Türkçe
English
العربية
Español
Muammer Kaddafi için siyasi partiler, Batılıların gereksiz bir buluşuydu. Kaddafi, kendisinin kaleme aldığı Yeşil Kitabında siyasi partilere katılanların ülkeye ihanet etmiş olacağını belirtiyor. O nedenle de yaklaşık 40 yıllık iktidarında ülkede ne bir parlamento kurulmasına ne de bir anayasa hazırlanmasına izin verdi. Hatta siyasi partiye üye olanlar, cezası ölüme varan yaptırımlarla karşılaşıyorlardı.
Kaddafi’nin ölümünden yaklaşık 9 ay sonra Libya bambaşka bir seçim sınavıyla karşı karşıya. Libyalı seçmenler 7 Temmuz cumartesi günü seçim sandıklarına gittiklerinde 370 farklı listeden, 3800’den fazla aday ve 140 siyasi parti arasında bir seçim yapmak durumunda. Bu Libya için tarihi bir gün: Zira ülkede yaklaşık yüz yıldır ilk kez gerçek bir seçim yapılıyor. 2 milyon 800 bin kayıtlı seçmenin çoğunun hayatındaki ilk seçimleri.
Libya’nın yeni yönetim, tamamen sıfırdan kuruluyor ve birçok aşamadan oluşan uzun vadeli bir süreç. Zira ülkede hemen parlamento seçimleri yapılmıyor, öncelikle 200 kişiden oluşan yasa koyucu bir topluluk seçiliyor. Bu üyeler de anayasa taslağının oluşturulması için kendi aralarında bir uzmanlar komisyonu seçecek. Ancak hazırlanan anayasa taslağı sonra tekrar halkın oyuna sunulacak.
Başkent Trablus'un en işlek caddelerinde, küçük siyasi oluşumların, büyük siyasi partilerin ve bağımsız adayların seçim afişleri yer alıyor.
Yöneticiler ve halk, seçim propaganda süresinin yetersiz olduğunu ve partilerin kendilerini yeteri kadar tanıtamadıklarını söyleseler de Libya, uzun bir diktatörlük döneminden sonra ilk demokratik seçimlere tanıklık ediyor.
Büyük köprülerin üzerinde, ana caddelerde, meydanlarda ve araçlarda yer alan seçim afişleri, özgürlük havasının işareti olarak nitelendiriliyor.
GÖSTERİ DÜZENLENDİ
Bu arada yarın yapılacak Kurucu Meclis Seçimleri öncesinde Kaddafi rejimine karşı ayaklanmanın merkezi olan Bingazi'de "federasyon" talep ederek seçimlerin adil bir sistem kurulduktan sonra yapılmasını isteyenler ile karşıtları ayrı ayrı gösteri düzenledi.
Bingazi'nin Davvar en-Nehr Meydanı'nda toplanan yüzlerce kişi, federasyon istediklerini belirterek, seçmen kartlarını temsili sandıklara attılar. Seçimlere katılmayacaklarını ifade eden protestocular, Libya'nın, eski anayasasında olduğu gibi federatif bir yapı ile yönetilmesi gerektiğini savundu.
Federasyonun, "ayrılık" anlamına gelmediğini savunan göstericiler, AA muhabirine yaptıkları açıklamada, "Hakkımızı sonuna kadar savunacağız. Federal bir yönetim bizim hakkımız. Bu ayrılık değil aksine Libya'nın güçlenmesi ve adil ekonomik dağılım için bir şanstır" diye konuştu.
Federalizm karşıtı gösteriler ise Tahrir Meydanı ve Tibesti Otel önünde yapıldı. Göstericiler, seçimlerin normal zamanda yapılması gerektiğini ifade ederek, federasyon isteyen grupları "ayrımcılıkla" suçladı.
Tahrir Meydanı'nda toplanan gruplar ise "Özgür Libya" sloganları attı. Bingazi'ye çevre bölgelerden takviye edilen askerler de Tahrir Meydanı'nda geçit töreni düzenledi.
