Gönüllü Operatör Doktorun, Nijer anıları

Dünyanın en fakir ülkeleri sıralamasına her zaman 7-8 ülke sokmayı başaran ve bu konuda liderliği kimseye bırakmayan Afrika Kıtası’nın en zengin ülkesi bile batının en fakir ülkesinden kat be kat daha fakir. İşte bu fakirler kıtası Afrika’nın bizim gözlemlerimize göre en fakiri olan bir ülkesi var ki adı gibi talihi de KARA olan NİJER. Nijer ismi yerel dilde "kara” demek olup, Afrika’nın 3. büyük nehrinin adıdır ki, nehrin geçtiği bir çok ülke ismini bu nehirden alır. 3 yıl öncesine kadar sıradan her Türk vatandaşı gibi, Nijer denilince Nijerya mı? diye soran bendeniz için, % 88’i çöllerle kaplı, sadece % 3’lük alanda tarım yapılabilen, kadın başına 7.4 çocuğun düştüğü, her 5 kadından birinin doğum esnasında öldüğü, her 4 çocuktan birinin 1 yaşına gelmeden yaşamını kaybettiği, ortalama yaşamın 40 olduğu, 25 yaşında insanların katarakt olup basit bir ameliyat olamadıkları için hayatlarının sonuna kadar kör olarak yaşadığı, 13 milyon nüfusa sadece 13 göz hekiminin düştüğü, kadınların 2 teneke su alabilmek için onlarca km yol yürüdüğü, kız çocuklarının 9-10 yaşlarında evlenip 10-11 yaşlarında anne olduğu, çok ilkel şartlarda yapılan doğumlar nedeniyle sürekli idrar kaçırdığı için evlerinden atılan 200.000 kadar kadının vahşi hayvanlar gibi arazide yaşadığı, dünyada artık neredeyse görülmeyen sıtma hastalığından dolayı 5 yaşına gelmeden çocukların %25’nin öldüğü, insanların %80’inin "Milet” denilen kuş yemi ile beslendiği ve başka bir yiyeceğin tadını bilmeden öldüğü Nijer, 3 yıl içinde 5 kez giden benim için artık ikinci bir vatan olmuştu.

