Israil'e guvence verildi

Misir'da 30 yildir iktidarda olan Husnu Mubarek'in istifasi ardindan yonetimi ustlenen ordu uluslararasi anlasmalara saygi gosterecegini acikladi.

Misir'da yonetimi devralan ordu, ulkenin tum bolgesel ve uluslararasi anlasmalarina bagli olduklarini acikladi. Devlet televizyonunda bir sozcu tarafindan yapilan aciklama, ozellikle Israil'le yapilan anlasmalara bagli kalinacagina iliskin bir guvence olarak yorumlaniyor. Ordu barisci bir sekilde sivil yonetime gecise goz kulak olacagini da belirtti. Aciklama, Devlet Baskani Husnu Mubarek'in istifasina ragmen, binlerce kisinin hala Tahrir Meydani'nda oldugu bir sirada yapildi. Misirlilar 30 yildir iktidarda olan Husnu Mubarek'in istifasini gozyaslariyla kutlarken, baskent Kahire'nin gokleri havafiseklerle aydinlandi. Mubarek, 18 gun devam eden protesto gosterileri ardindan Cuma gunu istifa etti. Ulkenin yonetimi su anda Savunma Bakani'nin baskanliginda silahli kuvvetlere gecmis durumda. Istifa aciklamasi, Cumhurbaskani Yardimcisi Omer Suleyman tarafindan yapildi. Suleyman, Mubarek'in yonetimi silahli kuvvetlere devrettigini soyledi. Aciklamadan sonra on binlerce Misirli sokaklara dokulerek sevinc gosterileri yapmaya basladi. Kalabalik, "Diktator gitti" sloganlari atarken bir gosterici, "Bu, lidersiz basarilan ilk devrim" dedi. ABD Baskani Barack Obama Misir'in bir ilham kaynagi oldugunu soyledi ve ulkenin sivil ve demokratik idareye donmesi gerektigini beliritti. Askerler baskentin merkezinde bulunan ve gosterilerin karargahi islevini ustlenen Tahrir Meydani cevresindeki barikatlarin bir kismini kaldirmaya basladi. Ancak bir kac yuz gosterici ordunun gelecege iliskin aciklamasini beklemek uzere meydanda kalacaklarini soyluyor.

Mubarek Sarm es-Seyh'e gitti

Mubarek ailesiyle birlikte Kahire'den ayrilarak yazlik konutunun bulundugu Kizil Deniz kiyisindaki Sarm es-Seyh'e gitti. Mubarek'in baska bir ulkeye yerlesip yerlesmeyecegi bilinmiyor. Husnu Mubarek dun geceki televizyon konusmasinda bazi yetkileri Omer Suleyman'a devrettigini aciklamis, ancak baskanlik secimlerinin yapilacagi Eylul'e kadar gorevinde kalacagini aciklamisti. Aciklama, Mubarek'in derhal istifasini isteyen protestoculari daha da ofkelendirmis, Baskanlik Sarayi ve devlet televizyonu binasi onunde binlerce kisi toplanmisti.

'Darbeye benziyor'

BBC Kahire muhabiri Jon Leyne, istifanin herkes icin surpriz oldugunu, cok sayida kisinin arabalariyla sevinc turu attigini ve havaya ates actigini soyluyor. Yonetimin orduya devredilmesinin, daha cok bir darbe goruntusu verdigini vurgulayan muhabirimiz, anayasaya gore devlet baskaninin istifasi halinde yerine meclis baskaninin gelmesi gerektigine dikkat cekti. Mubarek rejiminin yasakladigi, ulkenin en buyuk ve en orgutlu muhalefet grubu Musluman Kardesler "sozunu tuttugu icin" orduya tesekkur etti. Musluman Kardesler'in eski parlemento grubu baskani Muhammed el-Katatni, "Misir halkini ve sehitlerini selamliyorum. Bugun Misir halkinin zafer gunu. Devrimin ana hedefine ulasildi" dedi. 2005'te cumhurbaskanligina aday olan Ayman Nur ise "Bu Misir tarihindeki en onemli gun. Misirlilar yeniden dogdu" diye konustu.

