Ingiliz Casuslar Ataturk'u izledi
Disisleri Bakanligi tarihinde ilk kez bir kitapla ilgili tanitim toplantisi yapti.
Disisleri Bakanligi tarihinde ilk kez bir kitapla ilgili tanitim toplantisi yapti. Kitap Ingiliz Gizli Itihbarat Teskilati MI6?in 1909 -1949 arasindaki faaliyetlerini iceriyor. Kitabi Belfast Queen?s Universitesi tarih uzmani ve 2005?te Turkiye?de gosterilen Gelibolu belgeseli?nin sunucusu Prof. Keith Jeffrey yayina hazirladi. Kitabin tanitimi icin duzenlenen basin toplantisinda MI6 eski baskani Sir John Scarlett de ilk kez hazir bulundu. Turkiye?nin savas yillarinda casuslarin cirit attigi bir ulke oldugu kitapta acik sekilde goruluyor. Vatan gazetesinin sorularini yanitlayan Prof. Keith Jeffery, Mustafa Kemal?in yeni bir Turkiye kurma faaliyetlerinin buyuk bir ilgi ile izlendigi ve rapor edildigi 1919-1922 arasi donemini ?Istanbul MI6 ?nin istihbaratinin odaklandigi en onemli merkezlerden biriydi? dedi. Kitabin Turkiye?ye ayrilan bolumunde ajanlarin Turkiye?deki varliklarinin Lozan Anlasmasi?ndan sonra da devam ettigi ayrintilariyla yer buluyor. Ataturk?e yakin 3 ajan MI6?in Turk hukumetinin tum gizli diplomatik yazismalarini teknolojik imkanlari kullanarak ele gecirip okuyabildigi belirtiliyor. 3 yil boyunca MI6?in en onemli ilgi odaginin Istanbul oldugunu belirten belgelere gore Ingilizler, Mustafa Kemal?in nasil bir yeni Turkiye yaratacagini, bunun Sovyetler?e mi yoksa kendilerine mi yakin olacagini anlamak icin filmlere tas cikaracak yollar denemis. Ataturk ve Kemalist cevrelerle ilgili bilgi toplamakta en faydali uc ajanin kod isimleri RV/5, JQ/6 ve Parsifal olarak veriliyor. RV/5, 1921?de Istanbul?da actigi terzi dukkaniyla Ittihatci cevrelerin ve Ataturk?e yakin isimlerin terzisi olmayi basardi. Turk Disisleri?ne girip cikabiliyordu. Elde ettigi bilgileri Ingilizler?e aktariyordu. Disisleri?ndeki kaynaklarindan biri yakalaninca Ingiliz ajanlar tarafindan Misir?a kacirildi. Biri yakalandi JQ/6 ise Ingilizler?in en guvenilir ajanlarindan. Turkmen asilliydi ve Turkce, Rusca, Tatarca, Romence, Almanca ve Ingilizce biliyordu. Istanbul?da bir kahvehane isletiyordu. Bu kahve Mustafa Kemal?e yakin isimlerin ugrak yeriydi. Kemalistler?in tum toplantilari burada gerceklesiyordu. Konusulan gizli planlari kahveci ajan Ingilizler?e aktariyordu. 1923?te kimliginin aciga cikma tehlikesine karsi Polonya?ya kacirildi. Ataturk?un hedefleri konusunda en guvenilir bilgileri veren ajan ise Parsifal kod adli bir Hintliydi. Ataturk?un yakin arkadasi Bulgar milletvekili Dimitri Atchkoff?la yaptigi gorusmeleri de izleyerek yeni Turkiye?nin yonu konusunda bircok faydali bilgiyi Ingilizler?e verdi. Ancak 1921 yilinda Turk guvenlik gucleri tarafindan yakalandi. taraf