Zeki Alasya: Metin'i Mason Yapamadim

Murat Mentes'in roportaji Zeki Alasya?nin evinin balkonunda oturuyoruz. Esi Julide Hanim limonata sunuyor. Alasya gayet dinc. Sohbeti cok guzel. Hem icten hem neseli. ?Zeki Alasya kravati diye bir sey var...? diyorum. Gulerek ?Kocaman ve kisa? diyor ? Sirri Bey?in Oykusu adli bir film cekecektiniz. O is aksayacak gibi. Film sirketi, gerekli butceyi hazirlamakta gecikti. Biz de Akasya Duragi?nin yeni sezonuna basladik bu arda. ? Yesilcam donemi ile bugunu kiyaslayacak olsaniz... Yesilcam donemini sona erince, 1993?te Yavuz Turgul?un Eskiya?sina kadar bir fetret devri yasandi. Bu donem olmasaydi, Yesilcam?in enerjisi bugun devam ettirilebilirdi. Teknik eksiklikler de artik halledildigi icin, sinemamiz daha ileride olurdu. Bunu fark edenlerin basinda Cagan Irmak geliyor bence. ? 1960?larda, 70?lerde, insanlarin sinemayla kurdugu bag farkli miydi? Butun bir halk, Cuneyt Arkin?i, Tarik Akan?i, Ayhan Isik, Hulya Kocyigit, Belgin Doruk?u... yani sinemada gordugu kisileri cani gibi seviyordu. Bir akraba, arkadas gibi benimsiyordu. ? Cem Yilmaz?i neden elestiriyorsunuz? Cem Yilmaz cok guclu bir adam. O bir moda. Biz bunu yasadigimiz icin cok rahat soyluyorum. Cok da guzel seyler yapabilecek bir beyni var. Stand-up?larinda bu ulkenin insanini anlatiyor. ? Izlerken gulmuyor musunuz? Oluyorum gulmekten. Sovlari harika. Halktan kopuk oldugunu dusunmuyorum. Bambaska yerlere savrulacak biri degil. Fakat sinemada fantezi yapiyor. Uzay filmi, kovboy filmi cekiyor. Halbuki sovunda sundugu insani beyazperdeye tasimasi gerekir. Bu, ona onemli bir sinemaci olmanin yolunu acar. ? Sahsen tanisiyor musunuz? Yo, tanismadik. Rastlasmisligimiz var. Cem Yilmaz son derece kaliteli bir anlatima sahip. Bu kesin... SAHAN BENIM ICIN BITTI ? Yilmaz Erdogan?i daha makul buluyor olmalisiniz? Yilmaz Erdogan gayet kivamli isler yapiyor. Ilk filmi Vizontele mesela sicak bir filmdi. Sonradan yavas yavas ucukluklara yoneldi. Noel Baba?yi katti isin icine. Sanirim o da etrafina bakip ?Biz geri kalmayalim? diye dusunuyor. ? Sizin zamaninizda nasildi? Ertem Egilmez?le yillarca beraber calistik, hocamdir. Bizden sonra Sener Senler, Yavuz Turgullar devam ettiler. Arzu Film bir okuldu. Cidden enikonu sinema, seyirci, toplum uzerine dusunur, etut yapardik. Uc bes arkadas bir araya gelip, ?Soyle ucuk bir fikir var, filmini ceksek kiyak olur? demiyorduk yani. ? Sahan Gokbakar hakkindaki gorusunuz ne? Sahan Gokbakar iyi bir oyuncuydu. Fakat benim nazarimda artik bitti. Seyircinin begeni duzeyi dusuk olabilir. Sen de ?Hazir seyircinin begenisi boyle dusukken, ben son derece kalitesiz filmler yapayim ki beni sevsin? gibi bir mantik gudersen, buyuk gise yapabilirsin. Recep Ivedik?le bunu yapti. Insan hic degilse o parayi kazandiktan, o ilgiyi yakaladiktan sonra seyirciyi yukari cekmeye yonelir. ? Sanatcinin, seyirciyi