Israil neden 'Her bir Turk'un elini operiz' dedi
Israil Disisleri Bakan Yardimcisi Danny Ayalon yaptigi aciklamada 'Hamas'a anlasmayi kabul ettirin, her bir Turk'un elini operiz' dedi. Iste ayrintilar
Turkiye Filistinli gruplari bir araya getirmek isterse bu bizim icin sorun degil. Saygi duyuyoruz. Turkiye bolgesel bir guc ve tarihsel olarak bolgede rolu var. Dolayisiyla etkisi de olabilir. Mesela Ankara?dan Ebu Mazen (Filistin Devlet Baskani Mahmud Abbas) ile Hamas gorusmesiyel ilgili bir aciklama yapilirsa ve ?biz birlik olacagiz? denizse, ki Filistinliler?in birlik olmasi bizim de cikarimizadir, boylece kiminle gorusecegimizi biliriz. Ve Hamas eger ?Oslo anlasmasini kabul ediyoruz ; teroru kiniyoruz, Israil?i taniyoruz ve Israil bizim baris ortagimiz ?derse, her bir Turk?un elini operiz..? Bu kez ben onu alcak koltuga oturttum Danny Ayalon adi size ne ifade ediyor? Hatirlamamis olabilirsiniz. Ama simdi soyleyecegimle, hemen hatirlayacaksiniz; Danny Ayalon, Turkiye?nin Israil Buyukelcisi'ni ?alcak koltuga? oturtan Israilli Bakan Yardimcisi.. Kendisi, tum Turkiye?nin calkalandigi, alindigi, o koltuk skandalinin mimariydi. Ve skandaldan yaklasik bir yil sonra, bu kez, Danny Ayalon ?alcak koltukta?.. Israil?e gitmeden once, gorusme programina baktigimda, heyecanmistim; Cunku programda, Kudus?te Israil koalisyon hukumetinin Turkiye?ye karsi ?daha sert duran? milliyetci kanadinin temsilcilerinden Danny Ayalon?la da gorusme vardi. Daha programi gorur gormez karar verdim; Gerci olaydan sonra bir mektupla ozur dilemisti ama, yine de Ayalon?a bu konuyu soracaktim. Hatta, uygun ortam bulursam, bir de sakayla karisik, kendisinden, Turkiye?ye bir mesaj vermek adina, ?benimkinden daha alcak bir koltukta oturmasini?, boyle bir poz vermesini isteyecektim. Israil sisteminde, Bakan Yardimcilari da milletvekilleri arasindan seciliyor. Ayalon da, Turkiye karsitligi ile one cikan Israil Disisleri Bakani Lieberman?in partisinden milletvekili. Gorusme de, Israil Meclisi?nde gerceklesti. Gorusmeye, 7 kisilik bir Turk gazeteci grubu olarak gittik. Masaya oturdugumuzda, sandalyelerin alcalip, yukselebilen buro tipi sandalyelerden oldugunu gordum. Ayalon, gorusmeye geldiginde yuzu guluyordu. Biraz da bundan cesaret alarak, ?bir saka yapabilir miyim?? diye soze girdim. Ve devam ettim; ?Biliyorsunuz, tum Turkiye sizi alcak koltuk olayindan taniyor. Simdi biz buradayiz. Ve Turk kamuoyuna bir mesaj icin, sizden koltugunuzu biraz alcaltmanizi rica etsem, benimkini de biraz yukseltsem...? Hic kirmadi Ayalon. Gulumseyerek, ?olur? dedi. O koltugunu indirirken, biz Turk gazeteciler de kendi koltuklarimizi biraz kaldirdik. Ortaya bu fotograf cikti. Ayalon da zaten soze bu olayla girdi; ?BEN DE TURK BUYUKELCI?YE SAKA YAPMISTIM...? ?Sakayla basladiniz ama benim buyukelciye yaptigim da sakaydi? dedi. Ve Devam etti; ?Ne yazik ki televizyonlarin onunde yapilmis bir sakaydi. Onceden planlanmis degildi, televizyonla konustugumuzun aksine gerceklesti. Cunku biz sadece goruntu almayi