Silahlı araçlar konvoy halinde Tahrir Meydanı'ndan geçti. Göstericilerin tezahüratları arasında konvoy halinde meydandan geçen askerlerin, seçimler için güvenliği sağlamak üzere Bingazi kent merkezine geldikleri bildirildi.
HELİKOPTERE SALDIRI: 1 ÖLÜ
Öte yandan seçim malzemeleri taşıyan bir helikoptere Libya'nın Bingazi kenti yakınında silahlı kişilerce ateş açılması sonucu 1 kişi öldü.
Ulusal Geçiş Konseyi Sözcüsü Salih Darhub, helikoptere Bingazi yakınındaki Benina Havaalanı'nın üzerinde uçtuğu sırada ateş açıldığını söyledi.
"Devrim düşmanları" olarak nitelediği kişilerce açılan ateş sonucu mecburi iniş yapan helikopterin mürettebatına bir şey olmadığını belirten Darbub, ancak helikopterde bulunan bir seçim komisyonu görevlisinin saldırıda hayatını kaybettiğini belirtti.
İLK ÖNCE ANAYASA
Libya halkı, 7 Temmuz'da düzenlenecek seçimlerde,14 ay görev yapacak 200 sandalyeli Kurucu Meclis'i belirleyecek.
Kurucu Meclis, 120'si bağımsız, 80'i parti listelerinden seçilen 200 vekilden oluşacak.
İlk oturumunda başkanını belirleyecek olan meclis, bir ay içinde başbakan ve Anayasa Komisyonu'nu seçecek. Anayasa Komisyonu'nun 120 gün içinde anayasayı hazırlaması öngörülüyor.
BÖLGELERE AYRILAN KOLTUK SAYILARI
Trablus, Barka ve Fizan olmak üzere üç bölgeden oluşan Libya'da gerçekleştirilecek seçimle belirlenecek Geçiş Meclisi'nde ülkenin batısındaki Trablus'a 100 sandalye ayrılırken, ülkenin doğusunda Bingazi'nin de yer aldığı Barka bölgesine 60 sandalyelik kontenjan verildi. 40 sandalye ise gündeydeki Fizan bölgesi için ayrıldı.
Ulusal Geçiş Konseyi, sandalye dağılımının demografik gerçekler ışığında belirlendiğini belirtiyor. Barka bölgesindeki bazı gruplar, sandalye dağılımını adaletsiz bularak, seçimin yapılmasına şiddetle karşı çıkıyor. Libya petrolünün 5'te 4'ünün çıkarıldığı bölgede, bütün petrol kârının Trablus'a akacağı endişesi var.
PARTİLER ve ADAYLAR
Libyalı seçmenler cumartesi günü seçim sandıklarına gittiklerinde 370 farklı listeden, 3800’den fazla aday ve 140 siyasi parti arasında bir seçim yapmak durumunda kalacak.
EN GÜÇLÜ PARTİ
Uzmanların görüşüne göre, halkın seçimlerde vereceği oyu, partilerin siyasi programları değil adayların kökeni, hangi aşiret ve bölgeden geldiği belirleyecek. Zira ülkede hâlihazırda yaşanan çatışmalar da siyasi partiler arasında değil, rakip kent ve bölgeler arasında oluyor.
Uzmanlar, seçimlerin planlanan şekilde yürüdüğünde seçilenler arasında Tunus ve Mısır’daki gibi politik görüş açısından birbirinden keskin bir biçimde ayrılan gruplar bulunmayacağını belirtiyor. En güçlü partinin Adalet ve Kalkınma Partisi olduğu belirtiliyor.
AKP: SERBEST PAZAR EKONOMİSİNİ DESTEKLİYORUZ
Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Muhammed Savan, basına yaptığı açıklamada, partisinin İslami eğilimli ulusal bir parti olduğunu belirterek, İslami temelde sivil bir devlet, hukukun üstün olduğu bir Libya, demokratik bir ülke, özgürlükleri ve hakları koruma altına alan bir anayasa, rekabete açık serbest pazar ekonomisi istediklerini söyledi.
