Türkçe
English
العربية
Español
Obama, Kongre'ye, siyaseti bir kenara birakarak ulkenin daha ileri duzeye tasinabilmesi icin birlikte hareket etme ve uretimden egitime, enerjiden finansal sektore kadar bircok alandaki duzenlemeleri onaylama cagrisi yapti.
Obama, ABD Kongresi'nde yillik ''Birligin Durumu'' konusmasini yapti.
Salona uzun suren alkislar icerisinde giren Obama'nin konusmasi da bircok kez alkislarla bolundu. Ozellikle Demokratlar, sik sik ayaga kalkarak alkisladi.
Ic meselelerle ilgili konulara 2008 krizinin ortaya cikis surecini anlatarak baslayan Obama, istihdami artirmaya ve butce acigini azaltmaya yonelik calismalari ve Wall Street'e getirilen yeni duzenlemeleri hatirlatarak, ''Birligimiz giderek gucleniyor. Geri donemeyecek kadar ilerledik'' dedi.
Baskan oldugun muddetce, bu ivmeyi insa etmek icin bu meclis altindaki herkesle calisacagini ama engellemelerle de mucadele etmeye devam edecegini belirten Obama, ''Ekonomiyi bu krize goturen ayni politikalara geri donulmesi cabalarina karsi olacagim. Dis tedarik, kotu durumdaki borc ve sahte mali karlarla zayiflatilan bir ekonomiye geri donmeyecegiz'' diye konustu.
Ekonominin insasina yonelik plan aciklayan Obama, ''Amerikan uretimi'' mallara dikkati cekerek, Amerikali is adamlarina uretimlerini kendi ulkelerinde yapmasi cagrisinda bulundu.
Obama, birinci olarak, denizasiri ulkelerdeki gelirlerini ve islerini ABD'ye tasiyanlara vergi kesintisi sunacaklarini belirterek, soyle devam etti:
''Eger disarida istihdam yapmak isteyen bir sirketseniz, bunun icin vergi kesintisi almamalisiniz. Bu para disardaki istihdamlarini ABD'ye tekrar getirmek isteyen sirketlerin tasinma masraflarini gidermek icin kullanilmali.
Ikinci olarak, hicbir Amerikan sirketi, islerini denizasiri ulkelere tasiyarak adil vergi oranini odemekten kacamamali. Su andan itibaren her cokuluslu sirket temel asgari vergilerini odemeli.
Ucuncusu eger bir Amerikan ureticisiyseniz, daha fazla vergi kesintisi almalisiniz. Eger, yuksek teknoloji ureticisi iseniz de bu ulkede urun uretmeniz icin iki kat vergi kesintisi almalisiniz. Mesajim cok basit: Artik, isini denizasiri ulkelere tasiyan sirketleri odullendirmeye son verme ve Amerika'da istihdam yaratan sirketleri odullendirmeye baslama zamani. (Kongre'ye) Bana bu vergi reformunu gonderin, hemen imzalayacagim.''
-''1 milyondan cok kazaniyorsan yuzde 30'dan az vergi odememelisin''...-
Bunun yaninda Obama, kucuk isletmelere yonelik vergi indiriminin genisletilmesine Kongre'deki iki partinin de katildigini hatirlatarak, Kongre'ye hitaben, ''Bunu tasari haline getirin ve bu yil masaya getirin'' dedi.
Hala kirilgan durumda olan 160 milyon orta sinif Amerikali'nin vergilerinin yukari cekilmesini durdurmanin en oncelikli acil konu oldugunu da vurgulayan Obama, ''Gelin bu is uzerinde burda, simdi uzlasalim, ikincil meselelere, dramalara imkan vermeden. Gecikme olmadan maas prim vergilerine yonelik kesintiyi gecirin'' diye konustu.
Obama, Amerika'nin yuzde 2'sini olusturan zenginlerin, mevcut vergi duzenlemesi yuzunden, milyonlarca orta sinif Amerikali'dan daha az vergi odedigine dikkati cekerek, ''Warren Buffett sekreterinden daha az vergi oduyor. Vergi reformu su 'Buffett' kuralini izlemeli: Eger yilda 1 milyon dolardan daha cok kazaniyorsan, odedigin vergi yuzde 30'dan daha az olmamali. Eger, yilda milyon dolarlar kazaniyorsan, ozel vergi subvansiyonlari veya kesintileri almamalisin. Diger yandan, Amerikan ailelerinin yuzde 98'i gibi yilda 250 bin dolarin altinda kazaniyorsan, vergin yukselmemeli, artan fiyatlardan ve ilerleyen maas rakamlarindan muzdarip olan sensin, rahatlamaya ihtiyaci olan sensin'' dedi.
