeleri mevcut. Bir cok lubnanli Hizbullah uyelerinin kabineye secilmesini ongoren duzenlemenin fesh olundugu endisesini tasiyor. Ve Nasrallah'in konusmasi'nin da kendisinin cenazesi olacagindan korkuyorlar. Bu durumda Hiznullah iki yil once yaptigi gibi Saad Hariri'nin kucuk ordusunu saf disi birakip bati Beyrut'u kontrol altina mi alacak yoksa Israil siniri otesindeki dusmanina mi yogunlasacak? Dun Esad Beser ile kral Abdullah bu iki sorunun cevabini bulmak icin biraraya geldiler. Nasrallah icin karmasik olan durum ise Hariri'nin Suriye'yi tekrar ziyaret etmesi ve Esad ve Abdullah ile biraraya gelindiginde surekli dostluk mesajlari vermesi. Politik olarak Hariri'nin cok fazla secenegi yoktu. Washington Suriye'ye gulucukler sacarken, Lubnan'i eskisi gibi destekleyemezdi ve Lubnan'a olan destegi ?Lubnanda bagimsiz bir ulke istiyoruz? soylemi cercevesinde oldu. Hem de Suriye bu ulkede bir ordu bulundururken. Ama fantazilere kendini kaptiran tek kisi Nasrallah degil. Israillilerden de hirlama sesleri gelmeye basladi. Israile yapilacak herhangi bir saldiridan hemen Lubnan sorumlu tutulacak. Cunki Lubnan yonetimi Hizbullah