Trump, Gazze Savaşı'nın İki ya da Üç Hafta İçinde Sona Ereceğini Söyledi
ABD eski Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Gazze'deki savaşın 'önümüzdeki iki ya da üç hafta içinde kesin bir sonuca ulaşacağını' iddia etti. Trump, 'ciddi bir diplomatik atılımın' devam ettiğini belirterek yaklaşık iki yıldır süren savaşın sona erdirilmesi gerektiğini ifade etti.
ABD eski Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Gazze’deki savaşın “önümüzdeki iki ya da üç hafta içinde kesin bir sonuca ulaşacağını” iddia etti. Trump, “ciddi bir diplomatik atılımın” devam ettiğini belirterek yaklaşık iki yıldır süren savaşın sona erdirilmesi gerektiğini ifade etti.
Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, “Sanırım önümüzdeki iki ya da üç hafta içinde iyi ve kesin bir son olacak – kesin bir son” dedi, ancak “kesin son” ifadesinden neyi kastettiğini açıklamadı.
Trump, Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung ile görüşmesinde, “Onlar (İsrailliler) şu anda Gazze şehrinden bahsediyorlar – her zaman bir şeyden bahsediliyor” diyerek, “Bir noktada mesele çözülecek ve size söylüyorum, bunun yakında çözülmesi daha iyi olur. Hemen çözülmeli” ifadelerini kullandı.
Geçen hafta da Trump, savaşın sona erdirilmesinin tek yolunun Hamas’la yüzleşmek ve esirleri serbest bırakmak olduğunu söylemişti. Yorumcular bu sözleri, İsrail’e Gazze’yi işgal etmesi için verilen yeşil ışık olarak değerlendirmişti.
Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff, ABD’nin rehine anlaşması için yürüttüğü çabaları hatırlatarak, Trump’ın geçen hafta sosyal medyada yaptığı “rehinelerin ancak Hamas yok edildikten sonra serbest bırakılacağı” yönündeki paylaşımının ateşkes görüşmelerini hızlandırdığını iddia etti. Witkoff, “Başkan’ın geçen hafta söyledikleri olmasaydı, şu an bulunduğumuz noktada olamazdık. Hamas’a mesaj, işlerini yoluna koyup barış masasına oturmaları gerektiğiydi” dedi.
Trump’ın öngörüsünün dayanağı net değildi; çünkü İsrail, geçen hafta Hamas’ın kabul ettiği aşamalı ateşkes teklifine ilgisiz olduğunu açıklamış, ayrıca Gazze şehrini işgal planını sürdürdüğünü ve bunun en az birkaç ay süreceğini belirtmişti.
Trump’ın birçok kez “iki hafta” ifadesini büyük gelişmeler için kullandığı biliniyor. Rusya-Ukrayna savaşı, İran nükleer müzakereleri ve gümrük tarifesi görüşmelerinde de benzer süreler telaffuz etmiş, fakat hiçbiri gerçekleşmemişti. Trump daha önce birçok kez “rehinelerin serbest bırakılmasının an meselesi” olduğunu da söylemiş, ancak bu da doğrulanmamıştı. Trump, ateşkes tahmininden geri adım payı bırakacak şekilde “Bunu söylemek zor, çünkü binlerce yıldır savaşıyorlar. Ama çok iyi bir iş çıkardığımızı düşünüyorum” dedi.
Trump ayrıca, “Ama savaş bitmeli, fakat insanlar 7 Ekim 2023’ü unutmamalı” diye ekledi. Açıklamaları, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya geçici ateşkesi kabul etmesi için iç baskıların arttığı bir döneme denk geldi.
Hamas’ın kabul ettiği son anlaşma önerisi, 10 İsrailli esirin Filistinli tutuklularla değişimini ve 60 günlük bir ateşkesi öngörüyor. Bu ateşkes, tarafların anlaşması halinde ikinci aşamaya geçilerek kalıcı ateşkese dönüşebilecek.
İsrail medyası, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in “Masada bir rehine anlaşması var ve bunu değerlendirmeliyiz” dediğini aktardı. Ayrıca muhalefet lideri Benny Gantz da Netanyahu’nun aşırı sağcı ortaklarını devre dışı bırakmak için muhalefet partilerine hükümete katılma çağrısı yaptı. Ancak merkez muhalefetin çoğu bu teklifi reddetti.
Salı günü toplanması planlanan İsrail Güvenlik Kabinesi’nin, ateşkes önerisini mi yoksa Gazze şehrine yönelik işgal planını mı görüşeceği belirsizliğini koruyor.
Trump, savaşın biteceğini öngördükten sonra bir gazetecinin ABD’nin bu yönde diplomatik çabalarının olup olmadığını sorması üzerine, “Çok ciddi diplomatik çabalar var” yanıtını verdi. Toplantıya katılan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da “Savaşın bitmesi için Hamas’ın Gazze’yi yönetmeyi bırakması şart” dedi. Rubio, “Savaş hiçbir zaman durmadı. Biz hep çözüm aradık. Savaş bitsin istiyoruz, ama Hamas olmadan bitmeli” ifadelerini kullandı.
ABD, tıpkı İsrail gibi, Hamas’ın kabul ettiği son öneriye destek verip vermeyeceğini henüz açıklamadı. Arap diplomatlara göre bu öneri, aylar önce Witkoff’un ortaya koyduğu plana neredeyse tamamen benziyor. Beyaz Saray, geçen hafta öneriyi incelediğini açıklasa da henüz resmi bir tavır almadı. İsrail de saldırılarını sürdürürken anlaşmaya dair herhangi bir pozisyon paylaşmadı.
Öte yandan, hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından savaş suçlarından tutuklama kararı çıkarılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze’nin yeniden işgal planının hâlâ öncelik olduğunu söyledi. Netanyahu, Güvenlik Kabinesi’nin orduya Gazze şehrini önümüzdeki aylarda işgal etme talimatı vermesini “kesin bir karar” olarak nitelendirdi.