30 yillik iktidar

Eski Hava Kuvvetleri Komutani olan Mubarek, Enver Sedat'in 1981 yilinda suikast sonucu oldurulmesi uzerine cumhurbaskanligina getirilmisti.

Mubarek, gorevde oldugu onlarca yil boyunca olaganustu hal uygulamasini surdurdu, polisin gozalti yetkisini artirdi, temel hak ve ozgurlukleri kisitladi. Mubarek yonetimi, bu sert rejimin Islamci teror faaliyetleriyle mucadelede sart oldugunu savunageldi. Zira Islamci gruplar, Mubarek rejimi suresince siklikla Misir'in baslica gelir kaynaklarindan olan turizmi hedef aldi. Husnu Mubarek, ulke ici istikrarin ve ekonomik kalkinmanin hakim oldugu bir donemde kontrolu elinde bulundurdugundan, halkin buyuk bolumu de Misir'da iktidarin tek elde toplanmasini kabullendi. Ancak son yillarda demokrasiyi tesvik etmesi yolunda hem en guclu muttefiki ABD'den hem de ulke icinden gelen baskilar artti. Cunku Husnu Mubarek, 1981 yilindan bu yana uc genel secimi rakipsiz kazandi, ancak 2005'teki son genel secimlerde ABD'nin de baskisiyla baska adaylarin da yarismasina izin verdi. Misirlilar onceki secimlerde parlamentonun gosterdigi tek bir aday icin sadece "evet" ya da "hayir" oyu kullanabiliyorlardi. Bununla beraber Misir'da yaygin destek goren tek muhalif hareket olan Musluman Kardesler, siyasi yasakli oldugundan aday cikaramadi. Mubarek, 2005 Eylul'unde 77 yasindayken genel secimleri kazanarak cumhurbaskanliginda besinci donemine basladi. 2010 yilinin Mart ayinda safrakesesi ameliyati icin Almanya'ya gitmesi, sagliginin bozuldugu yolundaki soylentileri daha da artirdi. Bu tartismalar, ne zaman onemli bir toplantiyi kacirsa ya da medyadan uzak dursa, hemen alevleniyordu. Husnu Mubarek'in iktidarina ilk ciddi direnis 2011'in Ocak ayinda yasandi, gostericiler sokaga cikma yasagina ve toplum polisine direnerek Mubarek'in istifa etmesi cagrisiyla sokaklara dokuldu.

Tunus devrimi Arap dunyasinda gerilimi yukseltti

Tunus kivilcimi

Olaylar, Tunus devlet baskaninin halk ayaklanmasiyla devrilmesinden bir kac gun sonra basladi. Mubarek sonunda 29 Ocak 2011'de istihbarat sefi Omer Suleyman'i cumhurbaskani yardimciligina atadi. Bu adim, Mubarek'in orduya olan destegini guclendirme cabasi olarak yorumlandi. Muhalefet gruplari, Mubarek?in 40 yasindaki yatirim bankacisi oglu Gamal'i kendi yerine aday olarak gosterebilecegi kaygisi icindeydi. Gamal, cumhurbaskanligi hedefi olmadigini soylese de, iktidardaki Ulusal Demokratik Parti icinde onemli bir konumda bulunuyor, ekonomik ve siyasi reformlarin onde gelen savunucularindan biri. Artan protestolar karsisinda canli yayinda televizyonlardan halka seslenen Mubarek, 2011 yilinin Eylul ayinda bes yillik gorev suresi dolduktan sonra tekrar aday olma niyetinde olmadigini acikladi. Mubarek, 1 Subat 2011'de "Bu degerli ulus benim yasadigim, ugruna savastigim, topraklarini, egemenligini ve cikarlarini savundugum yerdir. Bu topraklarda olecegim. Tarih, baskalarini oldugu gibi beni de yargilayacaktir." diye konustu. Ancak Mubarek, Persembe gecesi istifa etmeyecegini yineledigi aciklamasinin uzerinden 24 saat gecmeden gorevini birakti.