Türkçe
English
العربية
Español
Baskan Bessar Esad dun Suriye Halk Meclisinde yaptigi konusma boyunca, Suriye?nin mezhep fitnesini patlatmayi hedefleyen bir komplo ile karsi karsiya oldugunu vurgulamaya gayret etti. Bu tespit dogrudur ve biz de katiliyoruz. Ancak Suriye?nin bu komplo karsisinda nasil korunacagi ve daha buyuyup yayilmadan ve ulkeyi kanli bir ic savasa suruklemeden nasil bitirilecegi noktasinda onunla ayni dusunmuyoruz.
Siyasi ve ekonomik reformlara gidilmesi bu komplonun bosa cikarilmasi icin en etkili ilactir. Bunun yapilmamasi durumunda yol hizlica fitneye cikar. Baskan Esad da ?Reform yapmamak ulke icin bir yikimdir? derken bu gercegi itiraf ediyordu. Ancak konusmasi bu yonde yeni adimlar atmaya baslama anlaminda her hangi bir bolum, taahhut ya da mujde icermedi. Butun yaptigi kelimelerle oynamak ve daha onceki konusmalarindaki sozlerini tekrar etmek oldu. Yani, baskaldirmaya cesaret eden ve gosterilere katilanlari, bu durumda komploya ortak olmak ve fitneyi tesvik etmekle tehdit etmekten baska kesinlikle yeni bir sey yok.
Ozellikle Deraa?li olan yardimcisi Faruk Sara?nin sevindirici unsurlar icerecegini bildirmesinden ve danismani Besine Saban?in olaganustu hal yasasinin kaldirilmasindan, cogulculuktan, basin hurriyetinden ve gostericilerin dillendirdigi diger taleplerden bahsetmesinden ve onlar uzerinde calisildigini soylemesinin, halkina mujde vermesi icin, uzunca bir sure bekledigimiz Baskan Esad?in konusmasinin onunu actigini umduk. Dr. Saban?in O?nu surpriz yapma hakkindan mahrum etmemek ve guvenlik teskilatinin baski ve zulmune karsi direnen ezilmis halkina guzel haberler verecegi konusmasinin surprizlerini onceden aciklamadigini dusunduk. Ancak tam bir hayal kirikligi oldu. Gosterilere ve bahsettigi dis komplolarin, eger gercekten varsa basarili olmasini kolaylastirici yeni bir azik sundu. Baskan Esad?in halkinin reform taleplerine cevap vermekten yuz cevirmesinin birkac yorumu var:
Bir: Sistemin icerisinde ve guc merkezlerinde bu konuda bir catlagin olmasi. Baskan Besar Esad?in basini cektigi ve gercek reformlar isteyen pragmatist kanat var. Onun karsisinda da soguk savas doneminden kalma sahinler grubu var. Bunlar reformu sistemi icten cokertecek buyuk bir hata olarak goruyorlar. Anlasiliyor ki galibiyet sonucta ikincilerin olmus.
Iki: Sistemin iktidara destek icin bazi Suriye kentlerinde duzenlemis oldugu halk gosterileri, Baskan Esad?a destek hacminin, muhalefetten cok buyuk oldugu intibaini vermis olabilir.
Uc: Sistem, elinde bulundurdugu askeri guc ve icyapisi sebebiyle, cogunlugu sisteme sadik ve dikkatli secilmis liderleriyle, silahli catisma oldugunda gorevlerini yerine getirmek icin harekete gececek guvenlik teskilatindan dolayi her hangi bir gosteriyi bastiracagi ya da her hangi bir mezhep savasini engelleyebilecegi yonunde kesin bir kanaate sahip oldu.
***
Bu uc aciklamadan her hangi birini tercih etmemiz zor. Ancak Baskan Bessar Esad?in on yillik yonetimi boyunca surekli vurgu yaptigi reformlari uygulama gucunun olmadigini soyleyebiliriz. Bu konudaki delilimiz, Onun dunku konusmasinda Dr. Saban?in da bahsettigi reform adimlarinin 2005'teki Baas Partisi Bolgesel Konferansinda ele alindigi aciklaniyor. Ancak o bize nicin gecmis yillar boyunca onlardan herhangi birinin uygulanmadigini ve neden sumen alti edildigi ve bolgesel liderlerin arsivlerinde hapsedildigini soylemedi.
Baskan Esad, zaman unsuruna oynuyor ve sisteminin su anki krizi asma gucune inaniyor. Bu halklarinin degisim ya da reform talepleriyle yuzyuze gelen butun Arap liderlerinin durumudur. Ancak bu cercevede iki liderin taktikleri tutmadi. Ilki, Guvenlik Cozumleri Akademisi Dekani olarak kabul edilen Tunus Devlet Baskani Zeynel Abidin Bin Ali?dir. Digeri, degisik uzmanlik ve yonelimlerden birmiyon ikiyuzellibin kisilik hacmiyle Misir ve bolge tarihinde en buyuk guvenlik imparatorlugunu kuran Baskan Husnu Mubarek?tir. Kurdugu guvenlik imparatorlugu, duzenli ordunun en az uc katiydi. Ve butcenin en az ucte birini kullaniyordu.
