İran'da ekonomik kriz protestoları büyüyor: Çatışmalarda can kayıpları

İran'da hayat pahalılığı ve ekonomik sıkıntılara karşı başlayan protestolar beşinci gününe girerken, ülkenin farklı bölgelerinden çatışma ve can kaybı haberleri gelmeye devam ediyor.

İran’da hayat pahalılığı ve ekonomik sıkıntılara karşı başlayan protestolar beşinci gününe girerken, ülkenin farklı bölgelerinden çatışma ve can kaybı haberleri gelmeye devam ediyor.

Güneybatıdaki Lordegan kentinde protestocular ile güvenlik güçleri arasında yaşanan olaylarda iki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Batı İran’da bulunan Azna’da üç, Kouhdasht’ta ise bir kişinin daha yaşamını yitirdiği ifade ediliyor. Ölenlerin protestocu mu yoksa güvenlik görevlisi mi olduğuna dair net bir açıklama yapılmadı.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, bazı şehirlerde protestolar sırasında araçların ateşe verildiği, sokaklarda güvenlik güçleri ile göstericiler arasında sert çatışmalar yaşandığı görülüyor.

Gösterilere katılan kalabalıklar, ülkedeki mevcut yönetim yapısına yönelik sert sloganlar atarken, bazı gruplar siyasi sistemin köklü şekilde değiştirilmesi çağrısında bulunuyor.

Ulusal para biriminin hızla değer kaybetmesiyle tetiklenen protestoların, Tahran başta olmak üzere birçok kente yayıldığı belirtiliyor. Lordegan, Marvdasht ve başkentte farklı noktalarda eylemlerin sürdüğü aktarılıyor.

Hak savunucusu gruplar, Lordegan’daki iki kişinin gösteriler sırasında hayatını kaybettiğini ve isimlerinin Ahmed Celil ile Seccad Velamaneş olduğunu ileri sürdü. Ancak bu bilgilerin bağımsız kaynaklarca doğrulanamadığı kaydediliyor.

Öte yandan yetkililer, Lorestan eyaletindeki Kouhdasht’ta çıkan olaylarda bir güvenlik mensubunun yaşamını yitirdiğini açıkladı. Protestocular ise hayatını kaybeden kişinin bir gösterici olduğunu ve güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu öldüğünü savunuyor.

Aynı bölgede yaşanan olaylarda 13 polis ve gönüllü milis gücü mensubunun yaralandığı da bildirildi.

Yetkililer, ülkede artan gerilimi kontrol altına almak amacıyla okulların, üniversitelerin ve kamu kurumlarının geçici olarak kapatıldığını duyurdu. Resmî açıklamalarda kararın enerji tasarrufu gerekçesiyle alındığı ifade edilse de, kamuoyunda bunun protestoları sınırlamaya yönelik bir adım olduğu görüşü yaygın.

Gösteriler ilk olarak, İran riyalinin ABD doları karşısında sert değer kaybetmesine tepki gösteren esnaf kesiminin eylemleriyle başladı. Kısa sürede üniversite öğrencilerinin de katılımıyla büyüyen protestolar, farklı şehirlerde yönetim karşıtı sloganlarla devam etti.

Mevcut protestolar, 2022 yılında Mahsa Amini’nin gözaltında hayatını kaybetmesinin ardından patlak veren geniş çaplı gösterilerden bu yana ülkede yaşanan en yaygın toplumsal hareketlerden biri olarak değerlendiriliyor. Ancak gözlemciler, protestoların henüz o dönemki seviyeye ulaşmadığını belirtiyor.

Gerginliğin daha da artmasını önlemek için, özellikle protestoların başladığı bölgelerde güvenlik önlemlerinin artırıldığı bildiriliyor. Hükümet yetkilileri, halkın meşru taleplerinin dikkate alınacağını söylerken, yargı makamları ise kamu düzenini bozmaya yönelik girişimlere sert şekilde karşılık verileceği uyarısında bulunuyor.