Türkçe
English
العربية
Español
Dunyanin en prestijli okullarindan Harvard Universitesi'nde konusan Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu, Ermenistan'i ve diasporadaki Ermenileri uyardi. Bakan Davutoglu, "Kapilari kapamayin, suclamayin ve ayni zamanda da dinleyin" dedi.
Birlesmis Milletler 65. Genel Kurul calismasi icin geldigi ABD'deki temaslarinin son duragi Boston'da bulunan Davutoglu, burada egitim alan Turk ogrenciler ve Turkiye hakkinda calisan Harvard Universitesi ogretim gorevlileri ile biraraya geldi. Universite camiasi ile yaptigi gun boyu gorusmelerin ardindan Davutoglu, Harvard Universitesi'ne bagli John F. Kennedy School'da konusma yapti. Turkiye'nin Ermenistan ile olan sorunlarini cozebilmek icin attigi adimlari ozetleyen Bakan Davutoglu, bu cercevede Basbakan Recep Tayyip Erdogan'in 'Tarih Komisyonu kurulmasi' onerisi ile imzalanan protokolu hatirlatti.
Bakan Davutoglu, 2007 yilinda Isvicre'de Ermenistan ile yurutulen gorusmelere de atifta bulunarak, ''Nihayet gecen yil Ermenistan ile bir protokol imzaladik. Protokol hala gecerli'' diye konustu. Protokolun imzalanmasindan dolayi hem Ermeni, hem de Turk tarafinin bazi politik sikintilari goguslemek zorunda kaldigina isaret eden Bakan Davutoglu, Turkiye'de Ermenistan ve Kibris konusunda statukonun oldugunu ancak kendilerinin bunu kirdigini soyledi. Davutoglu, ulke icinde statukolarla mucadele etmenin de siyasi bir risk oldugunu animsatti.
ABD'nin en entellektuel sehri olarak bilinen Boston'da bugun Turk ve Balkan dernekleri ile bir araya gelecek olan Davutoglu, yarin New York'tan normal sefer sayili yolcu ucagi ile Turkiye'ye donecek.
Harvard Universitesi'nde 200'den fazla akademisyen ve ogrenciye hitap eden Bakan Davutoglu, burada once Turk dis politikasini genel hatlari ile anlattiktan sonra sorulari yanitladi. Ermenistan konusunda, var olan statukoyu degistirmedeki amaclarinin Kafkaslar'da ve Ermenistan ile olan iliskilerde yeni bir ortam olusmasini saglamak olarak aciklayan Bakan, ''Bizim iliskilerimizde 3 seviyeli normallesme olmasi amacindaydik. Birincisi; Turkiye ile Ermenistan arasindaki normallesmeyi dunyanin her tarafindan saglamak. Sadece Turkiye-Ermenistan arasinda degil, Boston'da, California'da, Arjantin, Paris gibi her nerede Turk ve Ermeniler yasiyorsa'' dedi.
Turk-Ermeni iliskilerinde yalnizca belirli bir doneme takili kalinmamasini isteyen Bakan Davutoglu, iki milletin bin yil suresince bir arada yasadiklarina dikkat cekti. Iki millet arasinda hic bir sorun yasanmadigini soylemediklerini aktaran Davutoglu, ''Bu iki millet 4. yuzyildan itibaren birlikte yasamaya baslamistir. Bu iki millet arasinda bir irk ayrimi oldugunu goremezsiniz. 19. yuzyila kadar. Hicbir Turk sehrinde Ermeni Gettolari goremezsiniz'' seklinde konustu.
Ermeni - Turk gecmisi ile Avrupa'daki Yahudilerin yasadiklari arasinda bir benzerlik kurulamayacagini savunan Davutoglu, ''Oncelikle Ermeniler bizim kapi komsumuzdur'' seklinde konustu. 1915'de yasananlari 'trajedi' olarak tanimlayan Bakan Davutoglu soyle konustu: ''Evet, biz bir aci yasadik. Ve biz bu aciyi paylasmaya haziriz. Ancak birileri bizi soykirim ile suclar ya da 100 yildir inkar etmekle itham ederse, ayni yillarda Turklerin, Kafkaslarda ve Balkanlar'da yasamis olduklari nedir? Bugun neden Turkiye'de Bosnak, Gurcu, Arnavut var kendi ulkelerinden oldugundan daha fazla? Cunku onlar da ayni seyleri yasadiklari icin Turkiye'ye goc etmek zorunda kaldilar. Ancak biz bugun Balkan milletlerini suclamiyoruz, biz bugun Ruslari Kafkaslar'da Abazalara, Cecenlere neden baski yaptiniz diye suclamiyoruz Turkiye'ye gelmelerinden dolayi. Tum Ahiska Turkleri Stalin doneminde vatanlarindan surgun edildi. Ancak biz Ruslari soykirim yapmakla suclamadik, cunku bunlar gecti ve biz bugun bu sikintilari paylasmaya haziriz. Buradaki kritik sey, sadece hatiralar.''''KAPILARI KAPATMAYIN VE DINLEYIN'' Kendilerinin 1915 olaylarini tartismaya, konusmaya hazir olduklarini ifade eden Davutoglu, ''Olayin yalnizca bir taraftan hikayesini anlatmayin. Bu olayda iki tarafin da hikayesini dinleyin. Fakat, kapilari kapamayin, suclamayin. Dinleyin ayni zamanda'' seklinde konustu.
