Türkçe
English
العربية
Español
Isvicre?de minare krizine destek olan ?Amerikan Ayasofya?ya Ozgurluk Konseyi? Dernegi?nin baskani milyarder isadami Chris Spirou?nun korsan ayin girisimi Turkiye?de hareketli saatler yasamasina neden oldu. Hem Yunan hem de ABD vatandasi olan Spirou, Ayosofya?ya 250 kisilik grupla ayin icin gelmemesi konusunda resmi makamlarca uyarildi. Bunun uzerine Spirou ve beraberindeki ekip Ayasofya?ya gelmekten vazgecti. Yillardir Ayasofya?da ayin yapmanin hayallerini kuranlar yakin tarihimizde yasanan bir olayi akillara getirdi.
AYASOFYA?YA CAN TAKMAK ISTEYENLERE ATES EDINIZ
Fatih Sultan Mehmet?in 1453?te Istanbul?un fethinden sonra cami yaptigi Ayasofya?yi I. Dunya Savasi?ni bitiren Mondros Ateskes Anlasmasi ile geri almak ve kilise haline getirmek istediler. Itilaf Devletleri?nin isgali altinda olan Istanbul?da Sultan Vahdeddin kendi guvenligini hice sayarak Ayasofya konusunda verdigi emir dusman kuvvetlerine karsi kararliligini gosteriyordu.
Konu ile alakali Tarihci Yazar Ismail Colak?in Nesil Yayinlari?ndan cikan ?Son Osmanli Vahdeddin? adli kitabinda Ayasofya?da ayin yapilmasi ile ilgili ?Kara gun: Istanbul?un isgali (Sayfa 40-41)? ve ?Vahdeddin isgallere tepki gosterdi mi? (Sayfa51)? bolumunde su bilgiler dikkat cekiyor: ?Yildiz Sarayi?nda oturan Sultan Vahdeddin?in isgallerin ardindan aldigi ilk tedbirlerden biri, kendisini korumak icin birakilan ozel birlikleri Ayasofya?ya gondererek su emri vermek oldu: ?Istanbul?un fethinin sembolu Ayasofya?ya can takmak isteyenlere ates ediniz.?
Sultan Vahdeddin?in bu emri uzerine 13 Kasim 1918?de fiilen, 16 Mart 1920?de resmen isgal edilen Istanbul?da Itilaf devletleri Bizansi ihya hevesine kapilanlar olmasina ragmen buna cesaret edemedikleri anlatiliyor.PATRIK ISTANBUL?UN YUNANISTAN?A BAGLANMASINI ISTEDI
Son Osmanli Vahdeddin kitabinda Ismail Colak, Sultan?in isgal yillarinda Ayasofya konusunda neden tedbir aldigini soyle anlatiliyor:
?Eski Bizansin bassehri Istanbul?un 1453?ten asilar sonra icinde Yunanlilarin da bulundugu Itilaf Devletleri tarafindan istila edilmesinin verdigi guc ve cesaretle Bizansi ihya hevesine kapilan Fener Rum Patrikhanesi, Temmuz 1919?da binasina Bizans bayragi cekmekte bir sakinca gormemisti. Bu gelismelerden sonra Patrik L. Dorotius, Ingiltere Basbakani Llyod George?a yazdigi ve Istanbul?un Yunanistan?a baglanmasi gerektigini savundugu mektupta taleplerini acikca dile getirmekten cekinmedi:
?Istanbul Muslumanlar icin degil, fakat Yunanlilar icin mukaddes bir sehirdir. Istanbul, Yunanistan?a kuvvetli bir bagla baglanmazsa, Yunanlilarin arzulari hicbir vakit yerine getirilmemis olacaktir. Butun Istanbul anavatanla birlestirilmelidir. Artik yeniden dunyaya gelen Yunanistan, Turk mayasina tahammul edemez?
AVRUPA?DA AYASOFYA MITINGLERI DUZENLENDI
Bununla da yetinmeyen Rumlar, 5 Subat 1919?da, Ayasofya?nin Hristiyanliga tekrar kazandirilmasi icin bir ?Kurtulus Komitesi? daha kurmuslardi. Komite, Avrupa baskentlerinde ?Ayasofya?nin kurtulusu icin? mitingler duzenleyerek Avrupalilari tahrik etmeye calisiyorlardi.
SON OSMANLI VAHDEDDIN?DE NELER ANLATILIYOR
Tarihci Yazar Colak, kitabina Sultan Vahdeddin?in sehzadelik yillari, egitimi, gizemli sahsiyeti, dindar tabiati, ilginc hobileri, felaket yillarindaki zorlu padisahlik sinavi, Osmanli?nin kabusu, Istanbul?un isgali gibi konulari anlatarak basliyor ve devaminda su sorulara cevap veriyor: Isgallere tepki gosterdi mi, Ingiliz baskisina direndi mi, bagimsizlik savasini o mu baslatti, Sevr Antlasmasi?ni imzaladi mi, nicin Ingilizlere sigindi ve Ingiliz zirhlisini kullandi, giderken hazineyi yagmaladi mi, vatani terk etmesini nasil savundu, Ingiliz oyunlarina karsi gurbette vatanseverlik imtihanini nasil verdi, Buyuk Roma hayalini nasil suya dusurdu, gurbet hayatinin aci sahnelerinde neler yasadi, tabutu neden haczedilip Sam?a kacirildi, Vahdeddin?in savunmasinda ve vasiyetinde neler yazdi, gibi merak edilen konulari ciddi bir arsiv calismasiyla yaziya doktu.
Habervakti
