Yeryüzünü yerli İHA'lar gözetleyecek
TUSAŞ Motor Sanayi AŞ'nin bünyesinde oluşturulan ve yerli tasarım hava araçları motorlarının tasarımlarını gerçekleştiren yaklaşık 200 kişilik ekip, 2 yıl içinde tamamen yerli İHA motoru üretmeyi hedefliyor.
TEI Genel Müdürü Mahmut Akşit, kurumun, uçak ve helikopter motorlarının bakım onarımlarının yapılması ve parça imalatçısı olmanın dışında tasarımcı olarak da Türk ordusunun ihtiyacının karşılanmasını amaçladığını belirterek, söz konusu hedef doğrultusunda oluşturulan bir Ar-Ge ve tasarım grubunun bulunduğunu kaydetti.
Tasarım grubunun büyümeye devam ettiğini ifade eden Akşit, şöyle konuştu:
"Şu
anda yaklaşık 200 kişilik bir tasarım grubumuz var. Gebze'de
doğrudan General Electric uçak motoru (GE Aviation) tasarım ekibi ile
çalışan 100 kişilik bir mühendislik ekibimiz var. Bu ekip şu anda
uçmakta olduğumuz birçok motor da dahil olmak üzere General Electric
tarafından üretilen motorların tasarım ve iyileştirme işlemlerinde
doğrudan General Electric ekibiyle entegre olarak çalışıyor. Onun
dışında Eskişehir'de bir tasarım grubumuz var. Eskişehir'deki grubumuz
içinde şu anda insansız hava araçlarının motoruyla uğraşan bir
ekibimiz var. Ayrıca jet ve helikopter motorları konusunda çalışan
ekiplerimiz de var. Onlar da büyüyor. İnsansız hava
araçlarında genellikle düşük hızda ancak yüksek irtifada uçağın yavaş
seyretmesine imkan tanıyacak pistonlu motorlar kullanılmaktadır. İlk
etapta heronlar konusunda yaşanan sıkıntı sebebiyle yurtdışından
bakım-onarımda destek alınamaması nedeniyle onların bakım-onarımlarını,
yedek parçalarının tasarım ve imalatını gerçekleştirdik. Düzenli
değişmesi gereken parçaları kendimiz, buradaki mühendislik
ekibimizle tekrar tasarladık, mevcut yapıya adapte ettik ve uçurduk.
Böylece yedek parça ihtiyacını bu şekilde karşıladık. Şu anda ordumuzun
elindeki heronların büyük çoğunluğu o parçalarla TEI adaptasyonu
motorlarla uçuyor."
"Komple TEI tasarımı, yeni motor"
Akşit,
bunun yanında Türk Havacılık ve Uzay Sanayi AŞ (TAI-TUSAŞ) tarafından
insansız hava aracı ANKA'nın imal edildiğini hatırlattı.
ANKA'nın mevcut motorunun Alman Thielert firması tarafından üretildiğini anımsatan Akşit, şöyle devam etti:
"ANKA'nın
motorunda irtifa yeteneğini, yetkinliğini istenilen seviyeye getirmek
için modifikasyonlar yapıyoruz. Mevcut motorların modifikasyonların
yanında ANKA için tamamen yeni, komple TEI tasarımı bir motor
geliştiriyoruz. Bu arada Thielert, Çinli bir firmaya satıldı. Çinli
firma, askeri amaçlı motor satışını durdurdu. ABD ordusunun elinde
de ciddi miktarda 'Predator' gibi insansız hava araçları (İHA) var.
Bunların baz motorlarını da Thielert firması yapıyordu. Bunların
temininde de bir sıkıntı oluştu. Tasarım ekibimiz hem TAI'nin hem de
ordumuzun ihtiyacı kapsamında yeni tasarım işini yürütüyor. Yeni
motorumuz başarıyla testleri geçince ABD ordusunun bu sınıftaki
ihtiyaçlarını karşılamak amaçlı onlara da motor satma imkanı
olacak. Yaklaşık 2 yıl içinde tamamen yerli tasarım ve imalatı bize
ait İHA'lara sahip olacağız."
AA