Türkçe
English
العربية
Español
TIM eski Baskani Oguz Satici ile ortagi Tunc Ozkan, Misir'da Kahire yakinlarinda toplami 350 milyon dolara ulasan sanayi bolgelerinin ilki olan Polaris'in mart ayinda resmi acilisini yapacak. Gelecek hafta icinde ise Suudi Arabistanli ortakla kurulacak Ikinci Polaris'in temelini atacaklar.Son gunlerin en hareketli konusu olan Misir'daki gelismeleri ve olasi sonuclarini konusmak icin gittigim Tunc Ozkan'la Levent'teki ofisinde bulustugumuzda o, televizyonunu acmis, olaylari buyuk bir dikkatle BBC'den izliyordu. Kolay degil. Ortagi TIM eski Baskani Oguz Satici ile birlikte 2007'den bu yana Misir'da 350 milyon dolarlik yatirimla, bu ulkeye en cok para harcayan bir isadamiydi. Bunun yaninda kendisi Dunya Turk Is Konseyi Yonetim Kurulu Uyesi ve Afrika-Ortadogu -Korfez Bolgesi Komite Baskanligini da yurutuyordu.Merak etme doktorOzkan'la Satici, Misir'da Kahire yakinlarinda bu ulkenin ilk ozel Uluslararasi Organize Sanayi Bolgesi olan Polaris'i kurmuslar, projenin devami olarak da ikinci hatta ucuncu asamaya gecmislerdi.
Soguk bir kis gununde atistiran kardan usumus bir halde girdim iki ortagin ofisine. Oguz Satici, "Misir'i en iyi Tunc anlatir, bana musaade" dedi ve topu ortagina atti. Sohbete basladiktan kisa bir sure sonra ise Ozkan'in cep telefonu caldi. Arayan, Kahire'deki kalp doktoru Esam'di. Iki yil once Ozkan, bu ulkede kalp krizi gecirdiginde Doktor Esam, onun tikanan damarlarina stent takmisti. Ozkan, doktorunun, "Ne olacak bizim ulkenin hali?" diye endiseyle sordugu soruya, "Merak etme doktor, Misir'da her sey simdikinden guzel olacak. Bu cumartesi (bugun) Kahire'ye geliyorum. Bolca konusuruz" diyerek onu teselli etti.
Sonra da bu kez benim sorularima muhatap oldu.Gelecek guzel olacakHerkes Misir'dan kacarken, siz neden acele Kahire'ye gidiyorsunuz?Polaris Organize Sanayi Bolgesindeki son hazirliklari tamamlayabilmek icin gidiyorum. Bolgede faaliyetler basladi ama resmi acilis mart ayinda olacak. Ikinci proje olarak Suudi Arabistanli ortagimizla Polaris Zaim'in temelini de gelecek hafta atmayi planliyoruz. Ben, her ayin 20 gununu Misir'da 10 gununu de Istanbul'da geciririm.? Her ayin 20 gunu oradasiniz. Sizce, Baskan Husnu Mubarek neden bu noktaya geldi?30 yillik bir iktidar doneminden sonra tum uzun iktidarlar gibi Mubarek de cok yiprandi. Onun hatalarini soylemek bir yatirimci olarak bana dusmez. Tum yasanan olaylara ragmen Misir'da gercek bir devlet gelenegi var. Yonetenler ve yonetilenler arasinda sorunlar olabilir. Bunlarin gecici oldugunu dusunuyorum. Misir'da gelecek cok daha guzel olacaktir.Sistem calisiyor? Bu iyimserliginizin arkasinda hangi nedenler var?Misir hukumeti, biz yatirimcilar acisindan gerekli tum uluslararasi anlasmalari (arbitraj) imzalamistir. Herhangi bir anlasmazlik halinde tahkime gitme imkani bulunuyor. Ayrica, Turk-Misir hukumetleri arasinda da Serbest Ticaret Anlasmasi ve karsilikli yatirimlarin korunmasi hakkinda anlasmalar vardir. Bugun ya da yarin, bu ulkede yatirim yapacaklarin bence endise duyacaklari bir sey yok. Hukumetler gelir, gecer ama sistem calismaya devam eder. Karisikliklara ragmen devlet yapisi her zaman calisir. Buna inaniyorum.? Mubarek, eylul'de gorevini birakacagini acikladi. Ya, olaylar durmazsa ne olacak?Tablii ki, bu tur gelismeler, yatirimciyi en azindan dusundurur, urkutur. Mubarek'in bu aciklamasi bile islerin yola girecegine dair umut sayilir. Mutlaka, taraflar arasinda bir uzlasma olacaktir. Misir halki, daha cok ozgurluk, adil secimler istiyor. Yoksulluga, yolsuzluklara cozum bekliyor. Yonetimin de bu isteklere olumlu cevap verecegini, reformlara gidecegini dusunuyorum.Cocukluk arkadasligi ortakliga donustu? Oguz Satici ile hangi isleri yapiyorsunuz? Oguz Bey?le 5-6 yasindan bu yana 40 yildir arkadasiz. Ben Pasabahce?de dogdum. 