Washington-Tahran Hattında Kritik Eşik: İkinci Tur Görüşmeler Kapıda
Küresel ekonomiyi sarsan Orta Doğu'daki gerilimde diplomatik trafik hızlanıyor. ABD'nin İran limanlarına yönelik geniş kapsamlı bir abluka başlatması ve Tahran'ın bölgesel misilleme tehditleri sonrası, tarafların Perşembe günü yeniden masaya oturabileceği belirtiliyor.
Küresel ekonomiyi sarsan Orta Doğu’daki gerilimde diplomatik trafik hızlanıyor. ABD'nin İran limanlarına yönelik geniş kapsamlı bir abluka başlatması ve Tahran’ın bölgesel misilleme tehditleri sonrası, tarafların Perşembe günü yeniden masaya oturabileceği belirtiliyor.
28 Şubat’ta patlak veren ve kısa sürede bölgesel bir savaşa dönüşen krizde, geçtiğimiz hafta sağlanan geçici ateşkesin pamuk ipliğine bağlı olduğu görülüyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyet mücadelesi, çatışmaların şiddetini her an artırma potansiyeline sahip.
Geçtiğimiz hafta sonu kalıcı barış için yürütülen müzakereler sonuçsuz kalsa da, Pakistan süreci canlı tutmaya kararlı. İsim vermeden konuşan yetkililer, İslamabad’daki ilk görüşmelerin münferit bir olay olmadığını, uzun soluklu bir diplomasi koridoru açmayı hedeflediklerini vurguladı. Yeni turun adresi olarak İslamabad’ın yanı sıra Cenevre seçeneği de masada bulunuyor.
ABD yönetimi, savaşın finansmanını kesmek amacıyla İran’ın petrol ihracatını durdurmaya yönelik bir abluka stratejisi izliyor. Tahran’ın yaptırımları delmek için kullandığı kayıt dışı tanker trafiği hedefe konulurken, ablukanın deniz trafiği üzerindeki etkisi şimdiden hissedilmeye başlandı.
Dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki bu tıkanıklık, küresel piyasalarda akaryakıt ve temel gıda fiyatlarını yukarı çekmeye devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın boğazdaki hamlelerini "şantaj" olarak nitelendirerek, abluka hattını ihlal etmeye çalışan her türlü geminin derhal imha edileceği uyarısında bulundu. Buna karşılık İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, "Eğer savaşırsanız, biz de savaşırız" diyerek Körfez limanlarını hedef alabileceklerini ima etti.
Buna rağmen, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance nükleer materyallerin kontrolü konusunda İran ile yürütülen görüşmelerde mesafe kat edildiğini belirterek, bir anlaşma zemini oluşabileceğine dair iyimser mesajlar verdi.
Avrupa kanadında ise Fransa ve İngiltere, ticari gemilere eşlik edecek bir deniz görev gücü oluşturmak için Cuma günü bir araya gelecek. Bu hamle, ticaret yollarının güvenliğini sağlamayı amaçlıyor.
Eş zamanlı olarak, on yıllardır süren husumetin ardından İsrail ve Lübnan temsilcilerinin Washington’da bir araya gelmesi bekleniyor. İsrail, İran ile olan ateşkesin Lübnan cephesini kapsamadığını savunsa da, uluslararası tepkilerin ardından Beyrut’a yönelik ağır bombardımanlarına ara vermiş durumda.