Ic Anadolu'da 8 Milyar Ton Petrol

Maden Tetkik Arama Genel Mudurlugunce yapilan sondaj calismalari sonucunda, Konya-Eregli ve Nigde-Bor havzasinda, 8 milyar ton petrollu seyl bulundu.

Maden Tetkik Arama (MTA) Genel Mudurlugunce yapilan sondaj calismalari sonucunda, Konya-Eregli ve Nigde-Bor havzasinda, 8 milyar ton petrollu seyl (petrol turetebilen kaya) potansiyel kaynak rezervi tespit edildi. Isitildiginda petrol ve dogal gaz uretilebilen soz konusu kayalardan 2,6 milyar varil ile 8,3 milyar varil arasinda petrol cikarilabilecegi hesaplaniyor. Buna gore, bolgedeki petrolun potansiyel degerinin 218 milyar dolar ile 687 milyar dolar arasinda olabilecegi belirtiliyor. AA muhabirinin MTA?nin Dogal Kaynaklar ve Ekonomi Bulteni?nden derledigi bilgilere gore, enerji krizi donemlerinde dogal ham petrolun yerine gecebilecek alternatif enerji kaynaklarindan birisi de petrollu seyllerden uretilen seyl petrolu. Dunyada yakin zamanda yasanmasi muhtemel petrol krizi nedeniyle seyl petrollerinin, hidrojen ve yenilenebilir enerji kaynaklarina geciste kopru olacagi belirtiliyor. Dunyanin en buyuk petrollu seyl yataklari ABD?de (Wyoming) bulunuyor. Tum dunya rezervinin 3?te 2?sine sahip ABD?de, 1 ton petrollu seyl kayasindan 60 litre petrol elde edilebilecegi ifade ediliyor. Turkiye?de MTA?nin kurulmasiyla 1935 yilinda baslayan petrollu seyl arastirmalari kapsaminda Beypazari (Ankara), Seyitomer (Kutahya), Hatildag, Himmetoglu, Mengen (Bolu), Ulukisla (Nigde), Bahcecik (Kocaeli), Burhaniye (Balikesir), Beydili (Ankara), Dodurga (Corum), Celtek (Amasya) sahalarinda bugune kadar 1,64 milyar ton petrollu seyl rezervi belirlendi. MTA son olarak Orta Anadolu Endustriyel Hammadde Arama Projesi cercevesinde Eregli-Bor havzasinda 2006 yilinda baslattigi calismalarin meyvelerini almaya basladi. Proje kapsaminda yurutulen uzaktan algilama, jeolojik ve jeofizik etut calismalarindan elde edilen verilerin degerlendirilmesi sonucunda havzada arastirma amacli acilan toplam 15 adet sondajdan 10 tanesinde sivi petrol izleri ve petrollu seyller tespit edildi. Ilk olarak 2007 yilinda Nigde-Bor-Badak Koyu kuzeyinde acilan 1168 metre derinligindeki arastirma kuyusunda, 1035-1168 metreleri arasinda sivi petrol bulgusuna rastlandi. 2008 yilinda Konya-Eregli-Yenikoy ve Acikuyu koyu cevresinde acilan sekiz kuyuda da sivi petrol ve petrollu seyl bulundu. Soz konusu havzada acilan diger sondajlarda da ortalama 40 metre kalinliginda petrol tureten kayalar tespit edildi. -KAYALAR PETROL URETIYOR- Eregli-Bor havzasinda gerceklestirilen sondajlardan elde edilen veriler dogrultusunda petrollu seyllerin petrol turettigi de gozlendi. Yapilan analizler sonucunda bolgede 8 milyar ton petrollu seyl potansiyel kaynak rezervi tespit belirlendi. Petrol tureten kayalarin ne kadar verimli oldugu ile ilgili calismalara baslanirken Eregli-Bor havzasinin ABD-Wyoming havzasina cok benzer ozellikler tasidigi belirlendi. Yapilan hesaplamalara gore, soz konusu bolgeden 2 milyar 645 milyon 499 bin 318 ile 8 milyar 334 milyon 643 bin 713 varil arasinda petrol elde