Butun tiranlar ayni hatayi yapiyor...
Israil-Filistin ihtilafini cozemeyen ve Tahran rejimini deviremeyen ABD, SSCB'nin cokusunden sonra Arap otokrasileri uzerindeki hegemonya surecini tamamlayamadi.
Yarim asirdir Arap dunyasina hukmeden tiranlar dovusmeden pes etmiyor. Gecen hafta Suriye?nin guney kenti Dera?daki guvenlik gucleri, bir camide demokrasi yanlisi protestoculari makineli tufeklerle taradi ve ardindan bir adam kacirma cetesi olduklarini gostermek icin sahte kanitlar yerlestirdi. Yemen?in baskenti Sana?da binalardan ates acan keskin nisancilar, Devlet Baskani?nin istifasini talep eden bir gosteride 300 kisiyi oldurdu veya yaraladi. Suriye ve Yemen?de devlet destekli siddet ters tepiyor. Protestocular yilmak yerine daha da ofkelendi. Arap isyanlarinin dikkat cekici bir ozelligiyse su: Muktedirler, Tunus?ta Zeynel Abidin Bin Ali ve Misir?da Husnu Mubarek?i deviren hatalarin aynisini yapiyor. Libya?daki Muammer Kaddafi?den Yemen?deki Ali Abdullah Salih?e kadar yerel tiranlar, sanki ortak bir siyasi intihar anlasmasina katilmis gibiler; uyguladiklari suursuzca siddet ve verdikleri yetersiz tavizler, kendilerini daha da dibe cekip rejimlerinin altini oyuyor. 1970?lerin basindan bu yana iktidarda kalmalarina hizmet eden receteler, aniden ise yaramaz hale geliyor. Bu, monarsilerden cumhuriyetlere kadar neredeyse butun Arap devletlerini etkiliyor, zira hepsi asagi yukari ayni bicimde isliyor. Tipik Arap modeli Tipik Arap devleti, bazi yerel cesitlemelerle, tek bir modele dayaniyor: Genellikle ordu kaynakli calip cirpan bir seckinler guruhu ve onlarla omuz omuza veren cemaatler, asiretler veya genis aileler, en tepede iktidari tekelinde tutuyor. Hukumet yolsuzluga batmis durumda ve yaygin ?himaye-kayirma? aygiti, yandaslara avanta dagitmak icin kullaniliyor. Devletin en diri kesimi, muhalefeti ezen Muhaberat (guvenlik guclerinin genel adi). Bu tip otokrasiler, Ortadogu ve Kuzey Afrika?da devasa petrol gelirleriyle percinleniyor. Petrolu olmayanlarsa, olanlardan yardim alabiliyor. Petrol devletleri, tabiatlari geregi, anti-demokratik. Arap otokrasileri, 1990?a dek super guclerin (yani ABD ve Sovyetler) destegini alabiliyordu. Komunizmin cokusunden sonra ABD, tek hegemonya odagi haline geldi, fakat bu surec hicbir zaman tamamlanmadi; zira Washington, Israil-Filistin ihtilafini cozmeyi veya Tahran?daki yonetimi devirmeyi basaramadi. Amerika?ya en bagimli olan devletler (sozgelimi Misir ve Urdun) icin, ABD?nin siyasi egemenligi hayati onemdeki guvenlik kurumlarinin kontrolu anlamina geliyordu. Bob Woodward?in ?Obama?nin Savaslari? kitabina bakilirsa, sozgelimi donemin CIA sefi General Michael Hayden, yeni secilen ABD Baskani Barack Obama?yi kendisini gorevde tutmasi yonunde ikna etmeye calisti; gerekce olarak da CIA?in yabanci istihbarat servislerine akittigi on milyonlarca dolari gosterdi. Kitapta Hayden?in Urdun Genel Istihbarat Birimi?nin ?sahibinin? CIA oldugunu soyledigi one suruluyor. ABD?ye bagimlilik ABD?nin bolgedeki h