Türkçe
English
العربية
Español
Bilim adamlari tarafindan yurutulen arastirmalar, okyanus ve denizlerin yillik 150 milyon tona ulasan kuresel balik avlanma miktarini karsilayamadigini ve 40 yil sonra bircok balik turunun neslinin tukenmis olacagini ortaya koydu.
Dunyanin baliklari tukenmek uzere. 80 ulkeden 2 bin bilim adami tarafindan 10 yildir surdurulen Census of Marine Life (COML, Deniz Canlilari Sayimi) arastirmasina gore buyuk baliklarin yuzde 95?i yok oldu ve bazi balik turleri de yok olma tehlikesiyle karsi karsiya. Bilim adamlarina gore Birlesmis Milletler tarafindan 90 milyon ton olarak aciklanan kuresel balik yakalama oranlari gercekte 150 milyon tona yaklasiyor ve kuresel balikciligin acilen kontrol altina alinmasi gerekiyor. Ingiliz Times gazetesine konusan Kanada British Columbia Universitesi?nden Profesor Daniel Pauly, ?Buyuk baliklarin nufusu son yuzyilda yuzde 95 oraninda azaldi ve bu yuzyilin ortasina geldigimizde ton baligindan morina baligina kadar bircok tur yok olabilir? dedi. New York Universitesi?nden Profesor Callum Roberts ise ?Balinalarla baslayarak tum deniz hayvanlarini yok ediyoruz. Sonunda denizden yiyecegimiz tek sey denizanalari ve algler olacak? dedi. Iste rapordan onemli noktalar:
- 15 yildir balik turlerinin populasyonunu inceleyen Pauly, bircok kopek baligi turunun dogal nufuslarindan yuzde 5 dusuk oldugunu iddia ediyor.
- En cok tercih edilen ticari baliklar morina, ton, mezgit, dil ve barlam baliklari o kadar cok avlaniyor ki, yuzyilin ortasinda nesilleri tamamen tukenmis olabilir.
- Baliklar ve diger tum deniz canlilari icin gida saglayan ?fitoplankton? isimli kucuk yesil bitkiler uzerine yurutulen calismalara gore dunyadaki balik tuketimini karsilayabilmek icin fitoplankton miktarinin yuzde 35 artmasi gerekiyor.
- 1950?lilerde kuresel balik tuketimi 35 milyon ton olarak hesaplaniyordu. 1800?lerde bu oran 10 milyon tonlardaydi. Gunumuzde ise bu miktar 150 milyon tona cikti.
?Balik stogu tahminleri yapilmali?
Prof. Dr. Sedat Vahdet YERLI (Hacettepe Universitesi Fen Fakultesi-Biyoloji Bolumu): Gelecegi planlanmamis uretimin her zaman risk doguracagini gormemiz lazim. Balik sayisinin azalmasinda dogal kosullarin degismesi ve insan faaliyetlerinin etkisi var. Insan faaliyetleri derken de asiri avlanmayi kastediyoruz. Hicbir bolge ayirt etmeden planlamalar yaparak uygun ekolojik ortamlarda, surdurulebilir senaryolar neticesinde balik uretimi yapilmalidir. Her dogal ortamin canlilik miktari ile uretebilecegi balik miktari bellidir. Kendi halindeki balik populasyonlarinda avlanma amacli alanlar olusturulursa riskler dogar. Balik stogu tahminlerinin yapilmasi ve dogal kaynaklarin bilincli tuketilmesi saglanmalidir. Stoklarin elverdigi olcude dogru kararlar alinirsa surdurulebilir balik uretimi gerceklestirilir. Canlilarin bir sonraki kusagi olusturmasi zaman aliyor. Avcilik kurallarini koyar ve uygun boyda av yaparsaniz nesil kendini toparlar. Balik soyunun buyuk oranda tukenecegi tahmini pek sasirtici degil. Baliklarimizi korumak hepimizin gorevi.Habervakti
