Türkçe
English
العربية
Español
Yeni anayasa calismalari icin "Turkiye yoruldu, secim sonrasi daha uygun" diyen Anayasa Mahkemesi Baskani Kilic, turbanin yasalarla degil uygulamada cozulebilecegini savundu
Anayasa Mahkemesi Baskani Hasim Kilic, "yeni anayasanin zamanlamasi, basortusu sorununun cozumu, anayasadaki degisemez maddelerin ruhu, yuksek mahkemeye bireysel basvuru hakki, yargidaki siyasallasma ve referandumdan cikan mesaj " konularinda carpici degerlendirmelerde bulundu. "Demokrasinin muzakere erdemini maalesef kullanamiyoruz" diyen Kilic, yeni anayasa calismalari icin "Turkiye yoruldu, secim sonrasi daha uygun" dedi. Kilic, sunlari soyledi:'BUZDOLABINA KOYALIM' - Yeni anayasanin zamanlamasi: Turk halki gercekten yoruldu. Yeni anayasa konusunu biraz buzdolabina koymak lazim. Takvim zor. Uyum yasalari, ondan sonra secim sureci var. Saglikli muzakere ortami dogmayabilir. Secimden sonraya birakilmasi daha uygun olur.- Anayasa hazirlama modeli: Demokraside diyalog ve uzlasma esastir. Ama care yoksa oylama yapilir, cogunluk aranir. Demokrasinin kilitlendigi yerde sorunu oylamayla cozmekten baska care kalmiyor.- Ilk uc madde: Anayasada ilk 3 maddeyi dondurmak evrensel hukuk kurallarina uygun degil. Ilk 3 maddeyi, donmus maddeler olarak gormuyorum. Aksi halde anayasayi dondurursunuz. Hukuk devletini, demokrasiyi, laikligi geri goturen uygulamaya gecit verilemez. Ancak bunlari daha ileri goturecek duzenlemelere engel olmamasi gerekir. Ornegin Anayasa Mahkemesi, bu anayasa degisikligini hukuk devleti yonuyle ilk 3 maddeye aykiri gormedi. Ilk 3 maddeyi anlamli kilan, ilk uc madde disindaki maddeler. O maddeler, ilk 3'e zenginlik katiyor.- Bireysel basvuru: Anayasa Mahkemesi, AIHM'nin bir modeli haline geliyor. Adeta "Turkiye Insan Haklari Mahkemesi." Bireysel basvurunun ana damari yargiyi hukuk alanina cekmek. Vatandas yargidan kaynaklanan hak ihlallerini Anayasa Mahkemesi'ne goturebilecek. Milyonlarca dosya temyizde beklerken, 5-10 yil gectikten sonra karara baglanan bir konuyu adil yargilama diye niteleyemezsiniz. AIHM'de en cok mahkum oldugumuz nokta burasi. Anayasa'nin 90. maddesi degistirildi. Milli yasalarla hak ve ozgurluk alanindaki uluslar arasi sozlesmeler uyumsuz ise uluslar arasi sozlesmeler uygulanacak. Maalesef bu hukum yeterince uygulanmiyor. Anayasa Mahkemesi buna mudahale edecek.- Kaygiya yer yok: Anayasa Mahkemesi, yaptigi incelemede anayasa degisikligini akladi. Millet adina bilirkisilik yapti. Yargi bagimsizligi ve tarafsizligi adina kaygi duyulacak bir sey olmadigini soyledi. Anayasa Mahkemesi karari halka yeterince ulastirilamadi, referandum surecinde de kullanilamadi. Ornegin CHP muhalefet serhini degerlendirebilirdi.- Yarginin siyasallasmasi: Yargi icindeki secimler, yargiyi siyasallastirmistir. Yargidaki cekismenin, siyasete kaymanin nedeni secim sisteminden kaynaklaniyor. Yuksek yargida ya secim sayisi azaltilmali ya da secim sistemi derhal degistirilmeli.- Yargitay ve HSYK'ya mesaj: Yargitay Baskani, adli yilin acilisinda hukuksal dil yerine siyasi bir dil kullanmayi tercih etti. Cumhurbaskani, Meclis Baskani, yuksek yargi organlarinin baskanlari gibi hakemlik konumundaki kurumlar halka sunulan konuda goruslerini on plana cikarmamali.- Mahkeme uyelerinin rolu: Anayasa Mahkemesi kararlari incelenirse, secenlerle secilenlerin kararlarinin ortusmedigi goruluyor. Secilecek arkadaslarin, secen kisilerin tercihlerine gore davranacagi yonundeki arguman dogru degil.- Guclerarasi guven sorunu: Yargi ile yasama ve yurutme arasinda guven sorunu var. Yasama ve yurutme acisindan ise bu sorun, yarginin taraf olmasi bicimde ortaya cikiyor. Bunlar ve HSYK'daki gereksiz cekismeler yargi reformunun hiz kazanmasina yol acti.- Yuksek yargida ozelestiri: Bence sorun yuksek yargida. Milyonlari asan dosyalar Yargitay'da. Yuzbinleri asan dosya Danistay'da bekliyor. Bu ortamda yarginin basarili oldugunu, uzerine duseni yaptigini kimse soyleyemez.- Cumhurbaskaninin gorev suresi: Cumhurbaskani'nin gorev suresinde sorun cikarsa, bunun muhatabi YSK'dir. Tabii Meclis cozme iradesi gosteriyorsa, YSK buna uymak zorundadir. Meclis cozum getirmezse tek yetkili YSK'dir.-Anayasa Mahkemesi ve Senato: 1961-82 arasinda Anayasa Mahkemesi de var Senato da. Senato ile Anayasa Mahkemesi'nin gorevlerini ortusturmek dogru degil. Senato kurulup kurulmamasi siyasi tercih . Ama Anayasa Mahkemesi, cagdas dunyada zorunlu olan kararlariyla hak ve ozgurluklerin gelismesi icin var olan kurumdur.- Usul yasalari: Genelkurmay Baskani ve kuvvet komutanlarinin gorevleriyle ilgili suclar dolayisiyla Yuce Divan'a nasil sevk edilecegi ile Anayasa'nin gecici 15. maddesiyle ilgili usul yasasi gerekiyor.- Dosya kalmayacak: Anayasa degisikligi sureci olmasaydi, Anayasa Mahkemesi'ndeki tum dosyalar yil sonuna kadar tamamlanmis olacakti. Simdi 2011 ortasina sarkti. 2004-2007 arasinda cikarilan dosya sayisi 106, gerekceli karar sayisi 173. Benim baskan oldugum 2007-2010 arasinda ise bunlar sirasiyla 257 ve 327.Habervakti
