Iran icin 'Arap Bahari' mi yoksa 'Islami Uyanis' mi?
Basbakan Erdogan'in Iran ziyareti ile birlikte gozler Suriye'deki olaylara odaklandi. Her ne kadar heyetler arasi gorusmelerde bu konu da renk verilmediyse Seta Vakfi tarafindan hazirlanan, 'Iran ve Arap Bahari' raporuna Iranlilar 'Arap Bahari' icin 'Islami Uyanis' tanimini kullaniliyor
Arap Bahari ya da Iran?da resmi makamlarin tercih ettigi tabirle ?Islami Uyanis?, tum dunyanin ilgisini cektigi gibi Iran?da da yogun olarak tartisilmaktadir. Iran yonetimi, Tunus ve Misir?daki gelismelerden buyuk memnuniyet duydugunu gizlemezken, Libya ve Suriye konusunda cesitli cekinceler dile getirmektedir. TimeTurk / Haber Merkezi Libya?da Kaddafi yonetiminin yikilmasina itiraz gostermemesine ragmen NATO mudahalesi Iran?i rahatsiz etmistir. Suriye?deki olaylar konusunda cok daha farkli yaklasima sahip olan Iran, bu ulkeye yonelik uluslararasi bir komplonun uygulamaya konuldugunu ileri surmektedir. Hemen her dis politika konusunda oldugu gibi Arap Bahari hususunda da Iran?da kamuoyu kabaca ikiye bolunmus durumdadir. Cesitli yetkililerin ve muhafazakar basinin, yasananlari Bati ve Israil karsiti Islami bir uyanis olarak gormesine ve Iran Devrimi?nden etkilenildigini savunmasina karsi ozellikle reformcu kesimler yasananlari demokrasi ve insan haklari eksenli taleplerin sonucu olarak degerlendirmekte ve bu noktada Tahran yonetimini Tahrir?deki gostericileri desteklerken, ayni sloganlari Tahran?da atanlari gozaltina almakla elestirmektedir. Arap Bahari surecinde Turkiye?nin one cikmasi ve bolge ulkelerine yonelik aktif bir diplomasi izlemesi Iran tarafindan hos karsilanmamistir. Ozellikle Suriye?deki olaylar konusunda iki ulkenin karsi saflarda yer almasi Tahran-Ankara iliskilerini son yillarda olmadigi kadar gerginlestirmistir. Suriye olaylari nasil sonuc- lanirsa sonuclansin bu gerginlik kisa surede yatisacak gibi gozukmemektedir Iki ulke arasinda su ana kadar yapilan muzakerelerde bir uzlasmaya varilamamistir, ancak Suriye konusunda Iran?in hassasiyetleri gozonune alinmadan girisilecek siyasiaskeri operasyonlarin maliyeti Turkiye icin agir sonuclar dogurabilir. Turkiye mumkun olan tum guvenceleri vererek Iran?in tedirginligini azaltmaya calismalidir. Bu baglamda Disisleri Bakani Davutoglu?nun ?Iran?a saldiracak bir guc karsisinda bizi bulacaktir? aciklamasi Tahran?da yetersiz karsilansa da oldukca onemlidir. Turkiye girisecegi herhangi bir operasyona karsi Iran?in mudahil olmamasi icin tum diplomatik becerilerini ortaya koymak zorundadir. Ozellikle Iran?in hassas oldugu Lubnan?daki Hizbullah?in varligina dair guvence verilebilirse Iran?in tavri yumusatilabilir. Yine Iran?a yonelik olarak ABD ve AB tarafindan kabul edilen ve Merkez Bankasi ve petrol sektorunu de kapsayan yaptirimlarin uygulanmasinda Turkiye?nin isteksiz davranmasi ve bu yaptirimlarin Turkiye acisindan hukuki baglayiciliginin bulunmadigini aciklamasi olumludur. Arap Bahari?nda en buyuk gerilim alanina donusmus bulunan Suriye krizinin, gereken hassasiyetler gosterilmeden tirmandirilmasi durumunda buyuk bir bolgesel catis- maya donusme riski bulunmaktadir. Iran?in etrafindaki cemberin daraldigi ve koseye sikistirildigi hissiyle dogrudan ya da etkisindeki guclerle sicak catismaya mudahil olmasi sonuclari kestirilemez buyuk bir catismanin fitilini atesleyebilir. Turkiye Suriye halkina verdigi hakli destegin olcusunu ayarlarken, askeri onlemlerinin bolgesel bir catismaya yol acabilme ihtimalini hesaplamak zorundadir (SETA) Timeturk