Turk - Ermeni iliskilerinde Suriye ile oldugu gibi bir yeniden yapilanmayi hedeflediklerini belirten Davutoglu, soguk savas doneminde Turkiye'nin guney komsusu ile olan sikintilarinin Ermenistan ile olandan daha fazla oldugunu animsatti. ''Ermenistan her gecen gun daha da fakirlesiyor'' diye konusan Bakan, ancak kendilerinin komsulari olan Ermenilerle birlikte calismayi arzuladiklarini anlatti. Yeni Kafkaslar'nin olabilmesi ve normallesmenin surdurulebilme sartinin karsilikli saygi ve anlayisla mumkun olacagini dile getiren Davutoglu, Azeriler ile Ermenistan arasinda da normallesmenin sart oldugunu kaydetti. Davutoglu, ''Herkes birbirinin bolgesine saygi gostermeli, Ermenistan ve Azerbaycan iliskilerinin de normallesmesi gerekiyor. Bu iki millet arasinda normallesme saglanamaz ise bir ayakli is birligi olmus olur'' diye konustu.
Turkiye'nin bolgesinde barisi tesis etmek icin caba sarf ettigini, Israil-Suriye iliskilerini duzeltebilmek icin uc yilda her iki ulkeye 30'dan fazla seyahat ettigini vurgulayan Davutoglu, sunlari kaydetti: ''Gorusmeleri ben yurutuyordum. Hersey cok iyi gidiyordu. Ancak bir gun Israil Gazze'ye saldirinca hersey degisti. Suriye - Israil gorusmelerinde Gazze konu degildi. Ne Israil Suriye'ye ne de Suriye Israil'e saldirmisti. Ancak bir sorun bir diger sorunu etkiledi. Eger barisi tesis edecek isek bolgede tum diger etkenleri de kontrol etmek zorundayiz.''
Hayallerinden birisinin, Kars'tan yola cikan bir arabanin Erivan'a, oradan da Baku'ye gitmesi oldugunu anlatan Davutoglu, Turk - Ermeni iliskilerinde sifir problem arzuladigini kaydetti. Bakan, ''Ermenistan bolgede barisi tesis etmek istiyorsa eger Azerbaycan ile baris yapmali. Yuzde 20 isgal ettigi Azerbaycan topraklarindan cikmali'' diye konustu."GAZZE ACIK HAPISHANE" Bir ogrencinin, ''Biz Amerikalilar sizin ve Sayin Basbakanin (Recep Tayyip Erdogan) Gazze'ye gonderilen gemiler icin cabalarinizdan cok memnunuz. Gazze'de aci ceken Filistinliler sorunuyla alakali olarak Turk dis politikasi bundan sonra ve gelecekte nasil bir yol takip edecek'' seklindeki sorusuna Bakan Davutoglu, ''Bilmeliler ki (Israil'i kast ediyor) Filistin insani yeterince aci cekti. Bugun Gazze'deki Filistinlilerin sayisi 1 milyon 500 bin civarinda. Bu insanlar acik hapishanede yasiyor" dedi. Israil'in Gazze'ye saldirisinda cocuk cesetleri gordugune dikkat ceken Davutoglu, Israil askerinin fosfor silahi kullandigini hatirlatti. ''Bu kabul edilemez'' diyen Bakan Davutoglu, hicbir demokratik ulkenin sivil toplum kurulusuna yapacagi yardimlar konusunda yasak getiremeyecegini ifade etti. Filistin halkinin cekmis oldugu acilar icin "Yeter artik" diyen Bakan Davutoglu, ''Filistin cikmazi dunyadaki tum sorunlari etkiliyor. Bu sorununun mutlaka cozumu olmali. Bu cozum ise iki devletli cozumdur'' seklinde konustu.
Dogu Kudus'te Yahudi yerlesimlerinin yasal olmadigindan bahseden Davutoglu, bunun icin moratoryum verilmesini elestirdi. Pakistan ile ilgili soruya ise Bakan Davutoglu, ''Pakistan'in acisi bizim acimizdir. Pakistan halkina hizmet etmek kendi milletimize hizmet etmektir bizim icin'' dedihabervakti