1970?li yillarin basinda onun halasi ile komsuyduk. Halasina gelip gittiginde arkadasliga basladik. Daha sonra Kanlica?da yakin komsu evlerde oturduk. 1990?da da is ortagi olduk. Iki sirketimiz var. Birisi, Polaris, oteki de Texfil. Orme kumas uretimi ve ev tekstili yapiyoruz.? Satici?yi nasil tanimlarsiniz?Oguz Bey, Turkiye?de en cok kisi taniyan bir insandir. TIM Baskanligi sirasinda tum Turkiye?yi ve dunyayi gezdi. Herkese yardim eden, sorunlarini cozebilen birisidir. Yoluna siyaset alaninda devam etmek istiyor. Ben, cok basarili olacagina inaniyorum.Kumas satmayi basaramadi OSB'yi kurduMisir sevdasi, nasil basladi?Bu ulkeye ilk kez 2004'un basinda gittim. Biz bir tekstil firmasiyiz, orme kumas uretiyoruz. Misir'a hazirgi-yim ihracati artiyordu. Acaba bu ulkeye kumas satabilir miyiz diye gittim. Pek sattik diyemem. Cok az polar kumas aldilar. Konfeksiyon gelisiyordu ama tekstil sektoru zayifti. O yuzden sik sik gidip gelmeye basladik, ihracat icin gitmistik, iplik ve ham kumas ithal ettik. Orasi bir pamuk ulkesi. Dunyanin en guzel pamugu Misir'da yetisir.? Peki, Polaris sanayi bolgesi projesi nasil ortaya cikti?Ozellestirmeler yapiliyordu. Birkac iplik ve dokuma fabrikasi da bunlar arasindaydi. Ortagim Oguz Satici ile ihalelere girdik ama alamadik.. Gidis gelislerimiz sirasinda burokratlar ve bakanlarla temaslarimiz artti. Satici, o donemde TIM Baskaniydi. 2006'nin ortalarina dogru Misir Sanayi Bakani Rasid Muhammed Rasid, Turkiye'ye geldi. Turk ve Misirli isadamlarinin katildigi 200 kisilik bir toplanti yapildi.
Rasid Bey, bizlerden Misir'a yatirim istiyordu Ben, soz alip ozel bir organize sanayi bolgesi (OSB) kurabilecegimizi soyledim. O anda spontan gelisen bu teklifle konuk bakan cok ilgilendi. Ertesi sabahtan itibaren de bu konuyu gorusmeye basladik. Daha sonra da kutup yildir zinin adini verdigimiz Polaris ozel OSB projesi boylece sekillenmeye basladi.Altyapi hazirMisir'da daha once organize sanayi bolgesi kurulmus muydu?Hayir, hic yoktu. Aslinda Turkiye'de de ozel OSB yok. Olanlarin altyapisini devlet veya belediye kurup hazirlar, firmalar da gider uretim yapar. Misir'da baskent Kahire yakinlarindaki 6 Ekim sehrinde kurdugumuz OSB icin oncelikle 6 aylik bir calisma yapildi. 2007'nin Ocak ayinda da bir prensip anlasmasi imzalandi. Toplami 2 milyon metrekarelik arazi icin ekim ayinda da kontrat yapildi.? Bu bolge, cok tartismalara yol acti. Arsa, size bedava mi verildi?Hayir, arsayi bedava almadik. Misir hukumetinden satin aldik. 100 milyon dolarlik bir yatirimla gerceklestirdik.. Paranin bir kismi cebimizden gitti, bir kismini da firmalardan aldik. Elektrik, su, dogalgaz hepsi tamamlandi. Bu yilin mart ayinI da da tumuyle bitirmis olacagiz.Tamami satildi? Polaris OSB'de kac Turk firmasi bulunuyor?Sanildiginin aksine, hicbir Turk firmasi bu-| lunmuyor. Biz, Misir'a yatirim da getirmek uzere altyapisi hazir modern bir sanayi bolgesi yaptik. Tamami da satildi. 