Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) gayriresmi zirvesi, Kazakistan'ın manevi merkezi Türkistan'da gerçekleştirildi. Tarihi dokusu ve yenilenen çehresiyle konuklarını ağırlayan kadim şehir, sadece geçmişin mirasını değil, yapay zekadan uydu teknolojilerine uzanan stratejik bir gelecek vizyonunu da dünyaya ilan etti.

Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) gayriresmi zirvesi, Kazakistan’ın manevi merkezi Türkistan’da gerçekleştirildi. Tarihi dokusu ve yenilenen çehresiyle konuklarını ağırlayan kadim şehir, sadece geçmişin mirasını değil, yapay zekadan uydu teknolojilerine uzanan stratejik bir gelecek vizyonunu da dünyaya ilan etti.

TÜRKİSTAN – Yenilenen dış cepheleri, modern yolları ve yaya kaldırımlarına serilen kırmızı halılarıyla Türkistan, Türk dünyasının liderlerini ağırladı. Azerbaycan, Kırgızistan, Türkiye, Özbekistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti liderlerinin katıldığı gayriresmi zirve, Türk dünyasının teknolojik dönüşümü ve birliği adına kritik kararlara sahne oldu.

Manevi Mirasın Gölgesinde Teknolojik Atılım

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, zirvenin neden Astana yerine Türkistan’da yapıldığını şu sözlerle vurguladı: "Türkistan, atalarımız için yol gösterici bir yıldız, Türk halklarının beşiğidir. Bu kutsal şehir, tüm Türk dünyasını birleştiren manevi merkezimizdir."

Ancak zirvenin gündemi, geleneksel konuların ötesine geçerek yapay zeka ve dijitalleşme odağında şekillendi. Tokayev, teknolojik rekabetin yeni bir küresel güç yarışı olduğunu belirterek; Astana'daki Alem.ai uluslararası yapay zeka merkezini, süper bilgisayarları ve kurulması planlanan "Veri Merkezi Vadisi"ni liderlere tanıttı.

Eğitim ve Uzayda İş Birliği Hamlesi

Cumhurbaşkanı Tokayev’in zirvede sunduğu somut girişimler arasında şunlar öne çıktı:

Türk Yapay Zekası: Üye ülkeler arasında ortak bir bilişim merkezi kurulması.

E-İmza Uyumu: Elektronik imzaların karşılıklı tanınması ve yapay zeka merkezleri ağı oluşturulması.

Uzay Teknolojileri: Uydu iletişimi, navigasyon ve izleme alanlarında ortak projelerle teknolojik bağımsızlığın güçlendirilmesi.

Eğitim: Ortaöğretim müfredatına yapay zekanın entegre edilmesi ve Kazakistan’da açılacak yapay zeka üniversitesinde Türk dünyasından öğrencilere özel burslar sağlanması.

"Jeopolitik Bir Proje Değil, Kardeşlik Platformu"

Tokayev, TDT’nin askeri bir ittifak olduğu yönündeki iddialara sert yanıt vererek, "Teşkilatımız ne jeopolitik bir projedir ne de askeri bir örgüttür. Bu yapı, kardeş ülkeler arasında ticaret, ekonomi ve kültürel iş birliğini güçlendiren eşsiz bir platformdur" dedi. Ayrıca, Türk dilleri için ortak bir terminoloji tabanı oluşturulması amacıyla "Devletlerarası Terminoloji Komisyonu" kurulması çağrısında bulundu.

Liderlerden Birlik Mesajı

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: Yapay zekanın küresel bir egemenlik aracına dönüşmemesi gerektiği uyarısında bulunurken, dijital bağımlılık risklerine dikkat çekti ve birleşik bir Türk alfabesinin yaygınlaştırılmasını önerdi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev: TDT’nin uluslararası etkisinin arttığını belirterek, dijitalleşmede öncü rol üstlenilmesi gerektiğini vurguladı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev: Türkistan’ın sembolik önemine değindi. Ziyaret kapsamında liderler, Taşkent’in desteğiyle inşa edilen ve Mirziyoyev’in babasının adının (Miromon Ata) verilmesi önerilen yeni camiyi ziyaret etti.

Şehrin Yeni Sembolü: Dev Taikazan ve Etno-Kompleks

Zirve vesilesiyle Türkistan’da sembolik değeri yüksek yapılar da açıldı. Şehrin girişine, bolluk ve birliği temsil eden 10 metreyi aşkın yükseklikte devasa bir Taikazan kopyası yerleştirildi. Ayrıca, 31 metre çapındaki devasa yurduyla 700 metrekarelik yeni bir etno-turizm kompleksi, bölgenin zanaatkarlarını ve kültürel mirasını dünya kamuoyuna tanıtmak üzere hizmete girdi.

Zirve, Türkistan'ın sadece bir hac merkezi değil; türbelerden uydulara, eski hikmetlerden dijital imzalara uzanan geniş bir yelpazede Türk dünyasının hem manevi hem de teknolojik çekim merkezi olduğunu kanıtladı.