Türkçe
English
العربية
Español
Wikileaks belgelerinde, Libya ile ABD arasinda gecen yil Libya'nin nukleer programiyla ilgili diplomatik gerginlik yasandigi iddia edildi. Belgelerde yeralan, ABD'nin Trablus Buyukelciligi'nin 25 Kasim 2009 tarihli bilgi notunda, Libya'nin nukleer silah programini tasfiye ettigi sirada, Washington ile iliskilerin iyilesme hizinin yavasligini protesto etmek icin, gecen yil yuksek derecede zenginlestirilmis uranyumun son partisini teslim etmeyi reddettigi yaziyor. Iki ulke arasinda bir ay suren ve guvenlik kaygisiyla gizli tutulan gerginligin, ABD Disisleri Bakani Hillary Clinton'un, Libya Disisleri Bakani ile yaptigi telefon gorusmesinden sonra cozumlendigi, bu telefon gorusmesinden sonra Libya'nin, 2009 yili Aralik ayinda uranyum iceren son partiyi Rusya'nin almasina izin verdigi kaydedildiGerginligin yasandigi bir ayda, Amerikali yetkililerin, 5,2 kilogram agirligindaki yuksek seviyede zenginlestirilmis uranyumun, basinda sadece tek bir silahli muhafiz bulunan, Libya'nin Tacura nukleer tesisinde bekletildigi icin sizinti yapabilecegi veya calinabilecegine dair uyarilar yayinladiklari belirtildi. Belgeye gore, 23 Kasim 2009 tarihinde meydana gelen olayda, Rus kargo ucagi, 7 konteynirda saklanan uranyumu teslim almak icin Trablus'a indi, ancak Libyalilar, Ruslara ve Amerikalilara malzemenin teslim edilmeyecegini bildirdi. Baska bir bilgi notunda, bu olaydan iki gun sonra Libya'nin onde gelen reform yanlilarindan, Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oglu Seif El Islam Kaddafi'nin, ABD Buyukelcisi Gene Cretz'e, Libya yonetiminin, Trablus ile Washington arasindaki iliskilerin iyilesme hizindan "sikildigi" icin teslimatin durduruldugunu soyledigi yaziyor. Seif El Islam Kaddafi, Libya'nin, nukleer silah programinin tasfiyesine karsilik olarak askeri techizat satin alacagi anlasmalar istedigi, ayni zamanda babasinin, gecen eylul ayinda BM Genel Kurulu icin New York'u ziyareti sirasinda, geleneksel cadirini kurdurma girisimine karsi yapilan protestolardan ve Sifir Noktasi'ni ziyaret etme isteginin geri cevrilmesinden rahatsiz oldugunu soyledigi belirtildi. Bilgi notunda, ABD'nin Trablus Buyukelcisi, ABD Disisleri Bakani Hillary Clinton'in, Libya Disisleri Bakani Musa Kusa ile temasa gecmesi onerisinde bulunurken, bundan sonraki bilgi notunda, 3 Aralik'ta Clinton'un Kusa'yi aradigi, daha sonra ABD Buyukelciligi'nin Libyalilarin, uranyumun serbest birakilacagi sozunu verdigini bildirdigi, 20 Aralik'ta da Rus kargo ucaginin Trablus'a geldigi, bir gun sonra yukledigi uranyumla Rusya'ya dondugu kaydedildi. Wikileaks'in Libya ile ilgili olarak yayinladigi bir dizi bilgi notunda ayrica, Libya lideri Muammer Kaddafi'nin ogullarindan (Seif El Islam, Mutassim ve Hamis) hangisinin iktidara gelecegine iliskin spekulasyonlara da yer veriliyor. Muammer Kaddafi, 2003 yilinda terorizmi reddetme ve Libya'nin gizli nukleer, kimyasal ve biyolojik silah programini tasfiye etme karari almisti. Bu karar, Libya'nin ABD ve Bati ulkeleriyle iliskilerinin normallesmesi kapisini acan, kilit oneme sahip adim olmustu. Bu tarihten sonra ABD, Rusya ve diger ulkeler, Libya'dan santrifujleri, uranyumu ve diger nukleer malzemeleri cikarmislardi. ABD'nin yanisira, BM'ye bagli Uluslararasi Atom Enerjisi Kurumu da, Libya'nin nukleer ve kimyasal silah programlarinin tumuyle tasfiye edildigini ilan etmislerdi.Habervakti