32 - 33 firma yatirim yapiyor. Uluslararasi devlerden Procter & Gamble (P&G) var. Hintli Sdbe Boya firmasi geldi. Misirli Mansur Oto otomotiv sirketi var. 3 buyuk uluslararasi ilac firmasi mevcut iki buyuk gida firmasi bulunuyor. Misyonumuz, Misir'a know how goturmekti bunu basardik. Bu bir ilkti. Su anda Misir'da OSB sayisi 14'e cikti.Mira Istanbul adiyla 2 bin konut yapacak? Polaris'in devaminda neler var? Mart'ta acacagimiz Polaris uluslararasi endustriyel bolgeydi. Ikinci proje Polaris Zamil ise 70 milyon dolarlik bir harcamayla gerceklestirilecek. Burayi, Suudi Arabistanli bir dev olan Zamil'le 1 milyon 100 bin metrekarelik bir alanda yapiyoruz. Turk yatirimci olarak Hayat Kimya da, burada yatirim yapacak. Oteki firmalar henuz belli olmadi. Bunun yaninda 1'inci Polaris'te 'Mira Istanbul' adiyla 2 bin konut yapiyoruz. Temel atma toreni, gelecek hafta yapilacak. Toplamda bolgeye ofis binalari, yasama mekanlari, alisveris merkezleriyle 350 milyon dolarlik bir yatirimi gerceklestiriyoruz. Bunun yaninda 375 megawatlik elektrik dagitim anlasmasiyla Taqa 6 Ekim Enerji'yi kurduk. Bu da 80 milyon dolarlik harcamaya mal oldu. Projeler tamamlandiginda toplam 15-20 bin Misirli ise kavusacak.Misir?da huzur, bolge icin onemli? Sizce Misir'a demokrasi gelir mi?Siyasi konulara fazla girmek istemiyorum. Bakin, Misir'a ilk gittigim 2004 yilinda milli gelir kisi basina 1.250 dolardi. Simdi 2 bin 500 dolara ulasti. Yeterli mi, tabii ki degil. Biz yatirim ortaminin elverisli olmasina bakiyoruz. Misir'da bu dun vardi, bugun ve yarin da olacak. Hem lojistik olarak hem de K. Afrika ulkeleriyle iliskilerde Misir'in, cok onemli bir yeri var. Misirli yoneticiler de biliyor ki, bu olaylar cok uzun surerse, ekonomi zarar gorur.Hukumet cok hizli hareket etti? Turkiye'nin, yatirimci ulkeler arasindaki konumu nedir?Ulke olarak en buyuk yatirimcilar arasinda degiliz. 20'inci siralarda yer aliyoruz. Turk yatirimcilarinin isyerlerinde 50 bin Misirli calisiyor. Yeni yonetim, kriz sonrasi, bize 100 bin kisiyi calistirin diyebilir. O zaman yeni yatirimlar icin firsat cikacak. ABD, Ingiltere, Almanya, Fransa ve Cin gibi ulkeler basi cekiyor. Bunlar da bir an evvel, siyasi ortamin duzelmesini istiyor.Halk degisim istiyor? Bir kriz masasi kuruldu. Bu tedbir etkili olur mu?Dogrusu, hukumetimiz cok hizli hareket etti. Kriz masasinin kurulmasi, Misir'a yatirim yapanlari rahatlatti. Herkes, yasadigi sorunlari Bakan Zafer Caglayan'a bildirdi. Endiselerini dile getirdi. Turk hukumeti, Misir hukumetiyle Turk varliginin korunmasi konusuyla ilgili tedbirleri iletti. Turk yatirimcilarin calistigi bolgelerde sorun yok. Zaten Turkler, orada cok seviliyor. Dostluklarimiz guclu.
Turk firmalarina Turk olduklari icin saldirilar olmaz. Kahire'deki Buyukelcimiz Huseyin Avni Bot-sali, cok iyi calisiyor. Kendisiyle surekli gorusuyoruz. Yasanan surecte Turklerin Misir'dan ayrilmasi hareketini cok organize ve hizli yonetti. Buyukelcinin olaylarin basladigi gunden bu yana geceleri sadece
birkac saat uyuyabildigini
biliyoruz.? Misir'daki gelismeler, bolge ulkelerini nasil etkiler?Bolgenin tumunde hareketin etkisi var. Urdun Krali Abdullah, hukumeti degistiriyor. Suriye Devlet Baskani Esad, ulkesinde daha cok demokrasiye ihtiyac oldugunu goruyor. Bolge ulkeleri, bundan sonra kendilerini gozden gecirecekler. Basbakan Tayyip Erdogan'in aciklamalari yerinde oldu. ABD Baskani Obama ile Erdogan'in tesbitleri dogruydu. Misir, eskisi gibi olmayacak. Halk degisim istiyor. Taraflar karsilikli adim atti. Sorunu cozecekler mi bekleyip gorecegiz.
