Avrupa Parlamentosu'ndan demokrasi ayari

    Avrupa Parlamentosu, Turkiye Raportoru Ria Oomen-Ruijten'in kaleme aldigi raporu onayladi. Hollandali Hiristiyan Demokrat Ria Oomen-Ruijten tarafindan kaleme alinan Avrupa Parlamentosu (AP) Turkiye Raporu'ndan 'ordunun laik butunlugu' ifadesi cikarildi. Dun Genel Kurul'da oylanarak kabul edilen raporun en tartismali cumlelerinden olan "ordunun laik butunlugune" atif yapan cumle hem Turkiye'nin hem de AB Komisyonu'nun tepkisini cekmisti. Oomen-Ruijten dun yaptigi aciklamada cumlenin yanlis anlamlara cok acik oldugunu, dindarlarin orduya giremeyecegi gibi algilamalara yol acabilecegi icin atfi kaldirdiklarini vurguladi. Oomen-Ruijten laik bir kurum olan AP'de milletvekili oldugunu ama kendisinin Katolik olduguna dikkat cekti. AB Genisleme Komiseri Fule, dun AP genel kurulunda yaptigi konusmada, rapor taslaginda Turk Silahli Kuvvetleri'nin "laik butunlugune" vurgu yapan paragrafin yanlis anlamalara izin vermemek icin degistirilmesini istemisti. AP raporu yeni anayasa cagrisi yaparken, ozelde basin ve ifade hurriyeti genelde temel hak ve hurriyetler konusunda Turkiye'ye sert elestiriler yoneltti. Anayasa paragrafina yapilan atifla etnik kimlikler tek tek sayilarak (Kurt, Laz, Cerkez, Roman, Alevi, Suryani, Arap, Yunan, Ermeni, Yahudi) anayasal teminat altina alinmasi talep edilirken, yeni anayasada anadil haklarinin korunmasi talep edildi. Asker-sivil iliskilerindeki ilkeli durusunu surduren AP ordunun sivil idare tarafindan denetlenmesine yonelik atilan adimlardan duyulan memnuniyeti dile getirirken 3 somut talep gundeme getirdi. Bunlar "askeri harcamalarin Sayistay'in tam denetimine acilmasi, jandarma ve askeri kuvvetlerin sivil yargi denetimine tabi tutulmasi ve jandarmanin ombudsman'in denetimi altina sokulmasi" olarak siralandi. Raporun en fazla tenkit ettigi alan ise basin hurriyeti. Ahmet Sik, Nedim Sener, Muhammet Sait Cakir ve Coskun Musluk'un serbest birakilmasini memnuniyetle karsilayan AP, basin ve ifade hurriyetinin Avrupali degerlerin merkezinde yer aldigini ve gercek demokratik, hur ve cogulcu bir toplumun ancak bu degerler uzerine insa edilebilecegine isaret ediyor. Internet kisitlamalarini da gundeme getiren rapor ozellikle Terorle Mucadele (TMK) ve Turk Ceza kanunlarini elestiriyor. TMK'da teror taniminin cok genis tutulduguna isaret eden rapor mezkur kanunun bir an evvel tadil edilmesi cagrisi yapiyor. Raporun bir diger tartismali bolumu olan darbe davalarinda "delillerin tutarsiz oldugu iddialari" gundeme getiriliyor ve AB Komisyonu'na davalari daha yakindan takip etmesi icin cagri yapiliyor. Avrupa Insan Haklari Mahkemesi'nin Turk uyesi Isil Karakas, AP'nin "delil" atfinin siyasi oldugunu ve AIHM'nin Ozkan ve Bektas ara kararlarinda yeteri kadar delil bulunduguna hukmettigini kaydetmisti. AP-Turkiye KPK Esbaskani Helene Flautre de onceki gunku aciklamasinda AP'nin kendisini mahkeme yerine koymamasi gerektigi uyarisi yapmisti. CHP lideri Kemal Kilicdaroglu'yla ilgili hazirlanan fezlekeyi tenkit eden rapor, ogrenci gosterilerinde tutuklanan talebelerin serbest birakilmasini memnuniyetle karsiliyor.'Yeni anayasa elzem'Baglayici niteligi olmayan AP raporunda, yeni anayasa cagrisi guclendirilirken Turkiye'den bu surecte tum etnik gruplarin tanimasi ve anadil haklarini guvence altina almasi talep edildi. Raporda Turkiye'ye "gercek anayasal reform icin yakalanan bu emsalsiz firsati kacirmamasi'' cagrisi yapilarak yeni anayasanin demokrasiyi, hukukun ustunlugunu, temel hak ve ozgurlukleri, cogulculugu, kapsayiciligi, iyi yonetimi, seffafligi ve Turk toplumunun birligini guclendirecek sekilde kaleme alinmasi ve Avrupa Insan Haklari Sozlesmesi'yle tam uyumlu olmasi istendi. Raporda, butun siyasi partiler ve ilgili aktorlere yeni anayasa muzakerelerinde muspet ve yapici tutum takinmalari cagrisi yapildi. AP raporunda yeni anayasanin Turkiye'deki tum fert ve gruplarin haklarini teminat altina almasi, gucler ayriligina ve yarginin bagimsizlik ve tarafsizligina guvence getirmesi, ordu uzerinde tam sivil kontrolu garanti altina almasi ve kapsayici Turk vatandasligini tesvik etmesi geregi vurgulandi.Zaman'a yapilan saldirilara kinamaRaporda PKK'nin Avrupa'da Zaman burolarina yonelik saldirilari da kinandi. Sosyalistlerin son dakikada verdigi teklifle onergedeki 'Zaman' ifadesi 'Turk gazetesi' olarak degistirildi. Kabul edilen onergede "Avrupa'daki Turk gazete ofislerine yapilan saldirilari siddetle kinar ve saldirilarla ilgili esgudumlu bir sorusturma cagrisi yapar." denildi. Onergenin sahibi Liberal Grup Baskan Yardimcisi Alexander Lambsdorff, saldirilarin sadece Zaman gazetesine yapildigini, mezkur gazetenin Paris, Koln, Zurih, Londra ve Rotterdam'daki ofislerine saldirilar duzenlendigini vurguladi. Lambsdorff, yine de basin hurriyetinin temel gaye oldugunun altini cizen onergeye destek vereceklerini kaydetti. Lambsdorff, kinamanin Zaman'a yapilan saldirilarla ilgili oldugunun net olmasi icin bu konusmayi yaptigini, konusmanin da Parlamento zabitlarina gectigini vurguladi. Lambsdorff'un onergesinde hem Zaman gazetesi hem de saldirilarin PKK tarafindan yapildigi iddialari bulunuyordu. Sosyalist Grup'tan Hollandali Emine Bozkurt da dunku aciklamasinda, AB'nin Turkiye'ye basin ozgurlugu cagrisinda bulunurken Avrupa'daki Turk medya kuruluslarina yonelik saldirilari da ciddiyetle sorusturmasi gerektigini dile getirmisti. Zaman