Suriye'deki iç savaşın dönüm noktaları

Beşinci yılına giren Suriye iş savaşı, rejimin kimyasal silah kullanması ve dış güçlerin savaşa katılması gibi birçok dönüm noktası içeriyor.

Suriye'de Arap Baharı sonrası başlayan ve beşinci yılına giren iç savaşın dönüm noktalarını, Esed'in Doğu Guta'da kimyasal silah kullanılması,DAEŞ ve Şii militanların savaşa müdahil olması, DAEŞ karşıtı uluslararası koalisyonunun hava saldırıları ve son olarak Rusya'nın Suriye'ye müdahalesi oldu.

Rejim karşıtı protestoların giderek daha da yaygınlaşması üzerine Suriye ordusu göstericilere gözdağı vermek için Dera, Banyas, Humus, ve Şam'da göstericilerin yoğun olarak yaşandığıyerleri bombalamaya başlaması olayların iç savaşa doğru gittiğinin önemli bir göstergesiydi. Harizan ayınagelindiğinde ise çatışmalar iyice şiddetlenmiş, güvenlik güçlerinin müdahalesinde hayatını kaybeden göstericilerinsayısı bini aşarken,gözaltına alınanların sayısı ise 10 bine yaklaşmıştı. Ölen Hafız Esed döneminde de benzer olaylar yaşayan halk iç savaş endişesi ile yavaş yavaş ülkeyi terk etmeye başladı. Öyleki haziran ayı sonuna gelindiğinde Türkiye'ye sığınan Suriyeli sayısı çoktan 15 bine ulaşmıştı.

Güvenlik güçlerinin göstericilere karşı tutumunu sertleştirmesi üzerine ABD yönetimi, Devlet Başkanı Beşşar Esed dahil pek çok üst düzey Suriyeli yetkiliye ABD'ye giriş yasağı getirdi ve Suriye'ye ekonomik ambargo kararı aldı.ABD Başkanı BarackObama, 18 Temmuz'da Esed'iilk kez resmen istifaya çağırdı. Ertesi ay Avrupa Birliği de bazı Suriyeli yöneticilere AB'ye giriş sınırlaması getirdiğini ve Suriye petrolüne ambargo koyduğunu açıkladı. Ancak bu gelişmeler Suriye yönetimine geri adım attırmakta etkisiz kaldı.

-Uluslararası tepkiler giderek arttı

Yaşananlar karşısında rejimin,muhalefet üzerindeki baskısınınazalmasışöyle dursunşiddetini giderek artırdı. Ülkede tutuklananların sayısıon binlerle ifade edilmeye başlanırken, Uluslararası Af Örgütü, ağustos sonunda yaptığı açıklamada son beş ayda göz altında bulunduğu sırada hayatını kaybedenlerinsayısının 88'i bulduğunu açıkladı. Hama Başsavcısı Adnan Bakkur, "devletin muhaliflere karşı insanlık suçu işlediğini" söyleyerekgörevinden istifa etti.

Mart 2011'e gelindiğindeçatışmaların ilk yılı geride kalırken,BM verilerine göre hayatını kaybedenlerin sayısı 8 bine ulaşmış, durum artık çoktan bir iç savaş halini almıştı.

Öte yandan yine mart ayı içinde Körfez ülkeleri Şam'daki büyükelçilerini birer birergeri çekerken ülkelerindeki Suriyeli diplomatları da "Persona non grata" yaniistenmeyen adam ilan ederek sınır dışı etmeye başladı.

-Ateşkes çabaları sonuç vermedi

Temmuz 2012'de muhaliflerin oluşturduğu Özgür Suriye Ordusu, Halep'in kuzeyini ele geçirdi. Aynı ay başkent Şam'da Ulusal Güvenlik Kurulu'na yönelik intihar saldırısında Devlet Başkanı Beşşar Esed'in özel temsilcisi Hasan Türkmani, Savunma Bakanı Davud Racha ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı Asıf Şevket öldü. Saldırıyı, ÖzgürSuriye Ordusu (ÖSO) üstlendi. ÖSO, aynı dönemde Halep'in kuzeyinde kontrolü ele aldı.