Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu, Polonya'nin Sopot sehrinde gerceklesen AB Disisleri Bakanlari Gayri-Resmi Toplantisi'nda Avrupalilara Mavi Marmara baskini ve Ortadogu'daki gelismelere iliskin onemli uyarilarda bulundu. Davutoglu, Sopot'tan Ankara'ya donerken beraberindeki gazetecilere, toplantida yaptigi konusmanin ana cercevesini aktardi. Mavi Marmara'da AB uyesi ulkelerin vatandaslarinin da oldugunu hatirlatan Davutoglu, "Bu bizimle Israil arasinda bir mesele degil, Israil ile uluslararasi hukuk, ahlak ve uluslararasi toplum arasinda bir mesele." dedi. Avrupa'nin Arap Bahari'nin yasandigi bolgeye, gecmisten kalan Hacli veya somurgeci mantigiyla yaklasmamasi gerektigini belirten Disisleri Bakani, bu algiyi yikacak demokrasi ve hukuk gibi degerlerin onemine isaret etti: "Kimseye empoze eder sekilde davranilmamali. Somurge algisi olusursa, donusumun ekseni kayar. Otoriter rejimler bunu kullanir."
Davutoglu, Suriye ve Libya'daki durumu aktardiktan sonra bolgeyi ve uluslararasi toplumu bekleyen uc tehlikeyi soyle siraladi: "Demokrasi mucadelesinin bir Sunni-Sii catismasina, mezhep catismasina donusmesi riski var. Bu risk Suriye, Lubnan, Bahreyn ve Yemen'de hep var. Buna donustugu anda idare etmek cok zor. Ikinci olarak Israil, barisa sans tanimayan kibirli bir politika takip ediyor. Demokrasi icin ayaklanan halk, bir muddet sonra Israil karsitligiyla bilenebilir. Bu durum bir bolgesel soruna donusebilir. Ucuncu olarak bolgede Bati ve Avrupa karsitligi tirmanabilir ki, bu uluslararasi bir soruna donusebilir."
Finli Bakan: Turkiye artik bu masada yer almali
Bakan Davutoglu, toplantidaki Dogu ortakligi ve Akdeniz komsuluk politikalari cercevesinde yaptigi konusmada, Avrupa'nin butun Akdeniz ve Ortadogu ile iliskilerinde yeni bir paradigmaya ihtiyac duydugunun altini cizdi. Davutoglu, Turkiye'nin hem Avrupali hem de Ortadogulu olarak meseleye iki kimlik ve iki perspektifle bakabildigini, dolayisiyla uyarilarinin dikkate alinmasinin onemli oldugunu vurguladi. Bakan'in aciklamalarinin ardindan soz alan Finlandiya Disisleri Bakani Erkki Tuomioja, "Turkiye'nin yaptigi katkilar ve analiz, artik kendisinin bu masanin disinda degil etrafinda yer almasi gerektigini gosteriyor. Bu, Turkiye'nin Avrupa'ya ne kadar deger katacagini gosteriyor. Turkiye'nin bu masada yer almasi artik bir zarurettir." ifadelerini kullandi. Davutoglu, Alman Disisleri Bakani Guido Westerwelle'nin de, Turkiye'nin katkisinin yadsinamaz oldugunu soyledigini aktardi.
Davutoglu, 'Gelismeler Turkiye'nin AB uyeligi konusundaki konumunu daha da guclendiriyor mu?' seklindeki bir soru uzerine sunlari soyledi: "Finli Bakan Tuomioja bunu acikca soyluyor. Digerleri ise yuz ifadeleriyle, jest ve mimikleriyle onayliyor. Avrupa Birligi, bu konuda kendi kurdugu mekanizmalarin mahkumu. En kucuk bir uye ulke bile AB'nin buyuk bir stratejik cikarini engelleyebiliyor. Rum yonetiminin, Almanya veya Fransa'yi normal sartlarda esir almasi mumkun mu? Ama AB sistemi icinde bu boyle gerceklesiyor. AB artik boyle bir yuku kaldiramaz hale geldi. Bir de Kibris'i sorun cozulmeden uye yapmanin mahkumu AB. Bu iki mahkumiyetten cikip da stratejik vizyonunu goremiyor. Bunlara ek olarak Avrupa'da her ulkenin ic gundemi de bir etken oluyor bu konuda."
