Israil, kaybedenler listesinde bir numara!

Ilki 2009 yilinda gerceklestirilen ve ABD?den, Avrupa ulkelerinden ve Turkiye?nin komsu ulkeleriyle Ortadogu ulkelerinden ust duzey yetkilileri bir araya getirerek dis politika konularini masaya yatiran Istanbul Forumu, bu sene, Istanbul?daki Conrad Oteli?nde 31 Ekim-2 Kasim tarihlerinde gerceklestiriliyor. Dun, konuklarin ve basin mensuplarinin katildigi aksam yemeginde, Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu?nun konusmasiyla baslayan Forum?da bugun, Arap Bahari, Turkiye?nin Ortadogu politikasi, devlet disi aktorler ve Turkiye-Israil iliskilerine odaklanan dort panele yer verildi

    Dun, konuklarin ve basin mensuplarinin katildigi aksam yemeginde, Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu?nun konusmasiyla baslayan Forum?da bugun, Arap Bahari, Turkiye?nin Ortadogu politikasi, devlet disi aktorler ve Turkiye-Israil iliskilerine odaklanan dort panele yer verildi. TEK BIR ARAP BAHARI YOK Acilis konusmasini yapan Islam Isbirligi Teskilati Genel Sekreteri Ekmeleddin Ihsanoglu, Arap Bahari?nin yasandigi ulkeler arasindaki guvenlik guclerinin yapilanmasi, devlet yapisi, burokrasi tarihi gibi konulardaki farkliliklarina degindi. Ihsanoglu, bolgede demokrasi arayisinda olan ulkelerden Tunus?un Turkiye?ye benzedigini, gelecegini bu yonde sekillendirebilecegini ifade etti. Ennahda gibi somut bir partinin varligindan ve halklarin birbirine daha benzer yapida olmasindan dolayi, Tunus ve Turkiye arasinda paralellik kurdu. Ihsanoglu?nun acilis konusmasinda uzerinde durdugu, ?Arap Bahari?ni yasayan ulkelerin icinde bulunduklari durumlarin da, muhtemel geleceklerinin de cok farkli oldugu? soylemi, aslinda bir bakima, tum konusmalarda ortaya cikan en belirgin ana fikirlerden biriydi. Bircok panelist bu yonde gorus bildirdi. ?AK PARTI ILE ENNAHDA?NIN KADERI AYNI? Paneldeki konusmacilar arasinda bulunan, merkezi Kahire?de bulunan dusunce kurulusu El Sark Yerel ve Stratejik Calismalar Baskani Mustafa el-Labbad, bolgedeki farkli dinamikleri, ?Misir?daki isyan ve degisimin baska bir ulkeyi etkiledigini sanmiyorum, cok farkli ulkeler ve yonetimlerden bahsediyoruz? sozleriyle acikladi. Disisleri eski Bakani Yasar Yakis ise, Turkiye?nin bolgedeki rolunun ?ilham kaynagi? olmaktan ibaret oldugunu, hicbir ulkenin onu tamamiyla ornek almasinin mumkun olmadigini, cunku her ulkenin ayri birer vaka teskil ettigini belirtti. Turkiye?nin deneyimlerinden ve ortaya koydugu modelden, her ulkenin kendine uygun bir kismini model alabilecegini ifade eden Yakis, buna ornek olarak Tunus?taki Ennahda partisi ile Ak Parti?nin ortak kaderlerine dikkati cekti. Yakis, ?Tunus?ta Ennahda da, Ak Parti gibi ?siz seriat mi getireceksiniz? tepkisine maruz kalacaktir. Bu sebeple ekstra efor sarf etmeleri gerekecek. Yanlis anlasilmalar, yanlis aktarilan soylemler olacaktir. Ennahda bunun altindan kalkarsa ikinci secimde daha da guclenir? dedi. MISIR?IN DEMOKRASI SANCILARI Gerceklestirilen oturumlarda, Misir?daki son duruma deginilirken, ?ordunun yonetime fazla mudahil olmasi?, konusmacilar tarafindan, ulkenin gecmisine dair onemli bir hatasi olarak degerlendirildi. Mustafa el-Labbad, Misir?da devrim sonrasi surecle ilgili olarak, ?Diktatorlugu yikacak gucumuz varsa, demokrasiye de gecisi basaririz? dedi. ?Misir?da hala tek bir parti bile yok, Selefiler, Musluman Kardesler gibi gruplar var. Bize, neden hizli hareket etmedigimiz soruluyor. Herkesin faydasinin gozetildigi ulusal bir uzlasma saglamaya calistigimiz icin surec yavas isliyor. Anayasa icin uzlasmayi saglamak sart? ifadesini kullanan el-Labbad, batili ulkelere de su sozlerle sitemde bulundu: ?Batiya da is dusuyor Misir?in demokrasiye gecisinde. Tunus gibi ulkelere destek oldugu gibi Misir?a da destek olmalilar. 