Obama'nin hedefindeki diger konu Cin gibi ucuz uretim yapan ulkeler oldu. ''Cin gibi adil olmayan ticaret uygulamalari olan ulkeleri arastirmak icin'' Ticaret Yaptirim Birimi kurulacagini belirten Obama, boylece ABD'ye guvenli olmayan gida ve taklit mallarin girmesini onlemek icin daha fazla denetim olacagini kaydetti.
Obama, Wall Street'a yonelik duzenlemelerini de hatirlatarak, ''Sunu asla unutmayalim: Cok siki ve kurallara uyarak calisan milyonlarca Amerikali ayni sekilde calisan bir finansal sistem ve hukumeti hak ediyor. Artik en ustten en alta kadar ayni kurallari uygulamanin zamani geldi: Artik kurtarma paketleri yok, bedavadan dagitma yok, mesuliyetten kacmak yok'' dedi.
Insanlarin yatirimlarini koruyacak ve buyuk captaki sahtekarliklara yonelik sert onlemler alacak cok yuksek deneyimli mufettislerin oldugu ''Mali Suclar Birimi'' kuracaklarini aciklayan Obama, Kongre'ye de ''Bazi finansal sirketler, tekrar eden suclara yonelik gercek yaptirimlar olmadigi icin, anti-dolandiricilik yasasini buyuk capta ihlal ediyor. Dolandiriciligin hesabinin verildigi yaptirimlari iceren duzenleme gecirin'' dedi.
Obama, ''Ya giderek artan sayida Amerikali guc bela gecinirken cok az sayida insanin iyi durumda oldugu bir ulkeyi kabullenecegiz ya da herkese adil sansin tanindigi, adil paylasimin oldugu ve herkesin ayni kurallara tabi oldugu bir ekonomi haline gelecegiz. Su an risk altinda olan Demokrat veya Cumhuriyetci degerler degil, Amerikan degerleridir. Bunu kurtarmamiz lazim'' dedi.
-''Petrol sirketlerini yeteri kadar subvanse ettik''...-
Ote yandan, Obama, yonetimine, ulkenin acik denizdeki potansiyel petrol ve gaz kaynaklarinin yuzde 75'ini acma talimati verdigini soyledi.
Sirketlere kamu arazisinde dogalgaz cikarirken kullandiklari tum kimyasallari aciklama zorunlulugu da getireceklerini belirten Obama, dogalgazi vatandaslarinin saglik ve guvenligini tehlikeye atmadan gelistireceklerini kaydetti.
Obama, Kongre'ye de, ''Yuzyildir petrol sirketlerini subvanse ediyoruz, bu yeterince uzun bir sure. Artik, vergi mukelleflerinin vergilerini, cok nadir kar getiren bu endustrilere vermeyi sonlandirma ve cok daha umut vadeden temiz enerji endustrilerine aktarma zamani. Temiz enerjiye yonelik vergi indirimini gecirin ve bu istihdami yaratin'' dedi.
Ancak Kongre'nin temiz enerji konusunda standartlar getirmediginden yakinan Obama, ''Bu konuda faaliyete gecmediniz. Bu gece ben geciyorum. Yonetimime, 3 milyon eve elektrik vermeye yetecek derecede, kamu arazisinde temiz enerji gelistirme izni veriyorum'' diye konustu.
Obama ayrica, Kongre'den ureticilerin enerji israfini azaltacak ve binalarini gelistirmelerinde tesvik saglayacak bir duzenleme istedi.
Bunlarin yaninda, teknoloji ve bilim gibi buyuyen sektorlerin istihdam acigi olmasina ragmen kalifiye eleman bulma zorlugu yasadiklarina deginen Obama, 2 milyon Amerikaliya bu konuda egitim verecek adim atacaklarini anlatti.
Saglik reformu duzenlemesinden geri adim atmayacagini vurgulayan Obama, egitim sistemini gelistirmek icin de ogretmenlere destegin artirilmasi ve tum eyaletlere, ogrencilerin mezun olana veya 18 yasina gelinceye kadar okullarinda kalmalarini saglamalari cagrisinda bulundu.
ABD'de yuksek ogrenimin de ''luks'' olmamasi gerektigini ifade ederek, universitelerden giderek artan harc paralarini azaltmalarini isteyen Obama, yurt disindan gelip ABD'de yetisen genc beyinlerin vatandaslik sorunu nedeniyle ulkelerine geri dondugunu hatirlatarak, Kongre'yi kapsamli gocmenlik reformu yapmaya cagirdi.
