Türkçe
English
العربية
Español
Ordu-siyaset iliskileri, istihbarat ve guvenlik konularinda uzmanligi ile bilinen akademisyen ve 21. Yuzyil Turkiye Enstitusu Baskani Prof. Umit Ozdag, ancak sekizinci gununde cozulebilen YAS krizi ekseninde hukumet ve TSK arasindaki gerilimi AKSAM'a degerlendirdi.MUDAHIL OLABILIROzdag, Basbakan'in, genelkurmay baskanligi ve kuvvet komutanlarinin atanmasina mudahil olma hakki bulundugunun altini cizerken, onemli uyarilarda da bulundu. Genelkurmay baskaninin, hukumetin yandas burokrati gibi gorunemeyecegine dikkat ceken Ozdag, 'Hukumetler, orduyu denetim altinda tutacagiz diyerek, kendi 'Genelkurmay baskanlarini' sectiklerinde, o isim TSK'nin genelkurmay baskani olamiyor.
Bir tanesinde Menderes hukumeti, digerinde Demirel hukumeti istemedikleri generalleri tasfiye ederek, istedikleri generali genelkurmay baskanligina secti. Sonuc olarak, birisinde 27 Mayis, digerinde 12 Eylul oldu' dedi. YAS krizindeki stratejik hatalari elestiren Ozdag, son YAS krizi ile cakisan yargi surecinin TSK'yi savunma pozisyonuna ittigi tespitini yapti. Ozdag'in sorularimiza verdigi yanitlar soyle:MAGDURIYET PSIKOLOJISI- Gunlerce devam eden YAS krizini nasil degerlendiriyorsunuz?Hukumetin sorun cozucu degil, aksine kriz yaratici ve krizden siyasal rant uretici bir yaklasimi temsil ettigini dusunuyorum. Referandum surecinde yine bir magduriyet psikolojisini uretmek isteyen Basbakan Erdogan, once Yuksek Askeri Sura'da TSK ile catisma ortami yaratti, sonra Aydin'a gidip, kendisini Adnan Menderes ile karsilastirdi.- Hukumetin kuvvet komutanlarini atama yetkisi yok mu?
Her hukumetin, anayasa ve yasalar cercevesinde TSK'nin yuksek komuta kademesinin atanmasina mudahil olma hakki var. Ancak TSK'yi diger devlet kurumlariyla karistirip, yandaslastirmak veya partilestirmek girisimleri her zaman yanlis olmus ve bu girisimlerde bulunan hukumetler genellikle husrana ugramislardir.SAYGINLIK ON SART- Hukumetin kuvvet komutanlarini atama surecinde uzerinde duracagi konu ne olmali?
Her seyden once Turkiye'de her hukumet bilmeli ki, TSK'nin demokrasiye bagliliginin sartlarindan bir tanesi de general ve subay heyetinin destegini almis, sayginligi tartisilmayacak bir orgeneralin genelkurmay baskani olmasidir. Hukumetler, orduyu denetim altinda tutacagiz diyerek, kendi genelkurmay baskanlarini sectiklerinde, bir genelkurmay baskanlari oluyor ama, ancak o genelkurmay baskani, TSK'nin genelkurmay baskani olamiyor. Bunun altini cizerek soyluyorum, cunku tarih bunu gosteriyor.ICINE SINDIREMEMISTIR- Hukumetin Orgeneral Hasan Igsiz'in yerine Kara Kuvvetleri Komutanligi'na atamak istedigi Orgeneral Atilla Isik'in emeklilik talebini nasil okumak gerekiyor?
Yani Orgeneral Atilla Isik, 15 yasindan bu yana beraber oldugu, Kuleli'de birlikte okudugu arkadasi Hasan Igsiz savci karsisina giderken, onun gelmesi gereken makama getirilmek istenmesini icine sindirememistir.'Andic' sorusturmasi hala devam ediyor- 11. Agir Ceza Mahkemesi'nin 'Balyoz' davasi kapsaminda 101 subay hakkinda yakalama kararini kaldirmasi, TSK uzerinde rahatlama sagladi mi?
