Arap Bahari'ni buyuk artci soklar bekliyor

Tarihi bir degisim surecinden gecen Ortadogu'nun, 2011'de oldugu gibi bu yil da dunya gundemini isgal eden bolgelerin basinda gelmesi bekleniyor. Dokunulamaz zannedilen bazi rejimlerin devrilmesiyle buyuk bir deprem yasayan Ortadogu'da cok guclu artci soklar, hatta yeni depremlerin olmasi kuvvetle muhtemel. Diktatorlerin koltuklarini kaybettigi Kuzey Afrika ulkeleri Misir, Tunus ve Libya'nin yeni yil boyunca da demokrasiye gecis surecinin sikintilarini fazlasiyla hissetmesi bekleniyor. Misir ve Tunus'ta kurucu meclis secimleri yapilirken, iktidara gelen ya da gelecek olan dini referansli partilerin ozellikle Bati'nin yakindan takip ettigi konularda nasil bir politika izleyecekleri yakindan izleniyor. Her iki ulkede de kurucu meclisler yil icinde yeni anayasayi hazirlayacak. Anayasalardan sonra Misir'da haziran ayinda, Tunus'ta da yil icinde cumhurbaskanligi secimlerinin yapilmasi planlaniyor. Cok kanli catismalara sahne olan Libya'da ise oncelik silahli gruplarin kontrol altina alinmasina verilecek. Taninmis hicbir siyasi parti ya da onemli bir siyasi figurun olmadigi ulkede haziran ayinda yapilmasi planlanan parlamento secimleri ile ilgili olarak ise pek cok soru isareti bulunuyor. Arap Yarimadasi'nin gozu Iran, kulagi Yemen'de Devrim firtinasini verdigi birtakim siyasi tavizlerle simdilik gecistirmeyi basaran Fas'ta da zaman zaman duzenlenen gosterilerin buyuyebilecegi yorumlari yapiliyor. Muazzam dogalgaz kaynaklarindan elde ettigi paralarin bir kismini halka dagitarak devrimi geciktiren diger Kuzey Afrika ulkesi Cezayir'in ise bu durumu daha ne kadar muhafaza edecegi bilinmiyor. Mart ayinda yapilacak olan parlamento secimlerinin gidisati, rejimin demokrasiye ne kadar izin verecegi konusunda da onemli bir olcu olacak. Bolgede yeniden sekillenen guc dengeleri icin kilit konumda bulunan Suriye'de tum dunya Bessar Esed rejiminin yil icinde devrilip devrilmeyecegine odaklanacak. Gittikce kan kaybetmesine ragmen rejimin daha da sertlesecegine kesin gozuyle bakiliyor. Subat ayinda yapilacagi duyurulan parlamento secimlerinin ise tipki gectigimiz aralikta yapilan yerel secimler gibi goz boyamadan ote bir anlam ifade etmesi beklenmiyor. Suriye ile birlikte bolgenin yeniden sekillenen denkleminde onemli bir aktor olmaya baslayan Nuri el Maliki yonetimindeki Irak'in ise bahar yasayan bolgenin kisi olmasindan korkuluyor. Maliki'nin izledigi Saddam benzeri politikalarin ulkeyi parcalamasindan endise ediliyor. Devrimin Bahreyn'le yokladigi, Yemen'le sert bir mesaj verdigi Arap Yarimadasi'nda ise Iran'la yasanan guc mucadelesini bahane ederek bolgeye yerlesen ABD'nin bizzat rejimlerin yaninda yer alarak sureci engellemeye calisacagi belirtiliyor. Suudi Arabistan'dan Kuveyt'e, Bahreyn'den Umman'a 6 Korfez ulkesinin de en yumusak karnini Sii nufus olusturuyor. Gectigimiz yil Suudi Arabistan'da gosteri duzenleyen Siiler, rejimin gozdagindan sonra simdilik sakin gorunuyor. Ancak kucuk bir kivilcim ya da Suudi kraliyet ailesi uyeleri arasinda yasanacak bir guc mucadelesi, ulkede tum taslarin yerinden oynamasina sebep olabilir. Yemen ise artik Ali Abdullah Salih'in gorevini birakmasini bekliyor. Ocak ayinda beklenen bu gelismeden bir ay sonra cumhurbaskanligi secimleri yapilacak. Katar ve Birlesik Arap Emirlikleri, simdilik herhangi bir risk tasimazken, Bahreyn, Kuveyt ve Umman ise agabey konumundaki Suudi Arabistan'in cikabilecek gosterileri hemen bastirabilecek potansiyeline guveniyor. Mart ayinda yapilacak parlamento secimleri oncesi yeni ic gerginliklerin yasanmasi beklenen Iran ise komsulari ya da ABD ile girisecegi asker