Obama, ''Eger secim yili siyaseti Kongre'yi kapsamli bir plandan alikoyuyorsa, en azindan bu ulkede calismak isteyen sorumluluk sahibi genclerin ulkeden kovulmasini durdurmada anlasalim. Onlara ABD vatandasligini hak kazanma sansi veren kanun gonderin bana, hemen imzalayacagim'' diye konustu.
Amerikalilardan, yakin zamanda erisilebilecek ''egitimde dunya lideri, yeni nesil yuksek teknoloji uretimi ve yuksek maasli is imkanlariyla cazibe merkezi bir ABD, kendi enerjilerini kendilerinin kontrol edebildigi ve guvenlik ve refahin dunyanin istikrarsiz bolgelerine bagli olmadigi bir gelecek ile siki calismanin karsiligini aldigi, sorumlulugun odullendirildigi bir ekonomi'' dusunmelerini isteyen Obama, ''Bunu yapabiliriz'' dedi.
***
ABD Baskani Barack Obama, ABD ordusunun, ulkesi icin din, dil ve irka bakmadan tek bir takim halinde calistigini belirterek, Kongre'ye de ABD'nin gelecegi icin ayriliklarini bir kenara birakarak bu sekilde calismasi cagrisi yapti.
Obama, dis politika konusunda da ''Dunya degisiyor; dunyadaki her bir olayi kontrol edemeyiz. Ama Amerika, dunya meselelerinde her zaman vazgecilmez bir ulke'' dedi.
Obama, konusmasinda halkin Washington'a umutsuz baktigini ifade ederek, Kongre'ye su mesajlari verdi:
''Gecen yil ekonomimizdeki guveni en fazla baltalayan sey, bizim kontrolumuz disindaki olaylardan gelmedi, ABD'nin borclarini odeyip odeyemeyecegine yonelik Washington'daki tartismadan geldi. Bu fiyaskodan kim yarar sagladi?
Bu gece sokaktakilerle Wall Street'tekiler arasindaki guven acigindan bahsettim ama bu kent ile ulkenin geri kalani arasindaki bolunme en az bu kadar kotu ve her yil da giderek kotulestigi goruluyor. Bu guven problemlerinden birinin, siyasette paranin yipratici etkisiyle bir ilgisi olmali. Dolayisiyla, hadi bunu duzeltmek icin bazi adimlar atalim. Bana Kongre uyelerine yonelik icerden bilgi ticaretini yasaklayan bir tasari gonderin, onu yarin imzalayacagim. Gelin, secilmis yoneticilerin etki yaratabildikleri endustrilerden sermaye edinmelerine kisitlama getirelim.''
Bazi konularin da bugunku Kongre'nin calisma seklinden kaynaklandigini ifade eden Obama, en basit rutin islerde bile basit cogunlugun yetmedigini soyledi ve iki partinin de bu duruma son vermesi gerektigini kaydetti. Obama, ''Baslangic olarak Senato'ya, tum yargi ve kamu hizmeti adayliklarinin 90 gun icinde basit cogunluk oyuyla gecmesi yonunde kural getirmesi cagrisi yapiyorum'' dedi.
Obama, yonetimin burokrasiden kurtularak daha kucuk, hizli ve daha sorumluluk sahibi yapilanma haline getirilmesi gerektigini ifade ederek, bu nedenle Kongre'den burokrasiyi azaltma icin yetki istedigini hatirlatti.
Ancak konusmasinda belirttigi tum bu reformlarin Washington'daki tansiyon dusurulemeden yapilamayacagini belirten Obama, ''Iki parti de karsilikli araliksiz devam eden birbirini yikici kampanyalara hapsolmaya son vermeli'' diyerek, ''sabit ideolojilere yapismak yerine, akliselimle uzlasi insa etme cabasi sergilenmesi'' gerektigini kaydetti.
Obama, ekonominin buyumesine yardima yonelik faaliyetleri Kongre ile veya Kongresiz yurutmeye devam edecegini ama Kongre'nin yardimiyla bunlarin da daha iyisini yapabileceklerini ifade ederek, ''Cunku, birlikte hareket ettigimiz zaman ABD'nin basaramayacagi hicbir sey yok'' dedi.