Bir rahatlama yarattigi kesindir. Tabii alt mahkemenin, 'Balyoz' sorusturmasinda, aralik ayina mahkeme tarihi koyup, kacmayacagi belli olan subaylar icin yakalama ve tutuklama karari cikarmasinin dogru olmadigi, son cikan kararla meydana cikiyor. Bir psikolojik rahatlatma yaratmakla beraber, hukumet aleyhine 1. Ordu Komutani Hasan Igsiz emriyle kurduruldugu iddia edilen 'Internet andici' sorusturmasi suruyor. Burada 18 subay suclaniyor.Menderes ve Demirel secti de ne olduOrnegin, 27 Mayis oncesinde Orgeneral Rustu Erdelhun'un Genelkurmay Baskanligi, oburu 12 Eylul oncesinde Orgeneral Kenan Evren'in Genelkurmay Baskanligi. Bir tanesinde Menderes hukumeti, digerinde Demirel hukumeti istemedikleri generalleri tasfiye ederek, istedikleri generali genelkurmay baskanligina goturuyorlar. Birisinde sonuc ortaya 27 Mayis olarak cikiyor, oburunde 12 Eylul olarak! Demek ki, orduya bu tur mudahalelerin faydasi yok. 'Bana yakin genelkurmay baskani olsun' plani yanlis. Bir genelkurmay baskaninin legalist olmasi lazim. Demokrasi icin hukuk kurallarina uymasi yeter.27 MAYIS IHTILALI YASANMAZDIYani, Orgeneral Rustu Erdelhun, Menderes'in Genelkurmay Baskani oldu, ama TSK'nin genelkurmay baskani olamadi. 27 Mayis'ta Cemal Gursel genelkurmay baskani olsaydi, muhtemelen 27 Mayis ihtilali olmazdi. Yine basinda duyuyorum, Orgeneral Hilmi Ozkok'un bugun gittigi orduevlerinde gordugu soguk muameleyi iktidarin dogru okumasi gerekir diye dusunuyorum, eger boyle bir sey varsa.TSK, savunma konumuna itildi- Hukumetin kriz surecinde izledigi tutum yanlis miydi?
Yapilmasi gereken, YAS oncesinde hukumetin Orgeneral Hasan Igsiz'in Kara Kuvvetleri Komutanligi'na atanmasina karsi oldugunu aciklamasi ve Genelkurmay Baskani'nin Orgeneral Igsiz disinda bir formulu hukumete sunmasini istemekti. Bu noktada kimse hukumeti elestiremezdi. Elbette hukumet, anayasa ve yasalar cercevesinde genelkurmay baskaninin ve kara kuvvetleri komutaninin kim olacagini tercih etme hakkina sahiptir. Ancak YAS devam ederken, hukuki bir surecin baslamasi ve hukumetin Orgeneral Igsiz'a tavri, saniyorum ki YAS uyelerinde, oyle olmasa dahi, Orgeneral Igsiz'a karsi duzenlenen bir 'Siyasal komplo' duygusunu uyandirmis olabilir. Yine YAS uyeleri Orgeneral Igsiz icin surecin sadece kara kuvvetleri komutani olacak iken emekli olmasi seklinde olmayacagini, ayni zamanda orgeneral Igsiz'in muhtemel bir tutukluluk ve uzun suren hapis ihtimaliyle de karsi karsiya kalacagini dusundukleri icin dayanisma icine girmislerdir diye dusunuyorum.- YAS ile Balyoz'daki yakalama kararlarinin denk dusmesi mi yanlisti?
YAS uzerindeki bir diger psikolojik baski, hemen YAS oncesinde gerceklesen 28'i general, 102 subay hakkinda yakalama kararinin alinmis olmasidir. Yine Orgeneral Igsiz ve 18 subay hakkinda hukumet aleyhine internet sitesi acilmasina iliskin sorusturma acilip, YAS'in oldugu gun ifadeye cagrilmasi. Bu da YAS uyelerinde, yarginin almis oldugu bir karar olmakla birlikte, dolayli bir hukumet etkisi seklinde hissedilmis olabilir. Boyle olmasa dahi. Boylece daha YAS baslamadan TSK bir savunma konumuna itilmistir diye dusunuyorum.Aksam