Zaman unsuruna oynamak Bessar Esed ve sisteminin lehine degildir. Suriye halki reform vaatleri degil uygulama bekliyor. Bu da onlarin hakki. Cunku onlar uzun zamandir beklemekten yoruldular. Israille savas ve Amerikan komplolarina karsi direnis sloganlari, dag gibi sabrinin devam etmesini ve baski, zulum ve yolsuzluga katlanmasini artik saglayamaz.
Evet. Amerika ve Israil Suriye?yi emperyalist planlarinin ve Araplari kendilerine bagli tutma cabalarinin onunde bir engel olarak goruyorlar. Ancak bu mahfillere karsi kirk yildir sozle ve teorik sloganlarla surdurulen savas karsiliginda uygulanan tek somut sey, halkin baski altinda tutulmasi, sindirilmesi ve korkutulmasidir.
Suriye sistemi, ya da her hangi bir Arap rejimi halki ac birakmasinin, onurunu kirmasinin ve ozgurluk talep edenleri tutuklamasinin nedeninin isgal altindaki topraklarin kurtarilmasi yada mukaddesatin korunmasi oldugunu soyleyemez. Aralarinda Suriye ordusunun da bulundugu Arap resmi ordularinin Israil?e karsi giristigi en son savas kirk yil onceydi.
Suriye halki mezhebi fitne istemiyor. O bunun ulkesinin bugunu ve yarini icin tasidigi tehlikelerin farkinda olarak hareket ediyor. Bunun kaniti halkin kirk yildir bir cok mezhepsel atraksiyonlara karsi sorumluluk bilinciyle sabretmesidir. Ancak onlar bu sabrinin karsiligini kirk yildir devam eden olagan ustu hal yasalari ve polis devleti golgesinde daha fazla baski ve zulumle aldi.
Baskan Esad, konusmasinda Suriye?ye karsi savasa girisilirse, kendisinin bunu yapmaya ehil oldugunu ve karsi koymaya hazir oldugunu soylemesi beni korkuttu. Israil?e karsi bir savastan bahsetmediginden eminim. Aksine siyasi danismaninin son basin toplantisinda yasal hak olarak bahsettigi reformlari talep eden halkinin buyuk cogunluguna karsi bir savastan bahsediyor.
Baskan Esad hatta sisteminin sahinlerinin halkin talepleri karsisinda geri adim atmalari ayip degildir. Bu halk gosterilerinin baskisi altinda yapilsa bile. Ancak ayip olan kibir, inat ve tavizsizliklerinin ulkeyi onbinlerce ya da daha fazla kurbanin olacagi mezhebi bir fitneye suruklemesidir.
***
Suriye ya da baska bir Arap ulkesinde mezhebi fitne istemiyoruz. Ayni zamanda bu fitnenin Amerikan Israil projesi olduguna ve bazi Arap devletleri tarafindan beslendigine de inaniyoruz. Bunun sebebi reformlardan kacinmak ve Sunni Araplarin Sii Iran?a karsi kullanilmasina uygun zemini olusturmaktir. Ancak Arap halklarinin bu projelerin farkinda oldugu ve onlara direndigi durumda sistemler kendi tuzaklarina duserler. Bunlarin ilki de butun reform cagrilarina direnen ve bunu isteyenlere karsi asiri ve kanli bir cevap veren Suriye sistemi olur.
Diktator Arap rejimleri bizi iki zor hatta imkansiz secenekle yuz yuze birakiyorlar:
Birincisi; Komployla yuz yuze oldugu ve reformu reddettigi tuzagina dusmek.
Ikincisi; Ozellikle su anda Libya?da oldugu, gibi reform talep eden devrimin ortaya cikmasi durumunda, halkin kiyimdan kurtarilmasi adina yabanci mudahalesini alkislamak.
Halkini merhametsizce kesen diktatorun actigi cukura dusmeyecegiz. Emperyalist niyetlerini bildigimiz yabanci mudahalesini de desteklemeyecegiz. Iki tarafin da ezmek icin isbirligi yaptigi hakikati soylemekten yana olacagiz.
Eger savasi Israil ve isbirlikcileriyle ya da bolge uzerindeki Amerikan hegemonyasina karsi olacaksa biz Suriye rejimini destekleyecek ve yaninda olacagiz. Ancak hurriye, adalet ve yolsuzlukla savasmak gibi mesru talepleri karsisinda saldiriya ugrararsa kesinlikle halkin yaninda olacagiz. Halklar her zaman sistemlerden daha kalici ve uzun omurludur. Ozellikle de sistemler halklarini eziyorlarsa?
Dunyabulteni
