Wikileaks belgerinde Turkiye'nin sadece dis degil ic politik gelismelerini de yakin markaja aldigi gorulen ABD, simdi de Ankara ile yogun bir hasar kontrolu diplomasisi yurutuyor. Amerikali uzman Walker, "Bu tablo Ankara'nin onemini gosteriyor" dediWikileaks istatistiklerine bakildiginda dunya genelindeki Amerikan elciliklerinden Washington'a gecilen belgelerin buyuk bir cogunlugunun Ankara'dan geldigi goruluyor. Belgeler yayimlandiginda ABD Disisleri Bakani Hillary Clinton Turkiye'den ozur dilerken, iki ulke iliskilerinin cok saglam olduguna vurguladi. SABAH, Harvard Universitesi ile Washington'daki German Marshall Fund'da calisan Turkiye uzmanlarindan Dr. Joshua W. Walker'a, Wikileaks'in sizdirdigi belgelerin Turkiye ve ABD iliskilerine etkilerini sordu....
Wikileaks'in zamanlamasi nasil?
Turkiye ve ABD iliskileri acisindan boyle bir durumun ortaya cikmasi icin bu kadar kotu bir zamanlama olmamistir. Boyle bir durumun ortaya cikmasi zaten Amerikan dis politikasi icin cok yikici bir durum. Bir donem ben de disislerinde oldugum icin soyluyorum. Bu analizler spesifik bir okucuyu kitlesi icin yazilir ve kamuya acik degildir.
RESMI GORUSU DEGIL
Ankara'dan gonderilenlerin sayisi cok fazla .... Tum bu belgeler tam da iki ulke arasindaki iliskilerin zor bir donemden gectigi ve karsilikli guvenin her iki tarafta da az oldugu bir anda ortaya cikti. Belgelerde Amerika'nin Ankara Buyukelciligi ve Istanbul Konsoloslugu tarafindan Turkiye'nin politik sistemi uzerine yapilan degerlendirmeler gercekten cok kotu. Ozellikle, ABD'nin PKK'yi Turkiye'nin de El Kaide'yi desteklemis olabilecegi seklindeki suclamalarin hicbirinin dogrulugunu su an bilmiyoruz. Bircok belge daha var aslinda. ve bunlarin aslini da bilmiyoruz.
ABD bu noktada nasil bir zarar kontrolu yapacak? Bu sizmalar yasanmadan ve kamuyona cikmadan once ABD zarar kontrolunu yapmaya basladi aslinda. Ankara Buyukelciligi'nden Doug Sulliman, durumu aciklamak icin Sukran Gunu tatilini keserek Ankara'da Turk Disislerine gitti. Amerikan Disisleri'nde tum diplomatlara durumu aciklamalari, durumdan dolayi ozur sunmalari, belgelerde nelerin yer aldigi, bu belgelerin kurum ici yazismalar oldugu ve aslinda politika yapicilarina sunulmak uzere olmadiginin soylenmesi bildirildi.Siyasilerle ilgili degerlendirmeler tepki cekti... Tabii. Belgelerde yer alan analizlere bakildiginda, Baskaban Erdogan ve Disisleri Bakani Davutoglu ile ilgili yapilan nitelendirmeler iltifat olmaktan uzak. Ic politika ve AK Parti hukumeti ile ilgili degerlendirmelerde Ankara Buyukelciligi'nin gelismeleri cok dikkatli bir sekilde izledigi goruluyor. Bu telgraflar, ABD dis politikasindaki resmi gorusunu belirlemez. Ancak perdenin arkasindaki zihniyeti anlamamiza yardimci olabilir. Sunu bilmeliyiz ki, kimse Turkiye'nin ic politika dinamiklerini, Turk siyasi liderlerinin anladigi kadar iyi anlayamaz.Iki ulke 'Model Ortaklik'ta gecen yil cok da basarili degildi
Iki ulke, su an 'Model Ortaklik'in neresinde? Ne yazik ki 2010 yilindaki ikili iliskiler, "Model Ortaklik" tanimindan uzakti. Bu martta Kongre'nin Dis Iliskiler Komitesi'nde onaylanan Ermeni Tasarisi Ankara'da Washington ile ilgili buyuk bir kizginlik yaratti. Bunun karsisinda Ankara'nin Israil ve Iran konusundaki retorigi ve davranislari da Washington'da kizginliga neden oldu. ABD ic ve dis politikasi arasindaki bag, Turkiye'de cok nadiren anlasildi. Sunu da belirtmeliyim ki, eksen kaymasi tartismalarinda Yahudi lobisi basi cekiyor.
