Israil'e yaptirim yapamayan, Ikiyuzlu BM, Iran'a yuklendi

Birlesmis Milletler Guvenlik Konseyi Iran'a yeni yaptirimlar ongoren karar tasarisini kabul etti. Konsey toplantisinda Turkiye ve Brezilya 'Hayir' oyu kullandi

Iran'a karsi yeni yaptirimlar ongoren karar tasarisi, BM Guvenlik Konseyi'nde gerceklesmekte olan toplantida oylandi. Oylamada Iran'a yaptirim karari cikti. 12 uye yaptirimlara 'evet' derken, Turkiye ve Brezilya 'hayir' dedi. 15 uyeli konseyde, sadece Lubnan oylamada cekimser kaldi. BM konseyinin kararina gore, Iran'in UAEK'ye bildirmeden uranyumu yuzde 20 oraninda zenginlestirdigi, bundan buyuk endise duyuldugu ve Iran'in nukleer programinin dunyada nukleer silahlarin yayginlasmasi kapsaminda risk olusturdugu belirtiliyor. Iran'a yonelik yaptirimlarin icerigi, Birlesmis Milletler Guvenlik Konseyi'nin daimi uyeleri ABD, Ingiltere, Fransa, Cin ve Rusya'nin yani sira Almanya tarafindan hazirlandi. Batili ulkeler tarafindan yaklasik bir yildir gundemde tutulan yaptirimlara son sekli, Rusya ve Cin'in ikna edilmesiyle verildi. IRAN'A HANGI YAPTIRIMLAR GELIYOR? BM Guvenlik Konseyi'nin Iran'a yeni yaptirimlar ongoren karar tasarisini kabul etmesiyle birlikte ilk bilgilere gore Iran'a gelecek yaptirimlar soyle: * Saldiri helikopterleri ve fuzelerin de bulundugu bazi agir silahlarin Iran'a satisinin engellenmesi. * Tum ulkelerin, Iran'a gittiginden suphelenilen ve nukleer silah yapiminda kullanilabilecek malzeme tasiyan gemileri denetlemeye tesvik edilmesi. * Tum ulkelere, nukleer faaliyetler ile baglantisi oldugundan suphe duyulan bankalarin mali islemlerini engelleme cagrisi yapilmasi. * Daha onceki yaptirimlar cercevesinde banka hesaplari dondurulan ve seyahat yasagi konan sahis ve sirketlerin sayisinin arttirilmasi. TURKIYE: IMZAMIZIN ARKASINDAYIZ Ote yandan Turkiye'de Basbakanliktan ilk gelen aciklamalarda Iran'a yaptirim karariyla ilgili oylamada "Hayir" oyu kullanmasina iliskin, "Turkiye, Tahran Anlasmasinda attigi imzanin arkasinda durmustur. Zira Turkiye basindan beri diplomasi yolunun acik tutulmasini ve sorunun diplomasi yoluyla cozulmesini savunmustur" degerlendirmesi yapti. Yaptirimlarin 15 uyeli Guvenlik Konseyi'nden gecebilmesi icin 5 daimi uye tarafindan veto edilmemesi ve en az 9 uyenin "evet" oyunu almasi gerekiyor. OBAMA: "IRAN'A ACIK BIR MESAJ" ABD Baskani Barack Obama, BM Guvenlik Konseyinin yeni yaptirimlari kabulunu "Iran'a acik bir mesaj" olarak nitelendirdi.Obama, yaptigi aciklamada, Iran ile muzakere kapisinin hala acik oldugunu belirtti. Guvenlik Konseyinin kabul ettigi son kararla Iran'a nukleer programiyla ilgili "acik bir mesaj" verildigini belirten Obama, "Iran'in haklarini taniyoruz, ancak bu haklar sorumluluklar da getiriyor" dedi. Obama, bu kez Iran'in karsilastigi en genis yaptirimlarin soz konusu oldugunu ifade etti. INGILTERE KARAR TASARISINDAN MEMNUN Ingiltere, BM Guvenlik Konseyinin Iran'a nukleer programi nedeniyle yeni yaptirimlar getiren karar tasarisini kabul etmesinden memnuniyet duydugunu bildirdi. Disisleri Bakani William Hague, bakanligin resmi internet sitesinde yer alan aciklamasinda, "BM'nin bugun aldigi karari memnuniyetle karsiliyorum. Yeni karar tasarisi, Iran'in nukleer silahlarinin yayilmasinin onlenmesi konusunda yapilan onemli bir aciklamadir" denildi. Karar tasarisinin, Iran'in guven tesisi ve niyetleri konusunda bu ulkeye yonelik bariscil ve yogun uluslararasi baskinin artirilmasini saglayacagini savunan Hague, Iran'in son aylarda nukleer programi konusunda uluslararasi kaygilari giderecek hicbir sey yapmadigi gorusunu dile getirdi. Ingiltere ve ortaklarinin Iran ile nukleer programi hakkinda gorusmeye her zaman hazir oldugunu kaydeden Hague, "Teklifimiz masada ve Iran tarafindan atilacak adimlara olumlu karsilik verecegiz" dedi. RUSYA:"BM YAPTIRIMLARI TAMAMEN GEREKLI" Rusya'nin BM'deki temsilcisi Vladimir Curkin, BM Guvenlik Konseyinin Iran'a karsi yaptirimlarinin "tamamen gerekli" oldugunu