-Kongre'de ABD ordusuyla mesaj...-
Kongre'nin Amerikan ordusundan ogrenebilecegi cok sey oldugunu belirten Obama, sunlari soyledi:
''Bu uniformayi giydiginizde, siyahi ya da beyaz, Asyali ya da Latin, muhafazakar ya da liberal, zengin ya da yoksul olmaniz, escinsel olup olmamaniz onemli degil. Savasa giderken, yaninizdakini kollarsiniz, aksi halde misyon basarisiz olur. Savasin ortasindayken, arkada kimseyi birakmadan, tek bir ulusa hizmet eder, tum bir birlik olarak kazanir ya da kaybedersiniz.
Sahip oldugum en gurur verici seylerden biri, SEAL timinin Bin Ladin'i yakaladiklari misyon sirasinda yanlarinda tasidiklari bayrak. Uzerinde timdeki her bir kisinin ismi var. Bazilari Demokrat, bazilariysa Cumhuriyetci olabilir. Ama bu onemli degil, tipki o gun Durum Odasi'nda, (bir onceki ABD Baskani) George W. Bush'un savunma bakani olan Bob Gates'in ya da baskanlik seciminde bana karsi yarisan Hillary Clinton'in yaninda oturmamin onemli olmadigi gibi... O gun onemli olan tek sey gorevdi. Hic kimse siyaset ya da kendilerini dusunmedi. Baskinda gorevli genclerden biri bana, ozel bir takdiri haketmedigini, bu gorevin, timin her bir uyesinin kendilerine dusen vazifeyi yerine getirmesi dolayisiyla basarili oldugunu soyledi. Bunun da otesinde, gorev basarili oldu cunku timin her bir uyesi birbirine guvendi.
Amerika icin de durum bunun aynisi. Bu bayraga her baktigimda, kaderimizin, bayragin uzerinde yer alan 50 yildiz ve 13 serit gibi birbirimize bagli oldugunu hatirliyorum. Bu ulkeyi hic kimse kendi basina insa etmedi. Bu ulke buyuk bir ulke, cunku onu hepimiz birlikte kurduk. Bu ulke buyuk bir ulke, cunku hepimiz bir takim halinde calistik. Bu ulke buyuk bir ulke, cunku hepimiz birbirimizin arkasini kolladik. Eger bunu devam ettirirsek, onumuzde ne cok buyuk bir zorluk, ne de cok zor bir gorev olabilir. Ortak amaclar etrafindan toplandigimiz, ortak kararliligimizi surdurdugumuz muddetce, bu yolculugumuz ileriye dogru gidecek, gelecegimiz umutlu dolu olacak ve Birligimizin durumu her zaman guclu kalacak''.
-Dis politika...-
Ote yandan Obama, 9 yildan sonra ilk defa Irak'ta Amerikan bayragi olmadigi, 20 yildan bu yana ilk kez Usame Bin Ladin'in ABD'yi tehdit edemedigi, El Kaide'nin basindaki bircok kisinin yenilgiye ugratildigi, Taliban'in ivmesinin kirildigi ve Afganistan'daki bazi birliklerin eve donmeye basladigini da dile getirdi.
Obama, ''Irak savasinin sona erdirilmesi, bize dusmanlarimiza karsi kesin darbeler vurmamiza imkan sagladi. Pakistan'dan Yemen'e, geriye kalan El Kaide uyeleri caresizce cirpiniyor ve ABD'nin elinden kurtulamayacaklarini biliyorlar'' diye konustu.
''Bu guclu konumlarindan cesaret alarak'', Afganistan'daki savasin dozunu da azaltmaya basladiklarina isaret eden Obama, bu ulkedeki on bin ABD askerinin evlerine dondugunu, 23 bininin daha bu yazin sonuna kadar bu ulkeden ayrilacagini ve sorumlulugun Afganlilara devri surecinin devam edecegini belirterek, ''Afganistan ile kalici bir ortaklik insa edecegiz ve boylece bu ulke bir daha asla Amerika'ya karsi saldirilarin kaynagi olmayacak'' dedi.
Obama, ''savas dalgasi azaldikca, Tunus'tan Kahire'ye, Sana'dan Trablus'a, Ortadogu ve Kuzey Afrika'yi bir degisim dalgasinin kapladigini'' ifade ederek, ''Bir yil once Kaddafi, ellerinde Amerikan kani tasiyan bir katil, dunyanin en uzun suredir gorev yapan diktatoruydu, Simdi o artik yok. Ve Suriye'de de hic kuskum yok ki, Esad rejimi degisim guclerinin geri cevrilemeyecegini ve insanlik haysiyetinin reddedilemeyecegini yakinda anlayacak'' diye konustu.