"Gizli belgeler Turkiye'nin merkezi konumunu ispatlaniyor"
Soylediklerinizden ABD'li diplomatlarin Turkiye'yi okuyamadiklarini ve bu konuda dogru iletisim kanallarini calistiramadiklarini anliyoruz... Evet, ortada cok buyuk bir iletisim bozuklugu sozkonusu. Analizlerde, Turkiye'nin Batili muttefikleri nazarindaki kredibilitesi konusunda bir ofke goruyoruz. Bundan once boyle bir kizginlik oldugunu dusunmezdik. Cunku delil yoktu. 20 yil oncesine bakalim. Turkiye simdi bir merkez ulke konumuna geldi. Suudi Arabistan ile ilgili yazismalara, Fransa ve Almanya'ya bakalim. Hepsinde Turkiye yer aliyor. Bu tablo Washington'un neden Turkiye'yi fazla dikkate almasi gerektigini de gosteriyor.
'Iletisim bozuklugunun otesinde sorunlar var'
Eksen kaymasi mi iletisim bozuklugu mu? Ne yazik ki ortada iletisim bozuklugunun da otesinde sorunlar var ve bunlar yapisal bir takim sorunlar. Ben bu algilama sorununa en fazla karsi duran ve bunun son bulmasini isteyen kisilerden biriyim. Amerika'daki muhafazakarlar ve Turkiye'nin dostu olmayanlar hoslanmadiklari Turkiye'yi dusman kategorisine sokma ya da hoslanmadiklari seyleri yapmasi halinde Turkiye'yi durdurma egilimindeler. Anlasilir bir sekilde goruluyor ki ABD Disisleri Bakanligi'nda Erdogan hukumetinin Turkiye'yi Iran gibi bir Islam Cumhuriyeti'ne cevirecegi korkulari var. Ben bunun dogru olmadigini dusunuyorum. Butun bu olagelen bir algi bozuklugudur
WIKILEAKS FENA YAKALANDI
Dunyaca unlu Amerikali Yahudi asilli Profesor Noam Chomsky, Wikileaks isimli internet sitesinin ele gecirdigi belgelerin filtrelendigini soyledi. Belgelerin aciklanmasinin ardindan ABD Disisleri BakaniHillary Clinton"Iran'in bir "tehdit" oldugu tum dunya tarafindan kabul edildi" seklinde aciklamalar yaparken,IsrailBasbakani Benyamin Netanyahu ise "Wikileaks belgeleri bizimIranhakkindaki endiselerimizi hakli cikardi" degerlendirmesinde bulunmustu.
Yasanan celiskiye dikkat ceken dunyaca unlu Amerikali Profesor Noam Chomsky ise, Wikileaks isimli internet sitesinin ele gecirdigi belgelerin filtrelendigini soyleyerek, bu belgelerdeki bilgilerin carpitildigini belirtti. 'Democracy Now' isimli haber programina katilan Yahudi asilli Chomsky, "Clinton ve Netanyahu Arap halklari arasindaki gorusu cok iyi biliyorlar. Son arastirmalara gore, Araplarin yuzde 80'i en buyuk tehdit olarak Israil'i goruyor. Ikinci tehdit ise yuzde 77 ile ABD. Iran yuzde 10" dedi.'YA BiLMiYOR YA DA YALAN SOYLUYOR'Chomsky, "Israil'deki Amerikan Buyukelcisi'nin Clinton'la yazismasinda, Israil ve Hamas arasinda bir ateskes oldugu belirtiliyor. Ama bu ateskese Israil'in uymadigi belirtilmiyor. Ateskese uymayan Israil Gazze'yi bombalamaya devam etti. Ama Buyukelcilik bunlari not etmedi. Ya buyukelciligin bu konuda hicbir bilgisi yok ya da aleni bir sekilde yalan soyluyorlar" dedi. Yeni Safak
Habervakti
















