Türkçe
English
العربية
Español
Canakkale?de 97 yil once Ariburnu?nda cikarma yaparken hayatini kaybeden Anzaklar, torunlari tarafindan ayni yerde Safak Ayini ile anildi. Gelibolu Yarimadasi Tarihi Milli Parki'ndaki Anzak Koyu?nda yapilan ayine Avustralya Basbakani Julia Gillard da katildi.
Ariburnu onundeki Anzak Koyu'nda duzenlenen Safak Ayini?ne Canakkale Valisi Gungor Azim Tuna, Avustralya Basbakani Julia Gillard, Yeni Zelanda Savas Gazileri Isleri Bakani Nuthan Guy, Avustralya ve Yeni Zelandali askerler ile binlerce Anzak torunu katildi. Dun aksam saatlerinden itibaren koya gelen Anzak torunlarinin bir bolumu, toren baslayincaya kadar uyku tulumlarinin icinde uyudu. Ayin oncesi Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri ile Yeni Zelanda Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne ait bando tarafindan muzik dinletisi gerceklestirildi. Toren alanina kurulan dev ekranlardan savas ile ilgili belgeseller ve savasa katilan askerlerin anilarin anlatildigi roportajlar gosterildi. Avustralya Muhafiz Birligi ve Yeni Zelanda Silahli Kuvvetleri uyelerinden olusan merasim kitasinin saat 05.30?da alana gelmesiyle Safak Ayini basladi.
"TURKIYE?YE GONUL BORCUMUZ VAR"
Torende konusan Avustralya Basbakani Gillard, yarimadananin bu dar bolgesindeki, bir milyon kisinin olumlu mucadelesinde bir savas dunyasinin tanimlandigini soyledi. Gillard, ?Muttefikler icin bu, daha buyuk bir stratejik amac ugruna, buyuk guclerin ve imparatorluk kuvvetlerinin savastigi bir milletler catismasiydi. Turkler icin bu, Ataturk?un askerlerine sadece savasmayi degil olmeyi emrettigi topraklarin ve vatanin mukaddesatinin savunmasiydi. Ve burada savasan ulusumuzun, muttefiklerimizin ve Turklerin askerleri olduler ? yas, rutbe veya cesaret ayrimi gostermeyen korkunc olumler. 130 binden fazla asker bu yerde hayatlarini kaybetti, bunlarin ucte-ikisi Turk tarafindan ve 8 bin 700?u Avustralya?dandi? dedi.
Gelibolu Yarimadasi?ni, "fedakarlik ve kayiplarla kutsanmis" seklinde niteleyen konuk basbakan, konusmasini soyle surdurdu. ?Burasi ayni zamanda serefle parlayan bir yerdir ? ve bu, sereflerin en goz alicisidir. Rakiplerin esitlik ve saygi icinde karsilastigi, nitelik ve davranislariyla belirli bir asalet kazandiklari yerdir. 8 ay sonra, bu muharebe basladigi gibi safakta sona erdi. 20 Aralik 1915 saat 03.57?de son Avustralyali asker de sessizce ayrildi. Rakiplerinin zor elde ettikleri ve hakettikleri zaferi kiskanmadilar."
"Yenilgiden daha buyuk bir pismanlik duygusunu - dostlarini geride birakmak zorunda olduklari icin ? yasadilar. Bu nedenle Avustralya ve Yeni Zelanda komutani General Godley, Osmanli kuvvetlerinden Anzak mezarlarina saygi gosterilmesini isteyen bir mesaj birakmisti. Ancak boyle bir cagriya gerek yoktu. Turkler bizim kayiplarimizi onurlandirdilar ve onlara kendi evlatlari gibi sahip ciktilar. Ve daha sonra tarih sayfalarinda nadir gorulen bir sey yaptilar, bu yere magluplarin onuruna Anzak Koyu adini verdiler."
