Istanbul'da buzlari eriten zirve
Afganistan-Pakistan gerginliginin arttigi donemde iki ulke liderini Istanbul'da bulusturan Turkiye, 'kuskun kardesler' arasindaki diyalog kapilarini yeniden acti. Ciragan Sarayi'nda konuk cumhurbaskanlariyla ayri ayri gorusen Cumhurbaskani Abdullah Gul, daha sonra makam aracinin direksiyonuna gecerek Afganistan lideri Karzai ve Pakistan lideri Zerdari'yi zirvenin yapilacagi otele goturdu
Afganistan-Pakistan gerginliginin arttigi donemde iki ulke liderini Istanbul'da bulusturan Turkiye, 'kuskun kardesler' arasindaki diyalog kapilarini yeniden acti. Ciragan Sarayi'nda konuk cumhurbaskanlariyla ayri ayri gorusen Cumhurbaskani Abdullah Gul, daha sonra makam aracinin direksiyonuna gecerek Afganistan lideri Karzai ve Pakistan lideri Zerdari'yi zirvenin yapilacagi otele goturdu. Gul'un ev sahipligindeki Turkiye-Afganistan-Pakistan 6. Uclu Zirvesi'nde guven artirici protokollere imza atildi. Uclu zirve, Islamabad ile Kabil arasindaki iliskileri kopma noktasina getiren Afganistan'da Taliban ile baris muzakereleri yuruten Baris Yuksek Konseyi Baskani Burhaneddin Rabbani suikastindan sonra Karzai ile Zerdari'yi ilk kez bulusturdu. Suikastin Pakistan'da planlandigini iddia eden Afganistan, Pakistan'i ikili oynayip asirilik yanlisi terorist gruplara destek vermekle suclamisti. Bunu reddeden Pakistan yonetimi ise Afgan ve Amerikan guclerini, Taliban'in sinir otesinde duzenledigi saldirilara karsi onlem almakta yetersiz kalmakla itham etmisti. Karsilikli suclamalarla tansiyonun yukseldigi bir doneme denk gelen Istanbul zirvesinde guvenlik ve askeri durum hakkinda gorus alisverisi yapildi. Gorusmeler sonucunda, Rabbani suikastinin aydinlanmasi icin de uc ulkenin istihbarat birimleri ortak komisyon kurulmasina karar verildi. Uc ulke arasinda Egitim Isbirligi Protokolu ile Ortak Tatbikatlar ve Egitim Kurslari Icra Edilmesine Dair Isbirligi Protokolu imzalandi. Ayrica Istanbul-Islamabad tren hattinin da yenilenmesi kararlastirildi. Iki sehir arasi yolculuk 16 gun suruyor. 6 ay surecek calismalarin ardindan bu sure 10 gune dusecek. Liderlerin yani sira uc ulkenin genelkurmay baskanlari ile emniyet ve istihbarat teskilatlari yetkilileri de istisarelerde bulundu. Uc lider basinin karsisinda yapici mesajlar vermeye ozen gosterdi. Cumhurbaskani Gul, Afganistan ile Pakistan'in birbirine bagimli olduguna isaret ederek disaridan Turkiye dahil ne kadar yardim gelirse gelsin sorunlarin ancak iki ulkenin ortak iradesiyle asilabilecegi ikazinda bulundu. Zirvedeki atmosferden memnuniyetini anlatirken iki ulke cumhurbaskanlarinin 2007'de ABD Baskani G. Bush'un yaninda el bile sikismadigini hatirlatti. Zerdari ise isim vermeden ABD'yi hedef alarak bolgeye yardimda bulunmak isteyen ulkelerden Turkiye'nin samimi oldugunu dile getirdi. Zerdari, "Turkiye'nin kilavuzlugu daha uygun." dedi. 2001'de Taliban'i deviren Amerikan onderligindeki NATO gucleri 2014 yilina kadar guvenligi Afgan guclerine devrederek Afganistan'dan cekilmeyi planliyor. Ancak Kabil'in Pakistan ile yasadigi ihtilaf, yabanci guclerinin cekilmesinin ardindan Afganistan'in bir ic savasa suruklenecegi yonundeki endiseleri artiriyor. Istanbul zirvesi, Afganistan'daki savasin bitirilmesi yonundeki cabalari zaafa ugratan Af-Pak gerginligini sona erdirmesi acisindan ehemmiyet tasiyor. The Guardian: Iran, Istanbul konferansini sabote edecek Turkiye, dun gerceklestirilen uclu zirvenin ardindan 20 kadar ulkenin katilacagi Afganistan icin Istanbul Konferansi'na ev sahipligi yapacak. Zirveye Rusya, Cin, Iran gibi Afganistan'in bolge komsulari ile ABD, Fransa ve Ingiltere gibi Batili gucler katiliyor. Ingiliz Guardian gazetesinde konferans oncesinde yayimlanan bir analizde Iran'in, Afganistan'in istikrara kavusmasi icin bolgesel isbirligini tesvik etmek amaciyla duzenlenen konferansi bloke edecegi iddia edildi. Guardian'in diplomasi editoru Julian Borger imzali analizde Iran'in, ozellikle Suriye sebebiyle Turkiye ile iliskilerdeki 'dramatik kotulesme'ye karsin katilacagi konferansta "bozucu" rol oynayarak bolgesel bir anlasmaya yonelik adimlari bloke etmesinin beklendigini yazdi. Borger, "Iran'in Istanbul'da, ABD'nin 2014 yili sonuna kadar muharip askerlerin cekilmesinden once Afganistan'i istikrarlastirma hedefine katkida bulunacak herhangi bir sonucu sabote etmeye calismasi bekleniyor. Turk yetkililer, Iran heyetinin, Ankara'nin, bolgesel diplomasinin cekim merkezi olarak yukselisini bloke etmek icin elinden gelen her seyi yapacagina inaniyorlar." diye yazdi. Yazida ayrica Iran'in, dunku Turkiye-Afganistan-Pakistan uclu zirvesine katilmak istedigini ancak bu talebin Ankara tarafindan "reddedildigini" de ileri surdu. Zaman