kararlastirmistik. Kendi aramizda sakalasiyorduk...? Danny Ayalon, olayin Israil medyasindan yayinlanmasinin ardindan kopan firtina uzerine, bir ozur mektubu yazdigini da hatirlatti; ?Yayinlandigi zaman buyukelciye bir mektup yazdim ve kendisine onu kucuk dusurme niyetinde olmadigimi soyledim. Artik bu geride kaldi...? ?ISTERSENIZ GIDIP, OLAYIN GERCEKLESTIGI ODAYI GORUN...? Ayalon, bizi koltuk olayinin yasandigi odada degil, kalabalik oldugumuzdan Meclis?teki komisyon toplanti salonlarindan birinde kabul etti. Ancak bize, olayin yasandigi Meclis?teki odasini ziyaret etmemizi de onerdi. ?Knesset?teki odami gorurseniz gercekte sorunun ne demek oldugunu anlarsiniz. Odada cok alcak koltuklar ve yuksek sandelyeler var. Bu Knessetteki butun odalar boyle. Inanin bana bunu onceden planlamamisttim. Konuyu gundeme getirdiginiz icin tesekkur ederim. Amaclanarak yapilmis bir sel degildi. Amac ne bir ulkeyi ne de bir kisiyi kucuk dusurmekti? dedi. Biz oneriyi hemen kabul ettik ama, programimiz sikisikti. Ayalon?un yardimcilari da biraz mirin kirin edince, oda ziyareti gerceklesmedi. Yine elimizde, ?alcak koltugun rovansi? olan bu fotolar kaldi... AYALON?DAN SICAK MESAJLAR Israil Disisleri Bakani ile gorusmeye giderken, onun ?sahin? kanattan geldigini bildigimden, biraz endiseliydim. Ancak Ayalon o kadar sicak mesajlar verdi ki sasirdim. Uzerinde surekli durdugu konu, Turkiye ile Israil?in, Ortadogu?daki iki istikrarli, demokratik ulke olarak, isbirligi yapmasinin geregi idi; Dunyada, ekonomik alanda kuresellesme trendi yasandigini vurgulayan Ayalon, soyle konustu; ?Kuresellesme Turkiye ve Isralil?e yariyor. Bu nedenlhe Turkler ve Israillilerin birlikte calismasinin onemli olduguna inaniyorum. Ekonomilerimiz uyumlu. Cikarlarimiz ayni. Siyasi alandaki iliskiler sogumasina ragmen, ekonomik iliskinin surmesi zaten bunu gosteriyor.? ?AKILLARIMIZI BIRLESTIRELIM...? Yasanan onca sikintiya, skandala, Mavi Marmara krizine ragmen, Turkiye ile Israil?in ticaretinin arttigini vurgulayan Ayalon, soyle devam etti; ?Eger akillarimizi birlestirebilirsek, bircok sey yapabiliriz. Sadece Turkiye ile Israil iliskileri icin degil, tum bolge icin. Turkiye ile Israil isbirligi icin essiz firsatlar ve kosullara sahip.? ?TURKIYE, DOGAL MUTTEFIKIMIZ? Ayalon, Turkiye ile Israil?in ?dogal muttefikler? oldugunu da vurguladi; ?Dunyada siyasi alanda ayrismalar yasaniyor, ulkeler bolunuyor. Siyasi ayrisma konusunda, sadece Ortadogu?da degil, Turkiye ve Israil istikrarlari, iyi yonetisimleri, istikrarli ekonomileriyle one cikiyor. Gelecege baktigimda Turkiye ve Israil dogal muttefikler olmasi gerektigin dusunuyorum ben; hem de her konuda...? ?ARTIK KARSILIKLI SUCLAMA OYUNUNU BIRAKALIM...? Ayalon, turkiye ile Israil?in son birkac yolda, ?karsilikli guveni kaybettiklerini? de saklamiyor. Ancak yeni bir sayfa acilmasini oneriyor; ?Son bir kac yil icinde kaybettigimiz seyin guven oldugunu dusunuyorum. Artik neden bu guveni kaybettigimize iliskin karsilikli suclama oyunundan vazgecmemiz