Insani Yardim ve Yeni Ortadogu

IHH onculugunde olusturulan Gazzeye insani yardim gemilerine Israilin kanli saldirisi basta Turk-Israil iliskileri olmak uzere Ortadoguda dengelerin degismesini saglayacaktir.

IHH onculugunde olusturulan Gazze?ye insani yardim gemilerine Israil?in kanli saldirisi basta Turk-Israil iliskileri olmak uzere Ortadogu?da dengelerin degismesini saglayacaktir. Siyasi anlamda tektonik bir cografya olan Ortadogu?nun yeni bir calkantili surece girdiginin ciddi isaretleri gorulmektedir. Bolgede ne tur degisikliklerin olabilecegini degerlendirebilmek icin oncelikle Israil?in saldirisi karsisinda Ortadogu?da etkili olan aktorlerin soz konusu durum karsisinda takindiklari tutumlara deginmek faydali olacaktir. ABD: Israil?in insani yardim gemisine saldirisi konusunda ABD her zaman oldugu gibi Israil?in guvenliginin arkasinda oldugunu bildirse de Israil?in tavrini elestirmekten kacinmadi. ABD?nin Israil?i mevcut politikalariyla daha ne kadar destekleyecegi konusunda soru isaretlerinin olusmasina neden oldu. Israil?in ABD dis politikasinda ciddi bir yuk olusturdugu konusu acikca tartisilmaya baslandi. AB: Ciddi ekonomik ve siyasi kimlik krizi icinde olan AB kurumsal anlamda net ve etkili bir tutum ortaya koyamadi. Kurumsal tepkinin disinda AB ulkeleri de etkili bir tutum sergileyemediler. Buna karsin Avrupa kamuoyu tarafindan Israil ciddi elestiriler aldi. Arap Dunyasi: Kriz sirasinda Araplarin ve Arap devletlerinin ortaya koydugu tavir, Arap halklari ile Arap yonetimleri arasindaki farkliligi ortaya koymustur. Arap devletlerinin sessizligi ciddi elestiriler alirken, Arap sokagi Turkiye?ye destek veren gosteriler yaparak Israil?e karsi elestirisini oraya koymaktan cekinmemistir. Iran: Nukleer programindan dolayi ABD/Bati?nin baskisini ensesinde hisseden Iran icin soz konusu kriz rahatlatici oldu. Iran dunya gundeminde ikinci siraya duserken, bolgede saldirgan tavirlariyla Israil tartisilmaya baslandi. Bir tarafta Iran?in nukleer programi tartisilirken Israil?in de nukleer gucu tartismaya acilirken, diger taraftan Iran rejimi tehdit olarak gorulurken Israil?in de bolge barisina tehdit olusturdugu konusulmaya baslandi. Israil: Ortaya koydugu saldirgan ve siddet yanlisi tutumu Israil?i sadece Araplar nezdinde degil basta Turk ve AB kamuoyu olmak uzere tum dunyada tartisilir hale getirdi. Insani yardim gemisine kanli baskiniyla guvenligini saglayacagini dusunen Israil, saldiridan sonra daha guvensiz hale geldi. Ortaya koydugu son davranisiyla Israil bolgedeki en onemli muttefikini kaybetmekle kalmadi, onunla karsi karsiya gelmis oldu. Kurulus tarihi olan 1948?den bu yana magdur oldugunu dusunen ve bunu uluslararasi alanda anlatan/inandiran Israil son saldirisiyla artik magdur olarak degil de saldirgan olarak gorulmeye baslanmistir. En onemlisi soz konusu olaydan sonra Israil?in ?varlik sebebi? tartisma konusu olacaktir. Boylece bir devletin guvenliginin sadece silahla saglanamayacagi anlasilmis oldu. Bu olay ayni zamanda guce dayanan geleneksel Israil dis politikasinin surdurulemez oldugunu ortaya koymustur. Turkiye: Kriz sirasinda ortaya koydugu tavirla Turkiye Israil?den uzaklasirken basta Arap Ortadogusu olmak uzere bolgede onemli destek gormustur/gormektedir. Turkiye, Ortadogu?ya guvenlik perspektifinden bakmadigini, baris ve istikrar arayisi icinde oldugunu bolge sorunlarina yaklasiminda ortaya koymaktadir. Turkiye?nin bu tutumunun ozellikle Arap sokaginda ciddi etki yarattigi gorulmektedir. Ingiltere ve Fransa, 20. yuzyilin basinda Arap sorunlarina sahip cikiyormus gibi yaparak Turkleri Ortadogu?dan cikarmislardi. Artik Turklerin bolge sorunlarina sahip cikarak Ortadogu?ya geri dondugu gorulmektedir. Israil ile Turkiye arasinda yasanan krizin bolge acisindan ciddi sonuclarinin olacagi, Ortadogu dengelerini onemli oranda etkileyecegi asik