edilebilecek. Bunun parasal degeri ise 218 milyar 121 milyon 419 bin dolar ile 687 milyar 191 milyon 374 bin dolar arasinda degisiyor. Uzmanlar, Eregli-Bor havzasindaki bu yeni bulgularin netlestirilmesi ile petrollu seyl rezervinin ve uretilebilir seyl petrolu miktarinin tam olarak belirlenmesinin, ulke icin acil arastirilmasi gereken bir konu oldugunu belirtiyor. Bu arada, onceki yillarda 40 dolar/varili bulan seyl petrolunun uretim maliyetinin bugun, 20-25 dolar/varil seviyesine kadar dustugu, petrol fiyatlari yukseldikce seyl petrolunun oneminin de arttigi kaydediliyor. -ACIL OLARAK CALISMALARA BASLANMALI- Bugun dunyada petrollu seyller uzerinde seyl petrolu ureten bir cok ulke bulunuyor. Bu arada, MTA?nin Dogal Kaynaklar ve Ekonomi Bulteni?nde soz konusu rezerve iliskin su onerilerde bulunuldu: "Ulkemizin petrol ve dogalgaz ihtiyacinin buyuk bir bolumu ithalat yapilarak karsilanmakta, bunun icin onemli miktarda doviz harcanmaktadir. Petrol ve dogalgaz arama ve uretim calismalarinin hizla devam ettigi ulkemizde petrol ve dogalgaz krizi henuz cozulmus degildir. Eregli-Bor havzasindaki petrollu seyllerin kimyasal, mineralojik-petrografik ve teknolojik ozellikleri ile beraber, seyl petrolu dogalgaz verimliliginin ve seyl petrolu-dogalgaz uretilebilecek seviyelerin belirlenmesi gerekmektedir. Havzada, MTA-TPAO ortak calisma projesi olusturarak, MTA Genel Mudurlugu arazide jeolojik etut ve sondaj programini yuruturken, TPAO da laboratuvar analizlerini gerceklestirebilir. Petrollu seyllerden yerinde retortlama yontemi ile seyl petrolu uretmek icin on arastirma niteligindeki calismalarin butunu MTA-TPAO imkanlari ile yurutulebilir. Havzadaki petrollu seyler arasinda bulunan cozunebilir kimyasal tuzlarin (halit, globerit, tenardit) cozelti madenciligi ile uretilmesi sonucu yeraltinda olusacak bosluklarda petrollu seyller yerinde isitilarak petrol uretimi cok daha kolay ve dusuk maliyetle gerceklesebilecektir. Madencilik faaliyeti olmadan gerceklestirilecek olan islemlerde cevre kirliligi de problem olusturmayacaktir. Bu sebeplerle, Eregli-Bor havzasinda ulkemizdeki ozel ya da kamu kuruluslarinin sivi petrol arastirma ve petrollu seyl kayaclarindan yerinde retortlama yontemiyle seyl petrolu uretmek amaciyla on arastirma projeleri olusturarak calismalara acil olarak baslamasi onerilmektedir." -SEYL NEDIR? Seyl, dunyanin bircok noktasinda bulunan, isitildiginda yapay petrol ve gaz uretilebilen organik malzeme yonunden zengin tortulu kayalar. Seyllerin kalitesi, tonda litre olarak cikarilan petrol miktariyla hesaplaniyor. Petrol miktari seyllerde ton basina; ortalama 38 litre. Seyl?in dogal gaz kaynagi olarak kullanimi 10 yil oncesine kadar cok kisitliydi, fakat ABD sirketleri kayayi kirmak icin yeni teknikler gelistirdi ve yatay olarak sondajlara basladi. Turkiye?nin petrollu seyl rezervi, Eregli-Bor havzasinin kesfedilmesiyle birlikte 1,64 milyar tondan 9,64 milyar tona ulasti. Seyl Rezervi Ulke (Milyar Ton) ABD 213,00 AVUSTRALYA 67,00 URDUN 60,00 ISRAIL 15,36 FAS 12,30 TURKIYE 9,64 BREZILYA 9,60 UKRAYNA 8,80 ESTONYA 1,50