gerekiyor. Bizi birlestiren seylere ragmen karsilikli guveni kaybettik. Bunu asmamiz ve gelecege bakmamiz gerekiyor.? Bu sozleri duymak guzel de; Ancak arada hala Mavi Marmara krizi duruyor. Ayalon, Mavi Marmara?da oldurulen 9 kisinin Turkiye?de olusturdugu travmanin farkinda; ?Turk halki icin bu durumun son derece duygusal oldugunu anliyorum. Israilliler de bu duruma sok oldular. Bu iste cikisin yolu, bulusmak, gorusmek ve yapici cozumler bulmak. Eger irade olursa, bir yol da bulunur. ? ?HEM GIZLI GORUSME, HEM BM RAPORU...? Israil Bakan yardimcisi, Mavi Marmara krizinin asilmasi icin, hem iki ulke arasinda dogrudan gorusmelerin yurutulmesini, hem de BM raporunun temel alinmasini oneriyor; ?Bu konuda etkili olabilecek mekanizmalar bana gore objektif olmali. Bu ne Turk mekanizmasi ne de Israil mekanizmasi olmali, BM tarafindan atanmis panel, Palmer Paneli bunu gerceklestirmeli. Bu komisyonun icinde bir Turk ve Bir Israilli temsilci var. Raporu yayinladiklarinda, hepimizin ne oldugu konusunda ayni fikirde olacagiz. Su anda iki ayri gorus var. Bu yuzden Palmer komisyonu raaporunu ortaya koymali bu rapor temel alinmali.? ?GIZLI GORUSMELERI NE DOGRULAR, NE YALANLARIM? Ayalon, bir yandan BM raporu beklenirken, diger yandan gizli gorusmeler yurutulmesini de benimsemis gorunuyor; ?Gizli gorusmeler cok onemli, cunku toplumun baskisi olmadan garceklestiriliyor. Su anda Turkiye ile gorusmenin olup olmadigni ne dogrulayabilirim ne de yalanlayabilirim. Cunku bu is benim sorumlulugumda degil. Lutfen anlayin. Bu gorusmelerin yanisira ayni anda Palmer paneliyle sureci devam ettirecegiz. Cunku bu rapor iliskilerimizi normallestirmek ve eski haline getirmek icin bir yol olabilir? ?BASBAKAN ERDOGAN?A MEKTUP, GUVEN ARTTIRICI ONLEM KABUL EDILMELI? Ayalon?a, Israil Basbakani Netenyahu?nun Basbakan Erdogan?a secim sonrasi gonderdigi kutlama mektubunu soruyoruz. Mektubu dogrulamakla kalmiyor, icerigini de acikliyor Ayalon. Ustelik, bir de mektubun, iki ulke arasinda ?guven arttirici onlem? olarak gorulmesi cagrisi yapiyor; ?Kamuoyu onunde yapilmasi gereken bir takim isler var. Bu cercevede Basbakan Erdogan?a gonderilen mektup guven artirici bir onlem olarak gorulebilir.? Turkiye?deki secimlerin ardindan, siyasi gerginligin de azalacagina inaniyor Ayalon. Ve Basbakan?a gonderilen mektubun iceriginin de bu yonde oldugunu vurguluyor; ?Basbakanimiz, cok guzel bir tebrik mektubu gonderdi secim basarisiyla ilgili. Mektupta, ilk olarak kendisini secildigii icin kutladi. Turk halkini da demokratik surec ve kararlari icin kutladi. Mektupta ortak cikarlarimiz ve degerlerimizden soz etti. Ayrica kendisiyle birlikte calismak icin sabirsizlandigini iletti.? Ayalon?a gore, Mavi Marmara?nin ikinci seferi yapmamasi da olumlu bir gelisme iliskilerin gelecegi acisindan; ?Yeni filonun glelmemesi de iliskilerimizi yenilemek icin iyi bir firsat. Simdi, cesur kararlar almak icin siyasi liderlik zamani. Biraraya gelmeli ve konusmamiz gereken her seyi konusmaliyiz...? ?BUYUKELCI