Savan, Müslüman Kardeşler Hareketi'nin teşebbüsü ile kurulmuş bir parti olduklarını belirterek, "Partimiz, İslami eğilimli ulusal bir partidir" dedi.
"Partisinin ılımlı İslamı ve Müslüman Kardeşler Haraketi'ni esas alması"na karşılık, yapı, yönetim ve mali açılardan bağımsız olduğunu belirten Savan, tüm Libya'yı kucaklayan bir parti olmak istediklerini ifade etti.
EL-VATAN PARTİSİ
Libya'daki bir diğer önemli parti ise El-Vatan Partisi.
Parti yöneticisi Abdulhakim Bilhac, El-Vatan Partisi'nin, Libya halkının 40 sene boyunca verdiği mücadelenin ürünü, İslami eğilimli bir parti olduğunu söyledi.
Bilhac, partisinin yönetim anlayışı hakkında ise şunları kaydetti:
"İslami kimliğimize vurgu yapan bir parti olarak, Ulusal Meclis;in kuruluşunda yer almak istiyoruz. Katılımcı demokrasinin olduğu, dünya görüşü, ırkı, kabilesi ne olursa olsun bütün Libyalıların garanti altına alındığı, kadın, erkek, Arap, Amazika, Tubavi, herkesin Libya;nın yeniden inşasına katkı sunduğu bir ülke hayal ediyoruz." diye konuştu.
Libya'nın öne çıkan din adamlarından Ali Salabi'nin desteklediği el-Vatan partisinin şu ana kadar bir genel başkanı bulunmasa da eski Trablus Askeri Konseyi Başkanı Abdulhakim Bilhac, partinin öne çıkan mensupları arasında kabul ediliyor.
DEMOKRAT PARTİ
Demokratik Parti (Libya), Libya'da İç Savaşı sırasında kurulmuş seküler görüşü taşıyan siyasi parti. Partiyi devrimi örgütleyen Libya Özgürlük ve Demokrasi Cephesi kurdu. Çeşitli kesimlerin ''Federalizm'' taleplerini şiddetle reddeden göstericiler, Libya'nın birlik ve bütünlüğüne vurgu yaptı.
Kaddafi’nin ölümünden yaklaşık 9 ay sonra Libya bambaşka bir seçim sınavıyla karşı karşıya. Libyalı seçmenler 7 Temmuz cumartesi günü seçim sandıklarına gittiklerinde 370 farklı listeden, 3800’den fazla aday ve 140 siyasi parti arasında bir seçim yapmak durumunda. Bu Libya için tarihi bir gün: Zira ülkede yaklaşık yüz yıldır ilk kez gerçek bir seçim yapılıyor. 2 milyon 800 bin kayıtlı seçmenin çoğunun hayatındaki ilk seçimleri.
Libya’nın yeni yönetim, tamamen sıfırdan kuruluyor ve birçok aşamadan oluşan uzun vadeli bir süreç. Zira ülkede hemen parlamento seçimleri yapılmıyor, öncelikle 200 kişiden oluşan yasa koyucu bir topluluk seçiliyor. Bu üyeler de anayasa taslağının oluşturulması için kendi aralarında bir uzmanlar komisyonu seçecek. Ancak hazırlanan anayasa taslağı sonra tekrar halkın oyuna sunulacak.
Başkent Trablus'un en işlek caddelerinde, küçük siyasi oluşumların, büyük siyasi partilerin ve bağımsız adayların seçim afişleri yer alıyor.
Yöneticiler ve halk, seçim propaganda süresinin yetersiz olduğunu ve partilerin kendilerini yeteri kadar tanıtamadıklarını söyleseler de Libya, uzun bir diktatörlük döneminden sonra ilk demokratik seçimlere tanıklık ediyor.
Büyük köprülerin üzerinde, ana caddelerde, meydanlarda ve araçlarda yer alan seçim afişleri, özgürlük havasının işareti olarak nitelendiriliyor.