soyledi. Rus haber ajanslarinin bildirdigine gore Curkin, BM Guvenlik Konseyinde yaptigi konusmada, Rusya'nin Iran'in Busehr kentinde nukleer santral insa ettigini ve bunun da Moskova'nin Iran'in bariscil nukleer enerji hakkina desteginin kanitini olusturdugunu belirtti. Curkin, Iran'a yonelik BM yaptirimlarinin kacinilmaz hale geldigini savundu. Bu arada, Rusya Disisleri Bakanligindan Itar-Tass ajansina yapilan aciklamada da, Iran'a yonelik yaptirimlar kararinin buyuk bir ittifakla alindigi belirtilerek, "Boyle bir karar Iran'a nukleer programinin mutlaka aciga kavusturulmasi gerektigi sinyali olarak degerlendirilebilir. Eger Iran karari kabul ederse, o zaman Iran ile 6 ulkenin (BM Guvenlik Konseyi'nin daimi 5 uyesi ve Almanya) gorusmeleri yeniden baslayabilir" denildi. CIN'DEN YAPTIRIMLARIN TAM ANLAMIYLA UYGULANMASI CAGRISI Cin, BM Guvenlik Konseyinin nukleer programi nedeniyle Iran'a yeni yaptirimlar uygulanmasini ongoren karar tasarisini kabulunden sonra, soz konusu yaptirimlarin tam anlamiyla uygulanmasi cagrisinda bulundu. Cin'in BM daimi temsilcisi Buyukelci Li Baodong, yaptigi aciklamada, "ulkesinin, uluslararasi toplumun tum uyelerine, kararin kapsamli ve iyi niyetli bir bicimde uygulanmasi cagrisi yaptigini" kaydetti. Li, "diyalog ve muzakereler yoluna donmenin zaruri oldugunu" ifade ederek, yeni yaptirimlarin ana fikrinin, "Iran'i muzakere masasina geri getirmek" oldugunu bildirdi. FRANSA: "IRAN'A DIYALOG KAPISI HALA ACIK" Fransa, BM Guvenlik Konseyinin Iran'a nukleer programi nedeniyle yeni ve siki yaptirimlar getiren karar tasarisini kabulunden sonra Iran'a diyalog kapisinin hala acik oldugunu acikladi. Fransa Disisleri Bakanligindan yapilan aciklamada, "Diyalog kapisi acik kalmaya devam ediyor" denildi. Aciklamada, "Iran'in nihayet isbirligi yapmayi tercih edecegi umudu" dile getirildi. ISRAIL KARARI MEMNUNIYETLE KARSILADI Birlesmis Milletler Guvenlik Konseyi'nin Iran'a yeni yaptirimlar uygulanmasina iliskin karari, Israil'de memnuniyetle karsilandi. Israil Basbakan Yardimcisi ve Devlet Bakani Silvan Salom, karari "Dogru bir adim" diye nitelendirdi. Salom, BM'nin kararindan sonra yaptigi aciklamada, "Bu dogru yonde atilmis bir adimdir" dedi, Iran'in nukleer zenginlestirme faaliyetlerini durduramamasi halinde ilave yeni onlemlerin dusunulmesi gerektigini kaydetti. Halen ABD'de bulunan Israil Disisleri Bakani Yardimcisi Dani Ayalon da karardan duydugu memnuniyeti, "Bu tarihi bir an" sozleriyle dile getirdi; "Kendi dar menfaatleri dogrultusunda oy kullananlarla baris ve istikrar dogrultusunda oy kullanan ulkeler hakkinda tarihin hukum verecegini" soyledi. Israil Disisleri Bakani Avigdor Lieberman ve Disisleri Bakani Yardimcisi Ayalon, Israil'in bu ulkedeki temsilcileri ve Yahudi toplumu liderleriyle gorusmeler icin Amerika'ya gitmisti. IRAN, TURKIYE, BREZILYA VE LUBNAN'A TESEKKUR ETTI Iran'in BM Daimi Temsilcisi Buyukelci Muhammed Khazee, BM Guvenlik Konseyi'nde Iran'a yeni ve siki yaptirimlar getiren karar tasarisina "hayir" oyu veren Turkiye ve Brezilya ile karar tasarina destek vermeyen Lubnan'a tesekkur etti. Konsey'de karar tasarisinin kabulunun ardindan konusan Khazee, yaptirimlarin ABD ile birkac muttefigi tarafindan Konsey'de kabul edilmesi icin "empoze" edildigini belirterek, Turkiye ve Brezilya'nin bu karara "hayir" demesinden, Lubnan'in da cekimser kalmasindan memnuniyet duydugunu soyledi. IRANLI YETKILI: "IRAN, KARARDAN SONRA URANYUM ZENGINLESTIRMEYI DURDURMAYACAK" Iran'in, BM Guvenlik Konseyinin nukleer programi nedeniyle yeni yaptirimlar getiren karar tasarisini kabulunden sonra uranyum zenginlestirmeyi durdurmayacagi bildirildi. Iran'in Uluslararasi Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) nezdindeki daimi temsilcisi Buyukelci Ali Asker Sultaniye, gazetecilere yaptigi aciklamada, "Hicbir sey degismeyecek" dedi. Buyukelci Sultaniye, "Iran Islam Cumhuriyeti, uranyum zenginlestirme faaliyetlerini surdurecek" diye konustu. Ajanslar