Bu ''olaganustu'' degisimin nasil sonuclanacaginin belirsiz oldugunu, ancak neticenin kendilerini cok yakindan ilgilendirdigini kaydeden Obama, ''Geleceklerine iliskin kararlari nihayetinde bolge halki verecek, ancak biz de, kendi ulkemize cok buyuk faydalar saglayan bu degerlerin savunucusu olmaya devam edecegiz. Siddete ve tehditlere karsi koyacagiz. Erkegi, kadini, Hristiyani, Muslumani, Yahudisi, tum insanoglunun haklari ve haysiyetinin arkasinda duracagiz. Guclu ve istikrarli demokrasiler ve serbest piyasalarin onunu acan politikalari destekleyecegiz, cunku despotluk, ozgurlugun dengi degildir'' dedi.
-''Iran'a karsi her secenek masada''-
Obama, ''vatandaslarimizi, dostlarimizi ve cikarlarimizi tehdit edenlere karsi Amerika'nin guvenligini koruyacagiz'' diyerek, Iran konusundan sozu acti ve sunlari soyledi:
''Iran'a bakin. Diplomasinin gucu sayesinde, Iran'in nukleer programiyla nasil mucadele edilecegi konusunda bir zamanlar bolunmus halde duran dunya, simdi tek ses haline geldi. Iran'daki rejim, simdiye kadar hic gorulmedik derecede izole olmus durumda; liderleri agir yaptirimlarla karsi karsiya. Ve sorumluluklarindan yan cizdikleri surece, bu baski gevsemeyecek.
Sundan supheniz olmasin; Amerika Iran'in nukleer silah edinmesini engellemeye kararlidir ve bu hedefe ulasmak icin masadan hicbir secenegi kaldirmayacagim. Ancak bu konunun bariscil cozumu hala mumkun ve cok daha iyi. Eger Iran, izledigi yolu degistirir ve yukumluluklerini yerine getirirse, ulkeler toplululuguna yeniden katilabilir''.
-''Amerika geri dondu''-
Obama, ''Amerikan liderliginin yenilenmesinin dunya genelinde hissedildigini'' ifade ederek, soyle devam etti:
''Avrupa ve Asya'daki en eskiye dayanan ittifaklarimiz hic olmadigi kadar guclu. Amerika kitasiyla baglarimiz daha derin. Israil'in guvenligine olan kuvvetli bagliligimiz, ulkelerimiz arasinda tarihteki en yakin askeri isbirligi anlamina geliyor. Nukleer materyalleri guvenlik altina almak icin insa ettigimiz koalisyonlardan, aclik ve hastaliklara karsi onculuk ettigimiz misyonlara, dusmanlarimiza indirdigimiz darbelerden, ahlaki ornegimizin kalici gucune kadar, Amerika geri dondu.
Size bunun tersini soyleyenler, Amerika'nin dususe gectigini ya da etkimizin azaldigini soyleyenler, neden bahsettiklerini bilmiyorlar. Dunya genelindeki liderlerden aldigimiz mesaj bu degil, hepsi bizimle calismaya cok istekli. Tokyo'dan Berlin'e, Cape Town'dan Rio'ya kadar, insanlarin hissettikleri bu degil, buralarda Amerika'ya bakis yillardir rastlanmayan derecede olumlu. Evet dunya degisiyor; dunyadaki her bir olayi kontrol edemeyiz. Ama Amerika, dunya meselelerinde her zaman vazgecilmez bir ulke ve ben ABD Baskani oldugum muddetce de bunu boyle devam ettirmeye niyetliyim''.
Bu nedenden oturu, askeri liderlerle birlikte calisarak, ABD'nin dunyadaki en iyi orduyu muhafaza ederken, butcede yaklasik yarim trilyon dolarlik tasarruf saglayacak yeni bir savunma stratejisini teklif ettigini kaydeden Obama, ABD'yi siber tehditlerin giderek artan tehdidine karsi koruyacak duzenlemeyi de Kongre'ye gonderdigini belirtti.
Konusmasinda savas gazilerine de bir bolum ayiran Obama, ''Her seyin otesinde, ozgurluklerimizin kalici olmasini, onu savunan askerlerimize borcluyuz. Onlar evlerine donduklerinde, onlarin bize yaptigi gibi, biz de onlara hizmet etmeliyiz'' diyerek, gazilere, ulkelerine donduklerinde hakettikleri bakim ve kazanclarin saglanmasinin onemini dile getirdi ve bu konuda atmayi planladiklari adimlardan bahsetti.
Zaman
