Insanlik Abidesi ucubelerle dolu
Basbakan Erdogan'in Kars ziyaretinde, 'Kaldirin bu ucubeyi' dedigi 'Insanlik Abidesi' heykelinin donemin belediyesi tarafindan hazine arazisine izinsiz olarak yapildigi ortaya cikti.
Basbakan'in Erzurum gezisine ciktigi 6 Aralik gunu toplanan Tabiat ve Kultur Varliklarini Koruma Kurulu Genel Mudurlugu, Kars'taki 'ucube' gorunumlu 'insanlik abidesi' heykelinin yikilmasi icin karar aldi. Kars Belediye Baskani Nevzat Bozkus'un da Anitlar Kurulu Genel Mudurlugu'nun yikim kararinin ellerine ulasmasi halinde geregini bekletmeden yapacaklarini soyledi. Kultur ve Tabiat Varliklarini Koruma Kurulu Genel Mudurlugu, Insanlik Abidesi?nin yikim gerekcesini ozetledi. Karara gore Insanlik Abidesi heykeli, Osmanli Imparatorlugu doneminde Lala Mustafa Pasa tarafindan Kars Kalesi'nin korunmasi amaciyla yaptirilan Temur Tabyasi'nin kaidesi uzerine kuruldu. Temur Pasa Tabyasi'nin birinci dereceden SIT alani oldugu ve burada yapilasmaya izin verilmedigi belirtildi. Karara dayanak olarak ise Sultan Abdulaziz Han tarafindan 1855 yilinda, Ruslara karsi kazanilan zaferin anisina verilen Gazi Kars Madalyasi'nda Temurpasa Tabyasi?nin yer almasi gosterildi. Ayrica Kars Il Kultur Mudurlugu tarafindan bastirilan Kars Tabyalari isimli kitapta Temur Pasa Tabyasi'nin gorunmesi, 1828 yilinda Osmanli-Rus savasinda Kars savunmasini anlatan yagliboya tabloda yine Temur Pasa Tabyasi'nin gorunmesi. Ayrica Kultur ve Tabiat Varliklarini Koruma Kurulu Genel Mudurlugu Temur Pasa Tabyasi'nin bulundugu alanda Urartu donemi oncesine ait cesitli medeniyetlere ait comlek, seramik, av silahi olarak kullanilan obsidyen tas ile insan kemiklerinin bulunmasinin, soz konusu yerin coklu medeniyetlere ait kulturel ve etnografik eserlerin bulunmasina bagladi. Koruma Kurulu Genel Mudurlugu, Insanlik Abidesi heykelinin cevreye ve tarihi dokuya zarar vermeyecek sekilde yapilmasina dair izin verilmesine karsilik izne uyulmadigi ve tarihi dokuyu tahrip ettigini cesitli belgelerle ispatladi. Insanlik Abidesi heykelinin yani basina yaptirilan kafeteryanin ise yine Kultur ve Tabiat Varliklari Korumu Kurulu'na bildirilmeden kacak olarak yapildigi da hazirlanan yikim kararinda yer aldi. Temurpasa Tabyasi?nin Hazine?ye ait oldugu ancak belediyenin soz konusu yeri kendisine aitmis gibi gosterdigine dikkat cekildi. Raporda ayrica heykelin yapildigi Temurpasa Tabyasi'nin cesitli donemlerde cekilmis renkli fotograflari da yikim kararinda yer aldi. Naif Alibeyoglu doneminde 2006 yilinda yapimina baslanan ve 2008 yilinda Kultur ve Tabiat Varliklari Koruma Kurulu karari ile durdurulan Insanlik Abidesi heykelinin harfiyati esnasinda cikartilan hazine niteligindeki tarihi eser kalintilarinin da Muze ve Kultur Mudurlugu yetkililerine haber verilmeden cope dokulerek tarihi eserlerin imhasina yonelik suc islendigi belirtildi. Temurpasa Tabyasi'nin kaide kalintilarinin altinin ise soguk savas doneminde makineli tufek yuvasi olarak kullanildigi bildirildi.