GÖSTERİ DÜZENLENDİ
Bu arada yarın yapılacak Kurucu Meclis Seçimleri öncesinde Kaddafi rejimine karşı ayaklanmanın merkezi olan Bingazi'de "federasyon" talep ederek seçimlerin adil bir sistem kurulduktan sonra yapılmasını isteyenler ile karşıtları ayrı ayrı gösteri düzenledi.
Bingazi'nin Davvar en-Nehr Meydanı'nda toplanan yüzlerce kişi, federasyon istediklerini belirterek, seçmen kartlarını temsili sandıklara attılar. Seçimlere katılmayacaklarını ifade eden protestocular, Libya'nın, eski anayasasında olduğu gibi federatif bir yapı ile yönetilmesi gerektiğini savundu.
Federasyonun, "ayrılık" anlamına gelmediğini savunan göstericiler, AA muhabirine yaptıkları açıklamada, "Hakkımızı sonuna kadar savunacağız. Federal bir yönetim bizim hakkımız. Bu ayrılık değil aksine Libya'nın güçlenmesi ve adil ekonomik dağılım için bir şanstır" diye konuştu.
Federalizm karşıtı gösteriler ise Tahrir Meydanı ve Tibesti Otel önünde yapıldı. Göstericiler, seçimlerin normal zamanda yapılması gerektiğini ifade ederek, federasyon isteyen grupları "ayrımcılıkla" suçladı.
Tahrir Meydanı'nda toplanan gruplar ise "Özgür Libya" sloganları attı. Bingazi'ye çevre bölgelerden takviye edilen askerler de Tahrir Meydanı'nda geçit töreni düzenledi.
Silahlı araçlar konvoy halinde Tahrir Meydanı'ndan geçti. Göstericilerin tezahüratları arasında konvoy halinde meydandan geçen askerlerin, seçimler için güvenliği sağlamak üzere Bingazi kent merkezine geldikleri bildirildi.
HELİKOPTERE SALDIRI: 1 ÖLÜ
Öte yandan seçim malzemeleri taşıyan bir helikoptere Libya'nın Bingazi kenti yakınında silahlı kişilerce ateş açılması sonucu 1 kişi öldü.
Ulusal Geçiş Konseyi Sözcüsü Salih Darhub, helikoptere Bingazi yakınındaki Benina Havaalanı'nın üzerinde uçtuğu sırada ateş açıldığını söyledi.
"Devrim düşmanları" olarak nitelediği kişilerce açılan ateş sonucu mecburi iniş yapan helikopterin mürettebatına bir şey olmadığını belirten Darbub, ancak helikopterde bulunan bir seçim komisyonu görevlisinin saldırıda hayatını kaybettiğini belirtti.
İLK ÖNCE ANAYASA
Libya halkı, 7 Temmuz'da düzenlenecek seçimlerde,14 ay görev yapacak 200 sandalyeli Kurucu Meclis'i belirleyecek.
Kurucu Meclis, 120'si bağımsız, 80'i parti listelerinden seçilen 200 vekilden oluşacak.
İlk oturumunda başkanını belirleyecek olan meclis, bir ay içinde başbakan ve Anayasa Komisyonu'nu seçecek. Anayasa Komisyonu'nun 120 gün içinde anayasayı hazırlaması öngörülüyor.
BÖLGELERE AYRILAN KOLTUK SAYILARI
Trablus, Barka ve Fizan olmak üzere üç bölgeden oluşan Libya'da gerçekleştirilecek seçimle belirlenecek Geçiş Meclisi'nde ülkenin batısındaki Trablus'a 100 sandalye ayrılırken, ülkenin doğusunda Bingazi'nin de yer aldığı Barka bölgesine 60 sandalyelik kontenjan verildi. 40 sandalye ise gündeydeki Fizan bölgesi için ayrıldı.