Kibris konusunda, Rum Disisleri Bakani Erato Kozaku Markulli'nin toplanti sirasinda gelip kendisine "sizinle goruselim" dedigini, kendisinin de KKTC ve Yunanistan'in yer alacagi bir gorusmeye her zaman hazir olduklari mesaji verdigini aktardi. Davutoglu, KKTC ve Rum liderlerin Long Island'da bulusturulacagina iliskin haberlerin hatirlatilmasi uzerine ise, "Rum lider Hristofyas ulkesinde buyuk baski altinda, Burgenstock turu bir toplanti faydali olabilir." ifadelerini kullandi.
Yardim etmek istiyorsaniz Israil'le konusun
AB disisleri bakanlari, toplanti sirasinda Davutoglu'na Israil ile ilgili gelismeleri sordu. Kendisinin toplantida herkesten sonra soz aldiginda meseleyi Dogu Akdeniz dengelerine getirdigini ifade eden Bakan, "Suriye'de yasananlari, Kibris'taki durumu ve Israil'i anlatarak herkesi dikkatli davranmaya davet ettim." seklinde konustu.
Toplantida tum bakanlarin gelip kendisine Israil konusunda Turkiye'nin hakli oldugunu ve iliskilerimizi yumusatmamizi tavsiye ettiklerini ifade eden Davutoglu, verdigi cevabi soyle aktardi: "Bizim icin Arap Bahari olsa da olmasa da Ortadogu meselesi olsa da olmasa da bu ayri ve ilkesel bir durum. Vatandaslarimiz savas sartlari olmadan bir duzenli ordu tarafindan olduruldu. Bizi uzen su oldu: O gemide tutuklananlar arasinda bu masa etrafindaki ulkelerin cogunun vatandaslari da vardi. Ve onlari Tel Aviv'den biz cikarip Istanbul'a getirdik ve ulkelerine gonderdik. Vatandaslariniz dondukten sonra bir anda mesele Israil meselesi oldu. Orada kalsalardi onlar sizin de meseleniz olacakti. Bu, bizimle Israil arasinda bir mesele degil, Israil ile uluslararasi hukuk, Israil ile ahlak ve uluslararasi toplum arasinda bir mesele."
Davutoglu, "Israil meselesinde yapabilecegimiz bir sey var mi?" diyen bakanlara, "Yardimci olmak istiyorsaniz gidin ve Israil'e ozur dilemesini ve tazminat odemesini soyleyin. Bunu derseniz en buyuk yardim olur." karsiligini verdi. Toplantida, Italyan Disisleri Bakani Franco Frattini de gelip azinlik mallarinin iadesiyle ilgili reform nedeniyle tesekkur etti. Suriye konusunda ise bir Avrupali bakan, Turkiye'nin tutumunun belirleyici oldugunu soyledi. Ozellikle gonulsuz olan bazi ulkelerin BM'de Suriye karsiti bir karar cikarmak icin Turkiye'nin tavrini dikkate aldigini kaydetti.Israil'de muhalefet birlesti, bizde ise...Disisleri Bakani Davutoglu, muhalefet partilerinin, hukumetin Mavi Marmara saldirisiyla ilgili Israil'e yonelik acikladigi yaptirimlara iliskin tepkisini de degerlendirdi. Bakan, "Israil'de siyasi partiler arasinda o kadar ihtilaf var ki; ama haksiz olduklari konuda bile birligi korumaya calisiyorlar. Bizde ise MHP tepkiyi yetersiz bulurken, CHP ise karsi tavir aldi. Dis politikada ihtilaf olur. Bunu yadirgamam; ama vatandaslarimizin olduruldugu bir olayda ihtilaf olmaz. Bir ay once tepki vermedigimiz icin elestiriliyorduk, simdi ise ulkeyi savasa suruklemekle suclaniyoruz. Burada hakli olan taraf biziz. Turk basini, bu ulusal meseleyi muhalefetten daha iyi benimsedi. Daha dogru tepkiler verdi ve ulusal onur anlaminda daha bilincli davrandi." ifadelerini kullandi. Muhalefeti bilgilendirmede bir eksikliklerinin olup olmadiginin sorulmasi uzerine ise, "Meclis'in ve muhalefetin bilgilendirilmesine buyuk onem veriyorum. Suriye donusu hemen bilgilendirmeyi planliyordum kendilerini. Daha ben Suriye'deki gorusmelerimi surdururken, Ankara'da bana taseron yakistirmasi yapiliyor. Bu yakisir mi? O zaman ben neyi bilgilendireyim." siteminde bulundu.
Zaman
