ATAYIN...? Ancak, Turkiye?den de bir baska ?guven arttirici onlem? beklentisi daha var Israil Disisleri Bakan Yardimcisinin; ?Yapilacak baska bir sey, bir buyukelci atanmasi olabilir. Sizin atanacak buyukelcinizi memnuniyetle karsilariz. Bizin elcimizin de gorev suresi bitiyor. Biz de buyuk ihtimalle bir buyukelci atayacagiz. Turkiye tarafindan kabul edilecek birini gondeririz. Bu adimlar da, perdenin arkasinda yaptiklarimizla birlikte atilmasi gereken adimlardir. Ben onemli olduklari kanaatindeyim.? ?MEGAFON DIPLOMASISI YAPMAYALIM...? Ayalon?un Turk hukumetine bir cagrisi da, basin araciligiyla kamuoyu onunde karsilikli sert soz ve davranislardan kacinilmasi; ?Bir terim vardir megafon diplomasisi diye. Eger biz basini kullanarak biriirimize karsi bagirmaya baslarsak bu sureci kilitler?. ?MAVI MARMARA ICIN OZUR GEREKIYORSA, DILERIZ...? Bu kadar lafi dolandirdiktan sonra, Ayalon?a acik acik soruyoruz; ?Mavi Marmara?nin iliskilerde olusturdugu krizin asilmasi icin Turkiye ozur ve tazminat bekliyor. Bunu yapacak misiniz?? Iste Israilli Bakan Yardimcisinin o cok onemli yaniti; ?Sizin ifade ettiginiz tum konular ozel olarak gorusulmeli, gizlice gorusulmeli. Ayni zamanda Palmer raporunun da bir etkisi olacaktir. Ancak Palmer raporunun gorusmelerinin temelinde gerceklerin yer almasi gerektigini dusunuyorum. Bu nedenle objektif bir kararkter var bu da palmer. Palmer bir yonde karar verirse o yon olur, diger turlu olursa oteki turlu olur. Her sey buna bagli. Eger bir ozur gerekiyorsa, ben size kendi ornegimi verebilirim. Yanlis yaptigimda, bu bilerek ve isteyerek olmasa da, ozur diledim. Ozur dilemek insanin gururunu elinden almaz. Aksine ozur dilemek, erdem hatta onurlu bir eylemdir. Eger ozur dileyecek bir sey yapmadiysaniz, dilememeniz gerekir. Cunku o zaman kotu olur. Bunun icin de Palmer raporunu beklemek gerekiyor. ? ?KENDI KENDIMIZI SAVUNDUK? Ayalon?a Mavi Marmara sorulari ardi ardina geliyor. Gercekten 9 kisinin olmesi mi gerekiyordu? ?Bu konuya tekrar girmek istemiyorum? diyor Ayalon, ve devam ediyor; ?Ancak buradaki onerme su; ?bizim kendi kendimizi savunma gorevinde oldugumuz? Uluslararasi Denizcilik Hukukuna gore, bu filo hic yola cikmamaliydi. Insani acidan bakarsaniz, biz onlara onedik; ?eger niyetiniz insani yardim yapmaksa gelin. Biz butun getireceklerini, silah olmadigi surece Gazze?ye gotururuz? dedik. Askerlerimiz asagiya (Mavi Marmara?ya) indiklerinde ellerinde boya tufekleri vardi. Amac kimseye zarar vermemekti. Onlar oraya indiklerinde, atessiz silah da (cold weapon), hatta bir tane sicak silah vardi, bunu beklemiyorlardi. Biz bundan sorumlu olamayiz. Iste Palmer bu konuyu acikliga kavusturacak. ? ?ABLUKA YANLIS UYGULANIYORDU, DEGISTIRDIK? Mavi Marmara Israil?e, Gazze?ye yonelik ambargoya dikkat cekmek, onu delmek icin gitmisti. Ayalon da, o donemde Gazze?ye yonelik ablukanin uygulamasindaki bir yanlisa dikkat cekti; ?Biz bu ambargoyu bir onceki hukumetten miras olarak aldik. Onlarin da bunu yapmak icin kendi gerekceleri vardi. Ancak