'Bunu yap, bunu yapma' demekle olmuyor.? ARAP BAHARI'NDAN KIM YENIK CIKTI? Panel?de Israil?in bolgede yalnizlastigi ve Arap Bahari?ndan kotu etkilendigi de genel cikarimlar arasinda yer aldi. Amerikan Rand dusunce kurulusunun daimi politik danismani, ABD Merkezi Haber alma Teskilati'nin (CIA) eski Konsey yardimci baskani Graham Fuller, ?Arap Bahari?ndan kim yenik cikti?? sorusunu ortaya atti ve yanitini da ?Bir numarali kaybeden Israil?dir? seklinde verdi. Israil?in cikarina hicbir gelisme yasanmadigini dile getiren Fuller, ikinci kaybedenin ABD oldugunu, cunku bolgede kendine bictigi ?demokrasi liderligi? rolunun bir sakaya dondugunu, ulkenin inanilirligini yitirdigini belirtti. Fuller, kaybedenler listesinin ucuncu sirasindaysa, ?oldum olasi kendi rejim modelini benimsetmeye calisan Iran?in bulundugunu? soyledi. Buna dayanak olarak da, liderlerini deviren ulkelerin Iran?inki gibi bir sistemden daha da uzaklastigi savini one surdu. ESAD?IN DURUMU DEPREM GIBI? Ortadogu?da belirsizligin en onemli kaynaklarindan biri olan Suriye?deki Esad rejimi hakkinda yapilan analizler de asagi yukari benzerdi. Disisleri Eski Bakani Yasar Yakis?in yaptigi ?Esad?in dusmesi deprem tahmini gibi, 30 saniyede de olabilir 30 yilda da?? yorumu konuyu ozetler gibiydi. TURKIYE?NIN BOLGEDEKI DURUMU Kuzey Irak Bolgesel Yonetimi Bakanlarindan Safeen Dizayee, Turkiye icin ?Turkler Ortadogu?daki Islami dunyaya geri dondu diyebiliriz? yorumunu yapti ve Turkiye?nin Irak?taki Kurtleri algilayisi hakkinda da bir uyarida bulundu: ?Irak?taki Kurt yonetimiyle ilgili olarak Ankara son yillarda daha ilimli bir tavir takinmaya basladi. Irak?taki Kurtlerin sadece guvenlikle ilgili bir unsur olarak gorulmemesi, ekonomi ve politika konularinin da gorusulmesi gerekiyor.? Turkiye?nin bolgede ?model ulke? olduguna dair populer soyleme, Italyan jeopolitika dergisi Limes?in muduru Lucio Caracciolo?dan ilginc ve yerinde bir tepki geldi. Caracciolo, ?Ne Avrupa ne Turkiye ne de ABD bolgeyi sekillendiremez cunku bu insanlar artik ?sekillendirilmek? istemiyorlar? dedi. ?SIFIR SORUN POLITIKASI OLANAKSIZ? Ak Parti Dis Iliskiler Baskan Yardimcisi Suat Kinikoglu ise, konusmasinda ?sifir sorun politikasinin? artik mumkun olmayacagini belirtti. ?Bizim bolgedeki farkimiz; esitlik, demokrasi, cogulculuk, azinlik haklari gibi degerleri icsellestirmis olmamiz. Biz ulke olarak dogru yoldayiz, ama izlememiz gereken politikanin kosullari oncesine gore daha zorlasti? diyen Kinikoglu, Turkiye?nin bolgede lider olmak gibi bir iddiasinin olmadigini, sadece, ulkenin ?paylasacak deneyimi, soyleyecek sozu? bulundugunu ifade etti. LIBYA, KAYIP ULKE Panellerde dikkati cekense, cok kisa bir sure once halki tarafindan linc edilerek oldurulen Muammer Kaddafi sonrasinda Libya?da neler olacagi uzerinde tartisilmamasiydi. ABD?nin en etkili isimlerinden Graham Fuller?a ?Peki, ya simdi ne olacak Libya?da? sorusu, hurriyet.com.tr olarak yoneltildiginde verdigi yanit, yanitsizlikti. Kaddafi?nin devrilmesi icin elinden gelen her seyi yapan ABD adina cevap verdi Fuller: ?Libya?da bundan sonra neler olacagini inanin kimse bilmiyor.?   Timeturk