Ulusal Geçiş Konseyi, sandalye dağılımının demografik gerçekler ışığında belirlendiğini belirtiyor. Barka bölgesindeki bazı gruplar, sandalye dağılımını adaletsiz bularak, seçimin yapılmasına şiddetle karşı çıkıyor. Libya petrolünün 5'te 4'ünün çıkarıldığı bölgede, bütün petrol kârının Trablus'a akacağı endişesi var.
PARTİLER ve ADAYLAR
Libyalı seçmenler cumartesi günü seçim sandıklarına gittiklerinde 370 farklı listeden, 3800’den fazla aday ve 140 siyasi parti arasında bir seçim yapmak durumunda kalacak.
EN GÜÇLÜ PARTİ
Uzmanların görüşüne göre, halkın seçimlerde vereceği oyu, partilerin siyasi programları değil adayların kökeni, hangi aşiret ve bölgeden geldiği belirleyecek. Zira ülkede hâlihazırda yaşanan çatışmalar da siyasi partiler arasında değil, rakip kent ve bölgeler arasında oluyor.
Uzmanlar, seçimlerin planlanan şekilde yürüdüğünde seçilenler arasında Tunus ve Mısır’daki gibi politik görüş açısından birbirinden keskin bir biçimde ayrılan gruplar bulunmayacağını belirtiyor. En güçlü partinin Adalet ve Kalkınma Partisi olduğu belirtiliyor.
AKP: SERBEST PAZAR EKONOMİSİNİ DESTEKLİYORUZ
Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Muhammed Savan, basına yaptığı açıklamada, partisinin İslami eğilimli ulusal bir parti olduğunu belirterek, İslami temelde sivil bir devlet, hukukun üstün olduğu bir Libya, demokratik bir ülke, özgürlükleri ve hakları koruma altına alan bir anayasa, rekabete açık serbest pazar ekonomisi istediklerini söyledi.
Savan, Müslüman Kardeşler Hareketi'nin teşebbüsü ile kurulmuş bir parti olduklarını belirterek, "Partimiz, İslami eğilimli ulusal bir partidir" dedi.
"Partisinin ılımlı İslamı ve Müslüman Kardeşler Haraketi'ni esas alması"na karşılık, yapı, yönetim ve mali açılardan bağımsız olduğunu belirten Savan, tüm Libya'yı kucaklayan bir parti olmak istediklerini ifade etti.
EL-VATAN PARTİSİ
Libya'daki bir diğer önemli parti ise El-Vatan Partisi.
Parti yöneticisi Abdulhakim Bilhac, El-Vatan Partisi'nin, Libya halkının 40 sene boyunca verdiği mücadelenin ürünü, İslami eğilimli bir parti olduğunu söyledi.
Bilhac, partisinin yönetim anlayışı hakkında ise şunları kaydetti:
"İslami kimliğimize vurgu yapan bir parti olarak, Ulusal Meclis;in kuruluşunda yer almak istiyoruz. Katılımcı demokrasinin olduğu, dünya görüşü, ırkı, kabilesi ne olursa olsun bütün Libyalıların garanti altına alındığı, kadın, erkek, Arap, Amazika, Tubavi, herkesin Libya;nın yeniden inşasına katkı sunduğu bir ülke hayal ediyoruz." diye konuştu.
Libya'nın öne çıkan din adamlarından Ali Salabi'nin desteklediği el-Vatan partisinin şu ana kadar bir genel başkanı bulunmasa da eski Trablus Askeri Konseyi Başkanı Abdulhakim Bilhac, partinin öne çıkan mensupları arasında kabul ediliyor.
DEMOKRAT PARTİ
Demokratik Parti (Libya), Libya'da İç Savaşı sırasında kurulmuş seküler görüşü taşıyan siyasi parti. Partiyi devrimi örgütleyen Libya Özgürlük ve Demokrasi Cephesi kurdu. Çeşitli kesimlerin ''Federalizm'' taleplerini şiddetle reddeden göstericiler, Libya'nın birlik ve bütünlüğüne vurgu yaptı.