zaman gectikce blokaji ymusattik. Bizim eski politikamiz, ?onaylanmadigi surece hicbir seyin gecisine izin vermeyin? seklindeydi. Simdi bunu ?yasak olmadigi surece her seyin gecisine izin verin? olarak degistirdik. Bir donem makarnaya cikolataya izin verilmedi, dogrudur. Ancak artik bunlar olmuyor. Bu karar daha once alinmaliydi. Ozellikle de bu gida maddeleri konusunda. Kesinlikle daha once alinmaliydi.? Peki ambargonun yumusamasinda Mavi Marmara mi etkili oldu? Iste yanit; ?Boyle dusunmek yanlis olur. Cunku bu onlari daha fazla filo gondermeye tesvik eder. Yeni bir filo da bolgenin ihtiyaci olan enson sey. Ayica su anda Gazze?de insani bir sorun day yok. Misir?in Refah sinir kapisini acmasinin Bakan Davutoglu da iyi oldugunu soylemisti.? Ayalon, ablukanin ?yasal? oldugu konusunda ise israrli; ?Abluka uluslararasi denizcilik hukukuna gore yasal bir ablukadir. Eger bir bolgede karisiklik varsa, bir prensip vardir. Bu BM?nin 51 maddesinde de yer alir. Egemen devlet kendi halkini korumak icin gereken onlemleri alabilir.? Israil?in Gazze?den cekilmesinin ardindan, Hamas?in roket saldirilarini arttirdigina dikkat ceken Ayalon, ? Gazze?den Ariel Saron?un karariyla cekildik. Son kilometresine kadar Gazze Filistin topragi oldu. Bunun kariliginda da 12 bin tane terror ve roket saldirisi yasadik. Bunu engelleme hakkimiz vardi. Hamas saldirdigi surece bizim bunu yapma hakkimiz da var.? ?NEDEN TURKIYE, SEYAHAT UYARISI YAYINLAMADI?? Ayalon, Mavi Marmara olayini Israil acisindan soyle anlatti; ?Uluslararasi hukuka gore, hangi gemi bu abluka icinden gecmek isterse istesin bir izin almak zorunda ilgili ulkeden. Eger bunu yapmazsa yasayi ihlal etmis olur. Ayrica, sagduyu ve sorumluluk alani da var. Neden siz boyle bir seyi catisma bolgesine, savas ve tehdit bolgesine gonderirsiniz? Bir baska konu ise, biz bir yol onerdik; Eger gazzedeki halka bir seyler gondermek istiyorsaniz. Biz bunlarin hepsini almayi ve Ashod limani uzerinden Gazze?ye ulastirmayi onerdik. Ve bunu butun malzemenin Gazze?ye ulasacagi garantisini verdik. Hatta kimi isterseniz temsilci olarak gonderin, gidip gitmedigini kontrol etsin de dedik. Her seyin yumusak sekilde halledilmesine calistik. Bir filo gondermek icin hicbir bahane yoktu? Ayalon?un ?seyahat uyarisi? konusundaki elestirisi ise soyle; ?Seyahat uyasinin ne demek oldugunu biliyorsunuz. Eger bir catisma bolgesi oldugunu, bombalanan bir bolge oldugunu biliyorsaniz, Hukumetler buralar konusunda, seyahat uyarisi yapmaliydi. ?X bolgesine gitmeyin? demeliydi. Tabii ki demokratik bir hukumet vatandaslarinin seyahat ozgurlugunu engelleyemez. Ancak o hukukumetlerin bir uyari yapmasi beklenir ki, vatandaslari da neyle karsilasacaklarini bilsinler. Butun ulkeler bunu yapiyor. Gazzeye yonelik bir seyahat uyarisi yapilmaliydi. ? ?FILISTIN SORUNUNU IKILI ILISKILERE SOKMAYIN? Ayalon?un Turk hukumetine de cagrisi var bizim araciligimizla. Filistin sorununun, Turk-Israil ikili iliskilerine dahil edilmemesini istiyor; ?Eger disaridan bakarsaniz,Turkiye