Türkçe
English
العربية
Español
7 bolgede 70'den fazla ortunme bicimi olsa da hepsinin ortak bir paydasi var: Na mahreme sacinin telini gostermemek! Iste Anadolu'dan basortusu tarzlari...Gata fiyongu dendi, cene altindan baglansin dendi, ignesiz ve bonesiz kullanilsin dendi, babaanneleri gibi ortsunler dendi. Gunumuz basortu baglama bicimini elestirenler en cok da geleneksel Anadolu bicimine uymadigini, babaannelerimizin boyle ortunmedigini ileri surduler ama o bicimi de kimse aciklayamadi. Ornegin babaannesi ortulu olmayip da kendisi ortunmeye karar veren biri kimi ornek alacakti? Bunun cevabi gayet acik olsa da, yasaga kilif arayan ve cozume yanasmayanlar, alternatif tekliflerini bir turlu getiremedi. Biz de onlara kolaylik olsun diye Anadolu'da basini orten kadin avina ciktik. Ama gorduk ki, basortusu baglama sekli Turkiye'de bolgelere gore degil sehirlere hatta koylere gore bile degisiklik gosteriyor. Ancak hepsinin da ortak bir yonu var: Anadolu'nun kadinlarinin buyuk bolumu, yesillik olsun diye degil 'namahrem'e karsi ortunuyor. Bu amacla kimi yemenisiyle bastan ayaga ortunuyor, kimi basinda topuz yapiyor. Iste Edirne'den Ardahan'a; Sinop'tan Osmaniye'ye kadar ulkemizin geleneksel ortunme bicimleri...MARMARA'DA SECENEK COKMarmara Bolgesi'nde kadinlarin ortunme bicimleri degisiklik gosteriyor. Basortusunun yoredeki adi cember. Kadinlar daha cok ceki, cember ve taka kullaniyorlar. Genellikle kirmizi rengin tercih edildigi ceki tulbent, yazma turunde kumastan yapilmis basortusunun fesin alin kismina baglanmasi ve uclarinin fesin icine saklanmasi ile kullanilan bir ortu. Ozel gunlerde cekinin uzerine sayisi maddi duruma bagli olarak altin paralar takiliyor. Bas altinlari; kirmizi kurdele ya da bukulmus ince kumasa aralilarla gecirilen altin liralar fesin alin kismina, ceki uzerine yerlestiriliyor ve arkadan baglaniyor. Gunumuzde ucgen formundaki cekiler kendi etrafinda katlandiktan sonra onde alindan, arka enseye kadar fesin etrafindan dolandirilarak, arkadan capraz olarak geciriliyor ve onde cene altinda baglaniyor.IPEKLI ORTU BOLGENIN VAZGECILMEZICember, pamuk ipligi ile bez ayagi teknigiyle yapilan kare formundaki dokuma parcasi uzerine ipek iplik ile zincir isi teknigiyle islenen bir basortusu cesidi. Genellikle basortusunun merkez kenar ve koselerinde yer alan motifler bitkisel ve geometrik motiflerden olusuyor ve cogunlukla yesil, turuncu ve sari ipek ipliklerle isleniyor. Cember basortusunun kenarlari istege bagli olarak sacak, puskul, firkete oyasi ile susleniyor. Gunumuzde cemberin puskullerinde sim iplik de kullaniliyor. Cember cene altindan dolanarak basin tepesinde baglaniyor. Pamuklu ve ipekli dokumadan uretilen cemberlerin uzeri ipek iplikle isleniyor ve ucgen formda katlanarak iki ucu cene altindan dolandirilarak tepeligin uzerinden baglanarak kullaniliyor.EVLILER VE BEK