Nijer’e ilk gidişim Kutup Yıldızı Derneği ile GÖNÜLLÜLER çatısı altında gerçekleşmişti. Daha önce sağlık yardımı kapsamında ürolojik ameliyatlar için Filistin’e gitmiştim ki, Nijer’in Filistin’den pek te farklı olmayacağını düşünüyordum. Fakat 2 tane 5’er saatlik uçak yolculuğu ve arkasından yapılan 18 saatlik kara yolculuğu ( ki hayatımın en zor, en meşakkatli, en sıcak, en hiç bitmeyecekmiş , en ne işim var buralarda dedirten yolculuğu) sonrası çok yanıldığımı, Nijer’in değil farklı bir dünya, apayrı bir gezegen olduğunu anladım. Niye böyle bir yerin varlığından bihaberim diye de kendime çok hayıflandım. Gerçekten Nijer’i anlatmak öyle zor ki; kelimeler, cümleler, fotoğraflar, video görüntüleri vs vs kifayetsiz kalır Nijerlinin çaresizliğini anlatmada, onları anlamada. Ellerini ellerimiz arasına almadan, o sıcacık tebessümleri içimizi serinletmeden , yokluktaki mutluluklarını görmeden anlamak, anlatmak çok zordur Nijerliyi. Fakat işin ilginci Nijerli de farkında değildir çaresiz olduğunun. Yüzyıllardır Afrika’nın sadece bedenini değil ruhunu da sömüren beyaz insan, kara insanlardaki algılamayı da ortadan kaldırmıştır. Yarını düşünemeyen günlük yaşayıp o gün için bir parça yiyecek buldu mu şükreden, bulmasa da gene şükreden Nijerli, Dünyanın en zengin uranyum depolarına sahip ülkelerinden birinde yaşadığının da farkında değildir. Nijer’deki Uranyumu çıkarıp işleyen ve Nijerliye zırnık vermeyen medeni (?) beyaz insanın evi ışıl ışılken, bir mum ışığı dahi olmayan kamıştan çadırı zifiri karanlıktır ilkel (?) kara insanın .Çadırı karanlık ama gönlü ışıl ışıl olan Nijerlinin, Uranyumuna değil, gönlüne talip olan biz Gönüllüler bu amaçla 10 kez gittik Nijer’e. İnşallah Eylül 2011 de 11. kez gideceğimiz Nijer’de şu ana kadar; 1867 katarakt ameliyatı, 1225 cerrahi operasyon, 2797 kulak müdahalesi, 4400 diş tedavisi yaptık. 20 yıllık hekimlik ve 14 yıllık üroloji uzmanlığım süresince Türkiye’de hiç karşılaşmadığım bir çok cerrahi vakayı görmek ve ameliyatlarını gerçekleştirmek nasip oldu Nijer’de. Bacaklarının arasındaki, gövdesi dışarda başı doğum kanalında sıkışmış ölü yavrusuyla beraber çöl sıcağında yaklaşık 25 km yol yürüyüp gelen ve acilen ameliyata alıp hayatını kurtardığımız 9 çocuklu Amine, doğuştan mesanesi dışarda olup Türkiye’de dahi çok nadir yapılan bir ameliyatla normal yaşama döndürdüğümüz 8 yaşındaki Fatıma, kalçasındaki 15 kiloluk dev tümörünü aldıktan sonra bize minnettar tebessümlerle bakan Belkıs, 1 yaşından beri mesanesindeki elma büyüklüğündeki taşla yaşayıp normal idrar yapmanın ne demek olduğunu unutan 10 yaşındaki Ahmet, dizine kadar inmiş kasık fıtığı ile 30 yıldır yaşayan ve artık yürüyemeyen Mustafa amca ameliyatlarını yaptığımız 1225 vakadan sadece birkaçı. Daha binlerce Amine, Fatıma, Belkıs, Ahmet, Mustafa amca Türkiye’den gelecek bizleri dörtgözle beklerken, bizler de onlara kavuşacağımız günleri sabırsızlıkla bekliyoruz. Çünkü o dışı kara içi beyaz insanlara birşeyler verdiğimizi zanneden bizler, meğerse onlardan azla yetinmeyi, sabrı, ufak şeylerden mutlu olmayı, alçak gönüllülüğü, kendiyle barışık olmayı öğrenmişiz. Okulun olmadığı Nijer’in ne büyük bir okul olduğunu oraya gitmeden anlamak çok zor.

Nijer’deki hastalara sürekli hizmet vermek ve onları gözü yollarda bekletmemek için, 6 ayda bir gittiğimiz Nijer’e, bir Türk-Nijer Hastanesi yapmak en büyük hedefimiz. Arsasını aldığımız hastanenin şu anda projelendirme çalışmaları devam etmektedir.

Bu arada, sağlık sorunları ile uğraşırken çevredeki drama da seyirci kalamayan Gönüllüler olarak; 43 su kuyusu açıp , 8180 adet keçi dağıttık. Özellikle kimsesi olmayan dul ve yetim kadınlara verdiğimiz 2 dişi 1 erkek keçi projemiz sayesinde yaklaşık 40.000 kişi bir başkasına muhtaç olmadan hayatlarını devam ettirebilmektedir. Amacımız sağlık yardımları yanında bu tarz sosyal projelerle de Nijerli kardeşlerimizin yanında olmak.

Yazımın başında Afrika’nın dışı kapkara içi bembeyaz insanlarına vurulduğumu yazmıştım. İnşallah hayatımın sonuna kadar, kalbimin derinlerindeki Afrika kurşununun sıcaklığı geçmez. Şahsımın bir lütuf ve mesleğimin zekatını verme şansı olarak gördüğüm Nijerli kardeşlerimizle muhabbetimizin hiç kesilmemesi temennisiyle.

Op.Dr.Serhat ONUR Üroloji Uzmanı