"Bu nedenle Turkiye Cumhuriyeti?ne buyuk bir gonul borcumuz bulunmaktadir. Hicbir millet mabetlerimizi daha iyi koruyamaz ve bu kutsal ziyaretlerimize daha comertce ev sahipligi yapamazdi. Degerli bir rakip, daha da buyuk bir dost oldugunu kanitladi. Turkiye?nin ev sahipligi sayesinde, bu kiyilardan ayrilanlarin en icten sekilde umit ettikleri seyi yapiyoruz: Geri geliyoruz. Her zaman geri gelecegimiz gibi. Bundan sonra bir anlam ifade edecek en iyi ve tek hediyeyi vermek icin, anmamiz icin. Anzaklarin savasta yaptiklarini aniyoruz. Ve baris zamaninda ulusumuzu sekillendirmek icin yaptiklarini. Burada, bizlere baska bir yeri degil, Avustralya?yi vatan olarak kabul etmeyi ogrettiler. Burada Avustralya?ya ozgu okaliptus yapragi ve akasyanin sekli ve kokusunu ozlediler, gulun ve karaagacin degil."
"Weipa ve Woolloomooloo, Toowoomba ve Swan Hill isimli yerleri hatirladilar. Ya da Albany?den gemileri ayrilirken, bircogunun yasadikca gorebilecegi son Avustralya topragi olan Clarence Dagi'nin goruntusunu. Bu Anzak efsanesidir ve her Avustralyaliya aittir. Kokenleri yalnizca ilk yerlesenlere kadar uzananlarin degil, ayni zamanda benim gibi gocmenlerin ve Avustralya hikayesinin tamamini ozgurce sahiplenenlerin de."
"Savas kahramanliklari, ata topraklarina duyduklari sevginin en derin bir ifadesi olan Avustralya yerlilerinin de. Ve cocuklarina anlatacak bir degil iki kahramanlik hikayesi olan Turk-Avustralyalilarin da. Hepimiz hatirliyoruz, cunku hepimiz Anzaklarin bizim icin kazandiklari ozgurlugu yasiyoruz. Buraya deneyimsiz ve yabanci olarak gelen ve buyuk fedakarliklari ile ?olumsuz bir cesaret aniti insa etmis? olan bu yurttas-askerler. Bugunun sonunda bu safak karanliga donecek. Fakat gunes onlarin cesaretli davranislarinin uzerinde hic bir zaman batmayacak.?
Yeni Zelanda Savas Gazileri Isleri Bakani Nuthan Guy ise Gelibolu?yu yaygin bir sekilde Yeni Zelanda?nin tek kimliginin dogusu ve milliyete dogru giden yolda onemli bir donum noktasi olarak kabul ettiklerini soyledi. Guy, ?Bu mucadelenin insan kaybi ve bati cephesindeki savas kucuk ulkemizde dokunulmamis hicbir topluluk birakmadi. Anilar halen her koyun, ulkenin topraklarinin her bir kosesinde duruyor. Onlarin uzerinde daglanmis adlarinin uzun listeleri bizim genc Yeni Zelanda toplumunun kanli catismadan biraktigi derin yara izlerinin bir kanitidir? dedi.
ATATURK'UN MEKTUBU OKUNDU
Daha sonra Mustafa Kemal Ataturk'un 1934 yilinda Anzak annelerine hitaben yazdigi mektup, Turk subaylari tarafindan Turkce ve Ingilizce olarak okundu. Mektup soyle:
"Uzak memleketin topraklari ustunde kanlarini doken kahramanlar; burada dost bir vatanin topragindasiniz. Huzur ve sukun icinde uyuyunuz. Sizler Mehmetciklerle yan yana, koyun koyunasiniz. Uzak diyarlardan evlatlarini harbe gonderen analar; gozyaslarinizi dindiriniz, evlatlariniz bagrimizdadir. Huzur icindedirler ve huzur icinde rahat rahat uyuyacaklardir. Bu toprakta canlarini verdikten sonra artik bizim evlatlarimiz olmuslardir."
Konusmalarin ardindan anma duasi yaptirildi, ilahiler okundu. Atalari icin dua eden torunlar, duygulu anlar yasadi. Iki dakikalik saygi durusunun ardindan son dua yaptirildi. Ardindan Istiklal Marsi, Avustralya ve Yeni Zelanda ulusal marslari calinarak ulke bayraklari gondere cekildi. Safak ayini, savasa katilan ulke celenklerinin Anzak yazisinin bulundugu kaideye sunulmasiyla sona erdi.