yukseltmek gibi bir gorevi var mi sahiden? ABD?de olmayabilir, Turkiye?de var. Bunu devletten bekleyemezsin. Yesilcam?da da boyle bayagi filmler cekenler vardi. O donemde tutmuyordu. Bugun, Sahan Gokbakar, gencler tarafindan sevildigini dusunebilir. Fakat sanatci olarak bu insanlara bir sey katmadigini da gormeli. ? Yeni kusak komedyenlerle neden bulusmuyorsunuz, bu konulari etraflica konussaniz, iyi olmaz mi? Ben demiyorum ki ?Cem Yilmaz, Sahan Gokbakar, Yilmaz Erdogan gelsinler biz de onlara akil verelim.? Ayrica bizzat gorusmek de gerekmiyor. Filmlerimize, oyunlarimiza bakabilirler. YERIM NIYE DOLMASIN? ? Bir filminizi, Cem Yilmaz ile Sahan Gokbakar yeniden cevirse, ne dersiniz? 1963?te oynadigimiz Vatan Kurtaran Saban?i gecen sene Adana Belediye Tiyatrosu oynadi. Bizi de davet ettiler. Gittim. Ayakta alkisladim. Gazeteciler sordu, ?Bizden daha iyi oynuyorlar? dedim. ?Gecmis zaman olur ki hayali cihan deger? lafi bana cok aptalca gelir. Duraganligi, bugune inanmamayi, umitsizligi ifade eder. Bana ?Siz baskasiniz, yeriniz doldurulamiyor? denmesinden de hic hoslanmiyorum. 70 milyonluk ulke. Neden doldurulamasin? Clark Gable?a, Robert Mitchum?a kimse boyle dememistir. Cunku 56 defa filan yeri doldurulmustur. Metin?i Mason yapamadim ? Masonlukla bir ilginiz var mi? Ben Masonum. ? Masonlarin dunyayi yonettigi soyleniyor. Siz de yonetiyor musunuz? Hayir, dunyayi yonetmiyorum. Masonluk bir ahlak ve kardeslik sistemidir. Bir din degildir kesinlikle. Insanlarin kardes olmasi gerektigini one cikaran bir yapidir. Cok kotu taniniyor. Ben Mason olmaya kalktigim gunlerde ailem dehsete kapildi. ? Ne zaman Masonluga gectiniz? 15 sene oldu. ? Metin Akpinar ?Zeki bana Mason olmayi onerdi, kabul etmedim? diye bir aciklama yapmisti. Oyle mi sahiden? E tabii, ben Mason olunca, Metin?in de Mason olmasini istedim. Fakat yanasmadi. ? Kimler Mason oluyor? Mesleginde ileri gitmis kisiler kabul ediliyor. Zenginlerin toplandigi bir yer degildir. Ben Mason oldugumda kiralarimi odemekte zorluk cekiyordum. ? Kac Mason var? Dunyada 6 milyon, Turkiye?de de 15 bin. Masonluk ulusal bir kurulustur. Sanildigi gibi koku disarida, Siyonist filan degildir. Ateistseniz Mason olamazsiniz. ? Hangi dinden olmak gerekiyor? Belli bir dinden ziyade, Yaraticiya inanmak gerekir. Yaratici?ya ?Evrenin Ulu Mimari? diyoruz. Bence cok guzel bir tabir. Masonlugu vahsi ve asagilik bir sey olarak anlatan kitaplar okumustum. Halbuki ahilik, Bektasilik, Mevlevilik gibi bir olusum. ? Masonluk size cok sey katti mi? Cok. Sabirliydim, sabrim artti. Paylasmayi severdim, paylasimciligim artti. Uc-bes kisi bir araya gelip sacma sapan seyler konusuyorduk. Futbol, para, kadinlar, dedikodu... Bir arayisa girmistim. Masonlukta karar kildim. Cok memnunum. ? Cok ilginc... Masonlar genellikle Masonluklarini gizler. Evet. Baslarina bir sey gelecek diye