ABD neden Suriye demokrasisini desteklemiyor?

Suriye ayaklanmasina dair Obama yonetimi uc maymunu oynamayi surduruyor. Nedeni Esad?in Israil?e yonelik siyaseti olabilir

    Bessar Esad nesebine boyun egmesi ve demokrasi-yanlisi silahsiz gosterilerin sistematik, metodik ve acimasiz bastirilisi surerken, Obama yonetiminin ona karsi nazik soyleminin hesabini vermek pek de kolay gorunmuyor. Kirk yil once Baasci kurulusundan itibaren Esad?in baba-ogul Suriye rejimi, Israil?in amansiz dusmani oldugunu ve uzun zamandir ABD?ce terorist diye yaftaladigi Israil-karsiti Filistin gruplarinin alfabetik corbasina ev sahipligi yaptigini goz onunde bulundurun. Gercekten de Esad rejimi, ABD hukumetinin kucuk ve ayricalikli 1979?dan beri teror destekcisi devletler listesinin kurucu uyelerinden olmayi surduruyor. Hatta Suriye?ye demir atan gruplarin ekserisi uzun zaman once solsa da, Suriye hukumeti, Hamas?in dis liderligine ev sahipligi yaparak ve yapmayi surdurerek bu konumunu koruyor. Sanki bunlar yetmezmis gibi, Washington, Suriye?yi Iran ve Hizbullah?la ser uclusunun lojistiginin kritik kilidi olarak goruyor; Iran?dan Hizbullah?a fuzelerin ve diger silahlarin tasinmasini aracilik ediyor, Lubnan?i ?gayri mesru? bir bicimde etkilemek icin asiri Sia hareketiyle iliskisini kullaniyor ve Bati yanlisi Lubnanli aktorleri tecrit ediyor. ABD birliklerinin Irak?taki kayiplari zirve yaparken, Esad?in Suriye?si yabanci asirilara pasif musamaha gostermekle ya da etkin destekle suclanmisti. Bu asirilar, oradaki el-Kaide eliyle vahsetten sorumluydu ve belki de binlerce Irakli sivil kayba nedeni intihar bombacilarinin da musebbipleriydi. Washington?un Suriye tehdit algisi, ustelik konvansiyonel cevreyle de sinirli degildi. Suriye?nin kimyasal ve biyolojik silahlar ile onlari tasiyacak fuze sistemleri gelistirme cabalariyla ilgili epey zamandir uyarilar yapan, Amerikan endiseleri daha da yukselecekti. Eylul 2007?de, Israil Kuzey Kore-tedarikli Suriye nukleer reaktorunun oldugu iddia edilen gizemli bir yeri bombalayacakti. Tum bu arka plan ve girisin ardindan, ister istemez Beyaz Saray?in Bessar Esad?in son zulumlerini nasil hala bu kadar temkinle karsilayabildigi sorusu doguyor. Buna karsin, baslangicta Tunus?un Bin Ali?sinin ya da Misir?in Husnu Mubarek?in tarihin coplugune sevkini gormeye pek hevesli degilken, bugun Dera, Banyas ve Duma?da gordugumuz bastirmadan cok daha az siddet karsisinda onlarin derhal gorevlerini birakma cagrisi yapmisti. Bessar?in bir suredir yapmakta olan seyi Libya?nin Muammer Kaddafi?si henuz yapmaya basladiginda, Obama yonetimi onun mesruiyetinin kaybettigine hukmetti ve acikca devrilmesini istedi. Amerikan baskanina yakin isimler Esad konusunda boylesi aciklamalar yapmadi. Evet, acimasiz yontemlerine teessuf ettiler ancak asla acikca hukumetinin mesruiyetini sorgulamadilar ya da gorevi birakmasini istemediler. Suriye?ye karsi geride kalan az sayidaki yaptirimlari hizla uygulayacagini beklerken, Amerikalilar hala, bu yazidaki gibi, secenekleri ?tartiyor?. Gercekten de birkac gun oncesinde Disisleri Bakani Clinton, Esad?i ?reformcu? olarak tanimlamasiyla karisik durdur-ve-yapma cagrisi yapti. Obama?nin mantigi ABD?nin tek basina ya da digerleriyle birlikte Libya?ya karsi uluslararasi toplumun aldigina benzer edimleri onermeye niyetim yok. Cok da kesin konusmadan, gerek askeri gerekse de siyasi sartlar boylesi bir hareketi mumkun kilmiyor. Ancak etkili herhangi bir sey yapmamasi yaninda, harekete donusecek etkisi ya da yetkinligi olmayacak safi retorik aciklamalar icin bu kadar utangac olmasi da anlasilir degil. Obama yonetimi nihayetinde Israil yerlesim insasini durdurulmasini isterken bir vicdan azabi cekmedi. Kaddafi?nin devrilmesinin ABD politikasi oldugunu aciklarken ve bu arada acikca boylesi bir hedefe ulasmak icin ortak edimi ABD?nin sahiplenmesi zorunlulugunu hissetmezken de bir ikilem yasamadi. Tum bunlarin isiginda, Bessar Esad?a yonelik h