ve Israil arasindaki ikili iliskilere bir dis etken dahil oldu. Bu dis etkinin ikili iliskilerde hicbir iliskisi yoktu. Filistin sorunu, Israil-Filistin anlasmazligi, Hamas teroru.Hamas teroru ikili iliskilerimize dahil edilmistir. Bunun ne Turkiye ne de Israil?in cikarlarina hizmet ettigini inaniyorum. Neden Turkiye ya da Israil iliskilerimizi ucuncu bir tarafa endeksleyelim? BIZ zaten Filiistin sorununu cozmek istiyoruz. Bu sadece stratejik bir karar degil cunku bu sorunu cozmek hem bizim cikarmiz hem de ahlaki bir zorunluluk? HALID MESAL?IN TURKIYE?YE GELMESINE BILE KIZMADI Biz Kudus?te bunlari konusurken, Israil?in ?dusmani? Hamas?in siyasi lideri Halid Mesal Turkiye?deydi. Mesal bundan yillar once, yine Ak Parti tarafindan Ankara?ya davet edildiginde Israil kiyameti koparmisti. Ancak bekledigimiz olmadi; Cunku Ayalon, Mesal?in Turkiye?de yaptigi gorusmelere bu kez tepki vermedi. ?HAMAS?A ANLASMAYI KABUL ETTIRIN, HER BIR TURK?UN ELINI OPERIZ...? Aksine, ?eger Turkiye cozebiliyorsa bu sorunu, biz ancak memnun oluruz? mesaji verdi. Iste soyledikleri; ?Turkiye Filistinli gruplari bir araya getirmek isterse bu bizim icin sorun degil. Saygi duyuyoruz. Turkiye bolgesel bir guc ve tarihsel olarak bolgede rolu var. Dolayisiyla etkisi de olabilir. Mesela Ankara?dan Ebu Mazen (Filistin Devlet Baskani Mahmud Abbas) ile Hamas gorusmesiyel ilgili bir aciklama yapilirsa ve ?biz birlik olacagiz? denizse, ki Filistinliler?in birlik olmasi bizim de cikarimizadir, boylece kiminle gorusecegimizi biliriz. Ve Hamas eger ?Oslo anlasmasini kabul ediyoruz ; teroru kiniyoruz, Israil?i taniyoruz ve Israil bizim baris ortagimiz ?derse, her bir Turk?un elini operiz..? Ancak ya sonuc farkli olursa? Ankara?daki gorusmelerden, Israil?in beklediginin tam aksi kararlar cikarsa? Mesela, Israil?le simdilerde iyi iliskiler icinde olan Mahmut Abbas yonetimi Hamas?i ikna edecegine, Hamas Abbas yonetimini ikna ederse? Ayalon?un ona da yaniti var; ?FILISTIN?LE ILISKILERI GELISTIRMEK ICIN ISRAIL?I FEDA ETMEYIN? ?Eger iyi bir sonuc alinmazsa, eger cikacak olan sonuc Israili daha fazla kinayan bir karar olursa, bunun yikici etkisi olur. Aksi halde de olumlu bir etkisi olacaktir. Benim soyledigim Turkiye?nin kendi dis politikasini olusturma hakki vardir. Buna saygi duyuyoruz. Biz onlara farkli unsurlarla temas etme deme hakkina sahip degiliz. Ancak bu herkesin kaybedecegi bir oyun olmalali. Iliskileri gelistirmek icin Israil feda edilmemeli.Boyle bir durum ne Turkiye?nin ne de bolgenin yararina olur.? Ve bitirirken; Israil?in ?sahin? kanadinda yer alan Disisleri Bakan Yardimcisi Danny Ayalon, aslinda vermek istedigi tum mesaji su sozlerle ozetliyor; ?Gelecege bakmaliyiz, sonda 4-5 yilda yasananlari cok fazla tartisamayiz. Gecmisi degistiremeyiz ama sadece gelecege etki edebiliriz. Gelecekten soz edersek onumuzde altin bir firsat olduguna inaniyorum. Yakinlasma icin altin bir firsatin basladigini kanaatindeyim iliskilerimizi dogru yola sokmak ve yakinlasmak icin...? Timeturk