Ruslardan, Akkuyu'ya matruska modeli koruma

    Tereddutleri gidermek icin Akkuyu'nun benzeri olan Kalinin santralini Turk basinina tanitan Rus yetkililer, Rosatom sirketinin insa edecegi santralde guvenlik onlemlerinin en ust seviyede olacagini ifade etti. "Matruska" modeli gibi ic ice gecmis 4 asamali bir guvenlik sistemi kurulacaginin altini cizen Rosatom muhendislerine gore, santral 9 buyuklugundeki depreme karsi dayanikli olacak. Ucak carpmasi durumunda bile guvenligi tehlikeye girmeyecek. Japonya'daki kaza sonrasinda tartismalarin artmasi uzere Rus yetkililer, Moskova'ya 350 kilometre uzakliktaki Kalinin Nukleer Santrali'nin (KAES) kapilarini Turk basin mensuplarina acti. Akkuyu'ya bir benzeri kurulacak KAES'in insaatina 1974'te baslanmis. Ilk reaktoru 1984, ikincisi 1986, ucuncusu 2004'te faaliyete giren KAES, "su ve su sogutmali" tabir edilen WWER tipindeki uc reaktorden olusuyor. Rosatom yetkilileri, Akkuyu'da KAES'teki teknolojinin aynisinin kullanilacaginin altini cizdiler. Akkuyu reaktorleri bin 200, KAES'in bin megavatlik reaktorleri bulundugunu ifade eden Rus yetkililer, "Mersin-Akkuyu ile KAES birbirine cok benzer ve ucuncu nesil reaktorler." dedi. KAES'in basmuhendisi Mihail Kanisev, bir gazetecinin sorusu uzerine, buradaki 3 reaktorden elde edilen 1 kilovat elektrigin 1,22 ruble (0,043 cent) oldugunu soyledi. Turkiye'deki santralde uretilecek elektrigin 14 cent civarinda olacaginin hatirlatilmasi uzerine, Akkuyu'daki fiyatin yatirim sartlarindan kaynaklandigi cevabini verdi. Akkuyu nukleer santralinin 20 milyar dolara mal olacagini ve tamamlandiginda 20 bin kisiye istihdam saglayacagini belirtti. Akkuyu'daki nukleer santralin insaatina 2013 yilinda baslamayi planlayan Rosatom, 4 uniteden ilkini 2018 yilinda faaliyete gecirmeyi, tamamini ise 2021 yilina kadar bitirmeyi planliyor. Kanisev, KAES'te yaklasik 3 bin 500 teknik personelin calistigini ve personelin ortalama yasinin 36 oldugunu ifade ederek, "Personelin buyuk bolumu santralin yakinindaki Udomlya kasabasinda yasiyor. Buranin 5 bin olan nufusu santralin faaliyete girmesiyle 41 bin kisiye ulasti." diye konustu. MATRUSKA GIBI IC ICE GUVENLIK Rus yetkililer, Turkiye'deki nukleer santralin ucak carpmasi veya 9 buyuklugundeki depreme karsi dayanikli olacagini belirterek, Akkuyu'daki santralin dunyanin en guvenlisi olacagini ileri surdu. Kanisev, 9 Mayis'ta 27'nci yilina girecek santralde reaktorle ilgili bugune kadar hicbir sorun yasamadiklarini belirterek, Akkuyu'da insa edilecek santralin de dort asamali guvenlik onlemi bulunacagini soyledi. Mihail Kanisev, 3 pasif guvenlik sistemine sahip olacak reaktorlerin elektrigin tamamen kesilmesi halinde bile otomatik olarak devreye girecegini belirterek, "Kaza aninda isi emme, dogal sirkulasyon ve dogal sogutma baslatiliyor. Tum bu guvenlik sistemlerinin devreye sokulabilmesi icin personelin mudahalesine ihtiyac duyulmuyor." diye konustu. Kanisev, Fukusima Nukleer Santrali'nde sadece elektrikli sogutma sistemi bulundugu, ancak Akkuyu'nun Rus matruskalari gibi ic ice gecen dort asamali guvenlik onlemine sahip oldugunu soyledi. Kanisev, kendi yaptiklari santralin guvenlik sisteminin dortlu matruska gibi oldugunu belirterek, sunlari kaydetti: "En icteki kukla reaktorun kendisi. Ardindan ikinci kuklayi reaktorun betonarme olan yuzeyi olusturuyor. Ucuncu matruska, guvenli sogutma sistemini gosteriyor. Reaktorun icinde dolasan suyun disariyla hicbir temasi olmadigi gibi ikinci sogutma kademesindeki su da dis dunyayla baglantili degil. Ancak ucuncu sogutma devresi dogadan temin ettigimiz suyla temas halinde. Bu sayede radyasyon, ariza durumunda ancak ucuncu asamada disari sizabilecek. Dorduncu kukla ise reaktorun ciddi sekilde arizalanmasina yonelik bir onlem. Nukleer yakit reaktorde susuz kalarak erimeye baslasa bile reaktorun dibine yerlestirilen izgara bu yakiti yakaliyor. Guvenlik izgarasi ayri bir sistemle sogutuldugu icin hicbir kosulda patlama meydana gelmemesi saglaniyor.'' Zaman