Tsunamiden kacmak icin 15 dakikamiz var

Japonya'da meydana gelen 9 buyuklugundeki tarihi deprem ve ardindan kiyilari vuran tsunami dalgalari Turkiye'de bir soruyu akillara getirdi: Marmara veya diger denizlerde deprem meydana gelse tsunami olur mu? Bilimadamlari ve uzmanlardan ust uste aciklamalar ve senaryolar gelirken, son aciklamayi ODTU Insaat Muhendisligi Bolumu, Deniz Muhendisligi Arastirma Merkezi Baskani Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalciner yapti. Tsunami arastirmalari icin uzun zaman Japonya'da yasayan Prof. Yalciner, tarih boyunca Turkiye'nin bulundugu bolgede tsunamilerin meydana geldigini vurgulayraak kiyilari sik kullanan bir ulke oldugumuz icin kayiplarin da fazla olacagini soyledi. Yalciner, ''Turkiye'de olasi bir deprem yaz mevsiminde olursa can kaybi buyuk olur. Riskin yazin gunduz saatlerinde daha da yuksek olacagini bilmeliyiz. Depremin tsunaminin habercisi oldugunu unutmamaliyiz. Boyle bir anda kiyalari en kisa zamanda terk ederek tsunaminin etkilerini en aza indirmemiz mumkun'' dedi. Japonya'daki depremde fayin iki tarafi arasinda 15 metre yukseklik farki (deprem atimi) meydana geldigini bildiren Yalciner, Akdeniz'de bu seviyede ziplamanin olusmayacagini deprem atiminin en fazla 6 metre olmasinin beklendigini anlatti. Yalciner, soyle konustu: "Akdeniz'de ve Marmara Denizi'nde olusabilecek 7'nin uzerindeki bir depremin tsunamiye sebep olma ihtimali yuzde 10. Turkiye'de beklenen deprem karada olursa binalarin etkisi buyuk olur. Deprem denizde olursa karada da hasar meydana getirebilir ama olusacak bir tsunami ozellikle tekne barinaklarina ve limanlara zarar verecek.KACMAK ICIN 15 DAKIKA VAKIT KALACAKAkdeniz'de meydana gelebilecek bir tsunami 20 dakika sonra kiyiya ulasir. Uyari sistemleri birkac dakikada sinyal verebilir. Insanlarin geriye ortalama 15 dakika vakti kalacak. Merakli degilsen kacarak kurtulursun. En onemli korunma yontemi kiyi cizgisinden uzakta olmak. Eger karadaysaniz kiyidan cabucak uzaklasmak gerek. Denizde veya teknedeyseniz daha derine, derinligi 50 metreyi gecen yerlere giderseniz bu dalgayi seyredersiniz. Tsunami aninda acik denize gideceksiniz.MARMARA'DA 1110 METRELIK DERINLIK VARAkdeniz ve Marmara Denizi bir ic deniz oldugunu icin tsunami olusmayacagi yonunde bir egilim var. Marmara'da bin 110 metre derinlik var. Herkes diyor ki Marmara kucuk deniz derin degil. Rodos ile Girit adalari arasinda 4 bin 300 metrelik derinlik bulunuyor. Okyanusta da 6-7 bin metre derinlik var. Sumatra depremi 2 bin 200 metrede oldu yani Akdeniz kadar derin degil. Japonya depremi 800 metre derinlikte oldu Marmara kadar derin bir yerde oldu. Yani tsunaminin olusmasi icin denizin buyuklugu cok onemli degil, fayin atimi onemli. Fayin atimi buyuk olursa olusan dalga da hasar da buyuk olur.''BILIM DUNYASI BEKLEMIYORDUJaponlarin tum hesaplarini 8,5 buyuklugunde bir depreme gore yaptigini aktaran Yalciner, son felaketle ilgili ise su bilgileri verdi: ''Beklenenin uzerinde deprem meydana gelmesi ve beklenenin uzerinde bir tsunaminin olusmasi artik bilgilerimizin yeniden elden gecirmemiz gerektigini ortaya koydu. Dunya en buyuk deprem ve tsunamileri son alti yilda yasadi. Bilim dunyasi beklemiyordu. Endonezya'yi hicbir bilim adami aklinin ucuna getirmemisti. Japonya'daki deprem, bilim adamlarina butun hesaplari yeniden gozden gecirme konusunda mesaj verdi. Deprem hesaplari yeniden gozden gecirme farkindaligi yaratti.'' Timeturk