Anadolu'daki ilk cumhuriyet-2
Dün kaldığımız yerden devam edelim.
Dün kaldığımız yerden devam edelim.
Anadolu'nun ilk Cumhuriyeti Ankara hükümeti değil. Bunu bilelim..
Bu coğrafyada bu halkın ilk Cumhuriyet tecrübesi de Ankara tecrübesi değil.
"Laiklik olmadan Cumhuriyet, Cumhuriyet olmadan Demokrasi olmaz" iddiası
da tamamen safsata. Daha önceki Cumhuriyetlerin hepsi de din temelli
idi ve savaş içinde olmamıza rağmen gayrimüslimlerin hak ve hukukuna
riayet esas alındı..
1. Meclis de tamamen din gayreti, dindarlar tarafından hilafeti ihya
maksadı ile oluşturulan bir meclisti. Mustafa Kemal'e Kuvayı Milliye ve
Müdafaa-ı Hukuk'un verdiği görev buydu ve Mustafa Kemal o zaman
İstanbul'a "Halife ve hakan efendimiz" diye başlayan mektuplar
gönderiyordu.
Batı Trakya Türk Cumhuriyeti çok daha eski..
Hani şu Genç Parti'nin bir bayrağı vardı. İki hilal ortasında bir
yıldız. O Kafkaslar'daki devletleşme hareketi içindeki grublardan
birinin bayrağı idi.
Bizim İstiklal Marşımız dini bir özle Taceddin dergahında yazıldı.
Ayyıldız da, Ankara hükümeti ile başlayan bir sembol değil. Kars İslam
Cumhuriyeti de hemen hemen aynı bayrağı kullandı.. İyi ki dini motif
içeriyor diye İstiklal Marşı'nı ve bayrağı reddetmediler..
Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti "Güneybatı Kafkas Geçici Millî Hükûmeti
Cenub-ı Garbi Kafkas Hükümet-i Muvakkate-i Cumhuriye-i Milliyesi" bir
Cumhuriyet yönetimi idi. İslam temelli bir "Şura yönetimi" şeklinde
kendini tanıttı. Renk ve ayyıldız şekli ile Türk bayrağına benzer bir
bayrak kullanıldı. 17-18 Ocak 1919 tarihleri arasında gerçekleştirilen
Büyük Kars Kongresi'nin sonucunda kurulan ve 12 Nisan'da İngilizlerin
Kars'ı işgal etmeleriyle son bulan Kars yönetimi Batum, Ahıska,
Ahılkelek, Artvin, Ardahan, Acara, Posof, Çıldır, Göle, Oltu, Karakurt,
Sarıkamış, Karapınar, Kağızman, Kulp, Iğdır, Serdarabat, Aralık,
Nuraşen, Nahcivan, Culfa ve Orduabat gibi yerleri kapsamaktaydı.
"Güneybatı Kafkas Cumhuriyeti" veya "Kars Cumhuriyeti" adlarıyla da
bilinir. İngiliz Yüksek Komiseri Amiral Somerset Arthur Gough-Calthorpe
tarafından kaldırılmıştır.
Esasen Ahıska ve Ahılkelek çevresinde Ahıska Hükümet-i Muvakkatası
(Ahıska Geçici Hükümeti), 3 Kasım1918'de Emir Bey Ekberzâde
başkanlığında, merkezi Iğdır olmak üzere Aras Türk Hükümeti, 5 Kasım
1918'de Kepenekçi Emin Ağa(Emin Ağa Borçalı) ve Piroğlu Fahreddin Bey
başkanlıklarında merkezi Kars olmak üzere Kars İslâm Şurası
kurulmuştur. 15 Kasım'da Birinci Kars Kongresi düzenlenmiş ve sekiz
kişilik Muvakkat Heyet-i Temsiliye seçilmiştir. Bu yapı içinde Mustafa
Kemal olmadığı için resmi tarihçiler tarafından yok sayılmıştır..
İngilizler bu hükümete ve kurucularına karşı düşmanca bir tutum içine
girerlerken, Mustafa Kemal'in İstanbul'dan ayrılmadan önce, İstanbul'dan
ayrılırken ve Samsun'a gelişinde İngilizlerle temas içinde olduğunu
biliyoruz..
İttihatçıların sürgün yeri Selanik'ti mesela. Abdulhamid'i Selanik'e,
bir Yahudi tüccar olan Şemsi efendi (Şimon Zwi) nin okulunun sponsoru da
olan Alatini efendinin evine sürgüne gönderdiler.. Müslümanların
halifesi İttihatçılar tarafından bir Yahudi tüccara rehin bırakıldı..
Bu kadroların genel yapısı, karakteri, derin ilişkileri hep böyle..
Kars İslam Şurası üyelerinin Malta'ya sürülmeleri de ilginç. Osmanlı'nın
sürgün yeri Fizan'dı, yeni Ankara hükümetinin de sürgün yeri Malta
oldu, daha sonra. Bu işte bir İngiliz parmağı var!
Gün gelecek Çanakkale savaşını da konuşacağız, Kurtuluş savaşını da.
Çanakkale cephesi kadar, Filistin cephesi de önemli değil mi? Filistin
cephesinde kimler vardı ve sonuç ne oldu, bir baksanıza! Sahi Çanakkale
geçilmedi mi? Geçilmedi ise Mondros mütarekesini niçin imzaladık ve
İstanbul nasıl işgal edildi?
Sahi 1. İnönü savaşı nasıl kazanıldı..
Ya da Kars İslam Cumhuriyetinden bizim tarihler neden hiç bahsetmezler?
TBMM Anayasa Komisyonu üyeleri, vazgeçtim Selçuklu, Osmanlı Teşkilat-ı
Esasi yapısını incelemelerini, bu Kars İslam Cumhuriyeti'nin Anayasasını
inceleme fırsatı buldular mı? Hani bulsalar da biz de kendi tarihimize
tanıklık etsek..
Selâm ve dua ile.