korkuyorlar. Mesela Devlet Tiyatrosu?nda cok Mason var, soylese isinden olacak. ? Eklemek istediginiz bir sey var mi ustadim? Bu ustat lafini cok severim, biz Masonlar cok kullaniriz... Hayatta her sey olur, para gelir, sohret gelir, bilgi gelir... Hepsinden onemlisi iyi insan olmaktir. Dunya rekoru bizde ? Metin Akpinar?la nasil tanistiniz? Birlik Tiyatrosu?nda oynarken Metin geldi. ?Gorur gormez kader bizi bagladi? diyemem. Merhabamiz oldu. Giderek yakinlastik. Ayni tarihlerde profesyonel olduk. Metin, Ulvi Uraz?in tiyatrosundaydi. Ben de 1965?te oraya gectim. 36 sene beraber calistik. ? Sik sik gorusur musunuz? Pek degil. Biz ayrilmaz bir ikiliydik, gecemiz gunduzumuz beraber geciyordu. Biri yolda beni gorse ?Metin Abi nerde?? diyordu. Yapisik ikizler bile bu kadar beraber olmuyor. Metin ve ben ayni seylerden hoslanan insanlarken zamanla degistik. Insanin dunya gorusu, arkadas cevresi, hissiyati, ifade tarzi, bircok seyi degisiyor. Tiyatro, sinema konularinda bile farkli dusunur olduk. Bunu kimseye anlatamiyorsun fakat. ?Demek ki siz kanli bicakli oldunuz? diyorlar. Hic alakasi yok. Gene dostuz, ozleriz, bulusuruz, kucaklasiriz. Hic kusluk yok. Aksine cok guzel anilarimiz var, ahbapligimiz suruyor. ? Yani her sey yolunda? Metin?le ben, daha Devekusu Kabare Tiyatrosu?nda ikili olarak sahneye cikmaya basladigimizda insanlar bize ?Ayrilacaginiz soyleniyor, dogru mu?? diye sormaya basladi. Eee, Jerry Levis - Dean Martin, Laurel-Hardy gibi komedi ciftleri arasinda dunya rekoru bizde. 37 sene. Venezuela?da bir komedi cifti 56 senedir beraberse onu bilemem. ? Metin Akpinar?la birlikte yeni bir projeniz var mi? Onumuzdeki sene ortak bir proje yapacagiz. Birbirini hem cok seven hem de fazlasiyla cekisen yasli iki adamin macerasini anlatacagiz. Buda?nin tipi bana benziyor ? Kiziniz Zeynep Hanim bir roportajda ?Babamin inanilmaz bir kutuphanesi vardi? diyor. Oyle mi sahi? Benimki, ortaokul yillarimdan itibaren tek tek satin alinmis kitaplardan olusan bir kutuphaneydi. Gecen sene, okumus oldugum 3 bin kitabimi Besiktas Belediyesi araciligiyla okullara dagittim. Cok da mutlu oldum. ? Anilarinizi yaziyor musunuz sahiden? Hayir. Cunku onune gelen kitap yazdi. Bu is ayaga dustu. Zaten yazarsam da anilarimi yazmayacagim. Yasadigim donemin bir panoramasini cikarmayi deneyecegim. ? Buda biblolari koleksiyonunuz var. Nasil temin ettiniz? Nerede satiliyor ki bunlar? Gidersin, ararsin, bulursun, o seni bulur... Oyle bir anda olmuyor tabii. ? Kac tane var burada? Toplam bin 250?den fazla. ? Bilseydim gelirken bir tane de ben hediye getirirdim fakat sizde olmayanini bulmak da zordur herhalde? Hediye edeceksen, ahsap olanini sec. Cunku onlar elle yontuluyor ve hicbiri digeriyle tam ayni olmuyor. ? Nasil basladiniz toplamaya? Budizm?e mi meraklisiniz? Hayir, Buda?nin tipine merakliyim. Kendime benzetiyorum. haber7