Arap dunyasinda siyasi akil cagi

Kahire?de sevincli bir gece. Canli canli taniklik etmek, bir Misirli, bir Arap olmak ne bahtiyarlik! Tahrir Meydaninda ?Misir Ozgur? ?Biz kazandik? sloganlarini atiyorlar. Diger reformlar olmadan, sadece Mubarek rejiminin gitmesi bile (devlet hazinesinden 40 milyar dolarlik bir yukun kalkmasi demek bu) bolgede ve Misir?da buyuk bir siyasi zafer olarak tecrube edilecektir. Devreye yeni gucler sokacaktir. Tunus?da oldugu gibi kitle hareketlerinin mucizelerine ve buyuk siyasi halk bilinclenmesine taniklik eden bir halkin yenilmesi kolay olmayacaktir Oyle gorunse de, Arap tarihi statik degildir. Sekuler Arap milliyetciliginin yenilgisine isaret eden 1967 Israil zaferinden sonra buyuk Arap sairlerinden Nizar Kabbani sunlari yazmisti: Arap cocuklar Gelecegin bugday kulaklari Zincirlerimizi sizler kiracaksiniz Kafalarimizdaki afyonlari Ve yanilsamalari Sizler oldureceksiniz! Arap cocuklari Bogulmus neslimizin hikayelerine Pek de kulak vermeyin Umutsuz bir vakayiz Tipki bir karpuz kabugu kadar Kulak vermeyin bize Taklit etmeyin, Kabul etmeyin bizi, fikirlerimizi Basegmis ve duzenbaz bir milletiz Arap cocuklari Bahar yagmurlari Gelecegin bugday kulaklari Yenilgiyi yok edecek olanlar Sizlersiniz! Kabbani?nin kehanetinin yerine gelmis oldugunu gormek ne mutluluk verici. Kitlesel karsi cikislarin yeni dalgasi Arap dunyasinda milliyetci partilerin olmadigi bir doneme denk geliyor. Ve bu da taktikleri belirledi: Otoriteye dogrudan meydan okuyan sembolik alanlardaki muazzam kalabalik eylemler; deyis yerindeyse, gucumuzu gosterdigimiz, ama orgutlu ya da hazir olmadigimiz icin test etmek gibi bir amac da gutmedigimiz, ama butun dunyanin gozlerinin bizim ustumuzde oldugunu da unutmadan surdurdugumuz gosteriler dalgasi. Kuresel kamuoyu fikrine bu baglilik harekete gecirici oldugu kadar zayifligin da bir isareti. Obama ve Pentagon yuksek bedeline ragmen Misir ordusuna meydani temizleme emri verseydi generaller muhtemelen emirlere uyarlardi ama bu Obama icin degilse de kendileri icin riskli bir operasyon olurdu. Ancak bu durum cogunun akrabalari, aileleri meydanlarda gosterilere katilan ve kitlelerin dogru tarafta oldugunu bilen ve hisseden siradan askerler ve ust duzey askeri yetkililer arasinda ayrim yaratirdi. Bu ne Washington?un ne de soguk hesaplarin partisi Musluman Kardesligi?nin istedigi bir devrimci halk ayaklanmasi anlamina gelirdi. Mevcut diktatorden kurtulmak icin halkin gucunun gosterilmesi yeterliydi. O sadece ABD onu gorevden almaya karar verdiginde giderdi. Uzun bir surelik sallantilardan sonra ABD de bu karari verdi. Aslinda hicbir ciddi alternatifleri de yoktu. Ancak zafer sonsuz cesaretleri ve fedalariyla tum bu olanlari mumkun kilan Misir halkina aittir. Ve bu yuzden Mubarek ve onun yasli hizmetkarinin sonu kotu oldu. Iki hafta once guvenlik capulcularini saliveren Baskan Yardimcisi Suleyman?in gostericileri meydan cikarmadaki basarisizligi tabuta bir civi daha cakti. Misir kitlelerinin greve cikan iscilerle, sokaklarda gosteri yapan yargiclarla birlikte yukselen dalgasi ve gelecek hafta daha fazla sayida bir kitlenin toplanacagi beklentisi, Washington?in Mubarek?te ve saksakcilarinda direnmesini imkansiz kildi. Hillary Clinton?un sadik bir dost olarak, ?aileden biri olarak?, tanimladigi adam dokuldu. ABD kayiplarina son vermek istedi ve ordu mudahalesini gundeme getirdi. Bati?nin yasli bir favori adami olan Suleyman ?duzenli gecise? onculuk etmesi icin Washington tarafindan secilip AB tarafindan da onaylandi. Suleyman halkin gozunde sadece emirler verip surece katilan biri degil, her zaman gaddar ve curumus bir iskenceci olarak goruldu. Bir Wikileaks belgesinde eski bir ABD elcisi onu ?tatsizliga dayanamayan? biri olmadigi seklinde aniyordu. Yeni baskan yardimcisi gectigimiz Sali eylemci kalabaliklara gonullu olarak gitmemeleri durumunda ordunun hazir bekledigi uyarisinda bulunuyordu: eldeki tek secenek olarak darbe kalmisti. Siyasi aklin cagi Arap dunyasina geri donuyor. Halk surulmekten ve dolandirilmaktan bikti. Bu surecte Urdun, Cezayir ve Yemen?de siyasi atmosfer isiniyor.*Tarik Ali?nin12 Subat?da Guardian?da yayinlanan yazisini Ingilizce orjinalinden cevirdik. EthaTimeturk